آسمان در بامداد جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ برابر با ۲۸ اوت ۲۰۲۶ شاهد یک ماهگرفتگی جزئی و بسیار عمیق خواهد بود؛ رویدادی که در اوج آن حدود ۹۶ درصد از قرص ماه وارد سایه اصلی زمین میشود. این خسوف در بخشهایی از آمریکا، اروپا و آفریقا شرایط بسیار مناسبی برای رصد دارد، اما وضعیت مشاهده آن از ایران متفاوت است.
ماهگرفتگی زمانی اتفاق میافتد که زمین میان خورشید و ماه قرار میگیرد و سایه زمین روی سطح ماه میافتد. در خسوف پیشرو، با وجود اینکه تنها بخش کوچکی از ماه خارج از سایه اصلی باقی میماند، این رویداد از نظر نجومی ماهگرفتگی جزئی محسوب میشود و نه خسوف کامل.
ماهگرفتگی ۶ شهریور چه ساعتی آغاز میشود؟
#بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای فارسی، ورود ماه به نیمسایه زمین در ایران حدود ساعت ۴:۵۳ تا ۴:۵۴ بامداد آغاز میشود. در تهران، ماه در این زمان نزدیک افق جنوبغربی قرار خواهد داشت و فرصت رصد بسیار محدودی وجود دارد.
مرحله اصلی ماهگرفتگی حدود ساعت ۶:۰۴ صبح آغاز میشود، اما مشکل رصدگران ایرانی این است که ماه پیش از رسیدن خسوف به اوج، در بیشتر نقاط کشور از افق خارج میشود. اوج جهانی گرفت نیز حدود ۷:۴۲ تا ۷:۴۳ صبح به وقت ایران رخ میدهد؛ زمانی که ماه در تهران و بسیاری از مناطق ایران دیگر زیر افق قرار دارد.
آیا ماهگرفتگی از ایران قابل مشاهده است؟
#بله، اما بخش اصلی و تماشایی خسوف از ایران دیده نمیشود. در کشورمان تنها مراحل ابتدایی و نیمسایهای ماهگرفتگی، آن هم نزدیک افق و پیش از غروب ماه، شانس مشاهده دارد. بنابراین برخلاف مناطقی که ماه در زمان اوج گرفت بالای افق قرار دارد، رصدگران ایرانی نمیتوانند بخش عمدهای از قرص ماه را در سایه زمین مشاهده کنند.
در زمان اوج، حدود ۹۶ درصد از قرص ماه در سایه اصلی زمین قرار خواهد گرفت. به همین دلیل در مناطقی که این مرحله قابل مشاهده است، ماه میتواند ظاهری بسیار تیره و متمایل به قرمز یا مسی پیدا کند.
برآوردهای منتشرشده نشان میدهد حدود ۳.۳ میلیارد نفر در نقاط مختلف جهان امکان مشاهده بخشهایی از این ماهگرفتگی را خواهند داشت. آمریکای شمالی و جنوبی، بخشهایی از اروپا و آفریقا از مناطق مناسب برای مشاهده این رویداد هستند.
جدول زمانبندی ماهگرفتگی ۶ شهریور ۱۴۰۵
# | مرحله | زمان تقریبی به وقت ایران | وضعیت در ایران |
| آغاز گرفت نیمسایهای | ۴:۵۳ تا ۴:۵۴ بامداد | قابل مشاهده در شرایط مناسب |
| آغاز گرفت جزئی | حدود ۶:۰۴ بامداد | ماه نزدیک افق یا در حال غروب |
| اوج ماهگرفتگی | حدود ۷:۴۲ تا ۷:۴۳ صبح | ماه زیر افق |
| میزان گرفت در اوج | — | حدود ۹۶ درصد |
در نتیجه، اگر در ایران قصد رصد این پدیده را دارید، بامداد جمعه و پیش از طلوع خورشید بهترین فرصت است؛ با این حال نباید انتظار مشاهده یک ماهگرفتگی کامل یا حتی بخش عمده خسوف را داشت. برای دیدن مرحله عمیق و قرمزشدن ماه، باید در منطقهای قرار داشت که ماه هنگام اوج گرفت بالای افق باشد.
