موضوع ترمیم دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله جدیدی شده است. شورای عالی کار در جلسه اخیر خود با تشکیل کمیتهای تخصصی برای بررسی وضعیت مزد، هزینههای زندگی و شرایط معیشتی کارگران موافقت کرده؛ تصمیمی که میتواند زمینه بررسی دوباره دستمزدها در نیمه دوم سال را فراهم کند.
ماجرا از آنجا اهمیت پیدا میکند که پیش از برگزاری این جلسه، مشخص نبود موضوع ترمیم مزد در دستور کار رسمی شورای عالی کار قرار خواهد گرفت یا خیر. در گزارش اولیه رویداد۲۴ که ۳۰ مرداد منتشر شد، اعلام شده بود سیصد و چهلوچهارمین جلسه شورای عالی کار روز یکشنبه اول شهریور برگزار میشود و دستور رسمی جلسه بیشتر به اصلاح آیین دادرسی کار و آییننامههای مرتبط با ماده ۱۹۰ قانون کار اختصاص دارد. در همان زمان هنوز مشخص نبود موضوع ترمیم مزد نیز بررسی شود.
با برگزاری جلسه، محسن باقری، عضو گروه کارگری شورای عالی کار اعلام کرد گروه کارگری پیشنهاد اجرای بند ۱۰ مصوبه مزد سال ۱۴۰۵ را مطرح کرده و دولت نیز با تشکیل کمیته مزد موافقت کرده است. قرار است این کمیته ابعاد مختلف دستمزد، هزینههای زندگی و وضعیت معیشتی کارگران را بررسی کند.
آیا حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ افزایش پیدا میکند؟
# نکته مهم این است که تشکیل کمیته مزد به معنای افزایش قطعی حقوق کارگران نیست. در حال حاضر تصمیم نهایی درباره میزان افزایش یا ترمیم مزد گرفته نشده است و ابتدا باید بررسیهای کارشناسی انجام شود.
باقری نیز اعلام کرده است که گروه کارگری منتظر دعوت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای آغاز جلسات کمیته مزد است. بنابراین فعلاً نمیتوان رقم مشخصی برای افزایش حقوق در نیمه دوم سال اعلام کرد.
در واقع، مرحله فعلی بیشتر مربوط به بررسی کارشناسی و محاسبه دوباره فاصله میان دستمزد و هزینههای زندگی است و پس از انجام این بررسیها باید درباره هرگونه تغییر در مزد تصمیمگیری شود.
چرا موضوع ترمیم مزد دوباره مطرح شد؟
# فشار افزایش هزینههای زندگی یکی از مهمترین دلایل طرح دوباره موضوع دستمزد است. بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای فارسی، برآوردهای اخیر فعالان کارگری رقم هزینه ماهانه سبد معیشت یک خانوار متوسط کارگری را به حدود ۹۰ میلیون تومان رسانده است؛ رقمی که فاصله بسیار زیادی با حداقل دستمزد مصوب دارد.
البته رقم ۹۰ میلیون تومان، برآورد فعالان کارگری از هزینه زندگی است و نباید آن را با رقم رسمی و نهایی سبد معیشت مصوب شورای عالی کار یکی دانست.
این فاصله باعث شده نمایندگان کارگران بر ضرورت بررسی مجدد دستمزد تأکید کنند. در همین زمینه، موضوع ترمیم مزد در ماههای اخیر بارها از سوی نمایندگان کارگری مطرح شده بود و اکنون با تشکیل کمیته مزد، این بحث وارد مرحله رسمیتری شده است.
حداقل حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
# حداقل مزد کارگران برای سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی نسبت به سال قبل تعیین شد. بر اساس مصوبه شورای عالی کار، حداقل مزد روزانه حدود ۵۵۴ هزار تومان و حداقل مزد ماهانه بر مبنای ۳۰ روز حدود ۱۶.۶ میلیون تومان است. برای سایر سطوح مزدی نیز افزایش ۴۵ درصدی بهعلاوه مبلغ ثابت روزانه در نظر گرفته شده است.
علاوه بر مزد پایه، کارگران مشمول مزایایی مانند حق مسکن، بن کارگری، حق تأهل، حق اولاد و پایه سنوات نیز میشوند و رقم دریافتی نهایی بر اساس شرایط هر فرد متفاوت خواهد بود.
جدول وضعیت فعلی دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵
# | مورد | وضعیت سال ۱۴۰۵ |
| افزایش حداقل مزد | ۶۰ درصد |
| افزایش سایر سطوح مزدی | ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت |
| حداقل مزد روزانه | حدود ۵۵۴ هزار تومان |
| حداقل مزد ماهانه | حدود ۱۶.۶ میلیون تومان |
| حق مسکن | ۳ میلیون تومان |
| بن کارگری | ۲.۲ میلیون تومان |
| حق تأهل | ۵۰۰ هزار تومان |
| ترمیم مزد در نیمه دوم سال | هنوز نهایی نشده است |
بند ۱۰ مصوبه مزد چه اهمیتی دارد؟
# یکی از نکات مهم در جلسه شورای عالی کار، استناد گروه کارگری به بند ۱۰ مصوبه مزد سال ۱۴۰۵ بود. نمایندگان کارگران با تکیه بر این بند خواستار بررسی مجدد شرایط دستمزد و وضعیت معیشتی شدند و دولت نیز با تشکیل کمیته تخصصی موافقت کرد.
بنابراین تشکیل کمیته مزد را میتوان یک گام رسمی برای بررسی امکان ترمیم دستمزد در سال جاری دانست؛ هرچند هنوز مشخص نیست نتیجه بررسیها به افزایش مزد پایه، تغییر مزایا یا ترکیبی از این موارد منجر خواهد شد.
کمیته مزد چه چیزی را بررسی میکند؟
# بر اساس توضیحات عضو گروه کارگری شورای عالی کار، این کمیته قرار است موضوعاتی مانند میزان دستمزد، هزینههای زندگی و وضعیت معیشتی خانوارهای کارگری را بررسی کند. هدف از تشکیل آن، فراهم کردن بررسی کارشناسی برای اجرای بند مربوط به بازنگری مزد است.
در کنار بحث مزد، جلسه شورای عالی کار موضوعات دیگری نیز داشت. اصلاح مواد ۹۷، ۹۸ و ۹۹ آیین دادرسی کار، آییننامههای مرتبط با ماده ۱۹۰ قانون کار و برخی موضوعات اداری از دیگر موارد مطرحشده در این جلسه بودند.
آیا افزایش حقوق از شهریور قطعی است؟
# خیر. تاکنون هیچ رقم قطعی برای افزایش حقوق کارگران از شهریور یا نیمه دوم سال اعلام نشده است.
آنچه فعلاً قطعی شده، تشکیل کمیته مزد و آغاز بررسی کارشناسی است. بنابراین خبرهایی که از هماکنون درصد مشخصی برای افزایش حقوق شهریور اعلام میکنند، نباید به عنوان تصمیم نهایی شورای عالی کار تلقی شوند.
موضوع ترمیم مزد کارگران پس از هفتهها بحث و پیگیری وارد مرحله جدیدی شده است. شورای عالی کار با تشکیل کمیته مزد موافقت کرده تا وضعیت دستمزد، هزینههای زندگی و شرایط معیشتی کارگران بررسی شود.
با این حال، هنوز هیچ درصد یا مبلغی برای افزایش مجدد حقوق کارگران در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تصویب نشده است. تصمیم نهایی پس از بررسیهای کمیته مزد و طی مراحل قانونی مشخص خواهد شد.