قرار گرفتن در شرایط فضایی فقط بر موجوداتی که مستقیماً به فضا سفر میکنند تأثیر نمیگذارد؛ دستکم یک آزمایش روسی نشان داده است برخی تغییرات مرتبط با این تجربه ممکن است در نسلهای بعدی نیز مشاهده شوند. پژوهشگران در پروژهای با نام «سایتومکاناریوم» (Cytomechanarium)، مگسهای میوه را به فضا فرستادند و وضعیت فرزندان آنها را طی چند نسل بررسی کردند.
بر اساس گزارشی که وزارت علوم و آموزش عالی روسیه منتشر کرده و باشگاه خبرنگاران جوان آن را بازتاب داده است، گروه نخست مگسها در سال ۲۰۲۵ به مدت ۱۲ روز در مدار زمین حضور داشتند و پس از بازگشت، تولیدمثل کردند. دانشمندان نسلهای بعدی را روی زمین پرورش دادند تا مشخص شود آیا آثار احتمالی سفر فضایی در فرزندان آنها نیز باقی میماند یا خیر.
در ادامه آزمایش، پژوهشگران مگسهای نسل هفتم را برای مأموریتی ۳۰ روزه دوباره به فضا فرستادند. مقایسه گروههای آزمایشی نشان داد باروری مگسهایی که اجدادشان سابقه سفر فضایی داشتند، با گروه مرجع تفاوت آماری معناداری نداشت؛ درحالیکه در گروهی که چنین سابقهای نداشتند، تعداد فرزندان حدود ۲.۵ برابر کمتر گزارش شد.
پژوهشگران همچنین پس از مأموریت دوم، تفاوتهایی در فعالیت حرکتی مگسها مشاهده کردند. طبق نتایج اعلامشده، فعالیت حرکتی فرزندان مگسهایی که پیشتر به فضا سفر کرده بودند، حدود ۷۰ درصد بیشتر از مقادیر مرجع بود. در مگسهایی که در شرایط فضایی متولد شده بودند نیز عملکرد حرکتی حدود ۱۵ درصد بهتر از گروه کنترل گزارش شد.
ایرینا اوگنوا، پژوهشگر مؤسسه مسائل زیستپزشکی آکادمی علوم روسیه، گفته است تغییرات مشاهدهشده در موجودات قرارگرفته در شرایط فضایی میتواند در چند نسل ادامه پیدا کند؛ بااینحال، سازوکار دقیق انتقال این اثرات هنوز مشخص نیست. بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس این آزمایش نتیجه گرفت که تغییرات ژنتیکی مشخصی بهطور قطعی از والدین به نسلهای بعد منتقل شدهاند.
اهمیت این آزمایش در شناخت بهتر اثرات بلندمدت شرایط فضایی بر موجودات زنده است؛ موضوعی که برای مأموریتهای طولانیمدت فضایی و بررسی سلامت فضانوردان اهمیت دارد. مگسهای میوه بهدلیل چرخه زندگی کوتاه و امکان بررسی چندین نسل در مدتزمان محدود، مدل مناسبی برای چنین تحقیقاتی هستند؛ هرچند نتایج بهدستآمده از آنها را نمیتوان مستقیماً به انسان تعمیم داد.