شمارش معکوس آغاز شد؛ تلسکوپ فضایی Roman ناسا در راه فضا

این سازمان فضایی اعلام کرده که هدف‌گذاری آن برای پرتاب تلسکوپ Nancy Grace Roman Space Telescope اوایل سپتامبر است؛ ماموریتی که در صورت تحقق، گام مهمی در توسعه ابزارهای رصد کیهانی به حساب می‌آید. این تلسکوپ جدید دارای میدان دیدی حدود ۱۰۰ برابر وسیع‌تر از تلسکوپ فضایی هابل است. با وجود این، سپتامبر تنها نخستین پنجره پرتاب این ماموریت محسوب می‌شود و ناسا تاکید کرده است که در صورت تاخیر، پرتاب این تلسکوپ تا می ۲۰۲۷ با استفاده از موشک Falcon Heavy شرکت اسپیس‌ایکس انجام خواهد شد.

این تلسکوپ که به افتخار Nancy Grace Roman، نخستین اخترشناس ارشد ناسا و از چهره‌های کلیدی در توسعه پروژه هابل نام‌گذاری شده است، در سال ۲۰۱۶ معرفی شد و در ابتدا با عنوان Wide Field Infrared Survey Telescope (WFIRST) شناخته می‌شد. اگرچه قطر آینه آن تقریبا هم‌اندازه هابل است، اما طراحی اپتیکی پیشرفته آن امکان تصویربرداری از نواحی آسمانی با وسعتی دست‌کم ۱۰۰ برابر بیشتر از نسل پیشین را فراهم می‌کند. تلسکوپ فضایی Roman قرار است در هماهنگی با رصدخانه‌های پیشرفته ناسا از جمله جیمز وب و چاندرا عمل کند؛ ابزارهایی که برای بررسی دقیق اجرام گذرا و نادر پس از شناسایی آنها به کار می‌روند، اما به‌ ندرت نقش کشف اولیه را ایفا می‌کنند. جولی مک‌انری، دانشمند ارشد پروژه Roman در سال ۲۰۲۳ تاکید کرده بود که میدان دید بسیار گسترده این تلسکوپ می‌تواند طیف وسیعی از این اجرام ناشناخته را آشکار کند و حتی زمینه کشف کلاس‌های جدیدی از پدیده‌های کیهانی را فراهم سازد.

این تلسکوپ پس از ترک جو زمین به مدار عملیاتی خود در فاصله‌ای نزدیک به یک میلیون مایل از زمین منتقل خواهد شد، که نقطه‌ای استراتژیک برای انجام مشاهدات عمیق کیهانی محسوب ‌می‌شود. تلسکوپ فضایی Roman ناسا در این موقعیت از دو ابزار کلیدی بهره خواهد برد: یک دوربین ۳۰۰.۸ مگاپیکسلی با قابلیت ثبت طیف نوری از مرئی تا فروسرخ نزدیک و یک کرونگراف با کنتراست بالا که امکان تصویربرداری مستقیم از سیارات فراخورشیدی را با حذف نور خیره‌کننده ستارگان میزبان فراهم می‌کند. ماموریت علمی این تلسکوپ بر پاسخ به پرسش‌های بنیادین در حوزه‌های انرژی تاریک، سیارات فراخورشیدی و اخترفیزیک متمرکز است. با وجود دهه‌ها پژوهش، ماهیت انرژی تاریک (که حدود ۶۸ درصد از محتوای کیهان را تشکیل می‌دهد) هنوز به‌ طور کامل شناخته نشده است. در کنار اهداف علمی، انتظار می‌رود که تلسکوپ فضایی Roman با توان تصویربرداری پیشرفته خود، مجموعه‌ای از تصاویر کم‌نظیر و خیره‌کننده از کیهان نیز به زمین ارسال کند.