اتفاق عجیب؛

دسترسی هم‌بنیان‌گذار ویکی‌پدیا از ویرایش این سایت مسدود شد

تکفارس
نویسنده: افشین نوری
جمعه 19 تیر 1405
لری سنگر
لری سنگر، از بنیان‌گذاران ویکی‌پدیا

هم‌بنیان‌گذار ویکی‌پدیا می‌گوید به دلیل تلاش برای اصلاح این دانشنامه، از ویرایش آن بن شده است.

لری سنگر، از بنیان‌گذاران ویکی‌پدیا، اعلام کرده که برای همیشه از ویرایش این دانشنامه آنلاین منع شده. او معتقد است این تصمیم پس از آن گرفته شد که تلاش کرد تغییراتی برای افزایش شفافیت، گسترش دیدگاه‌ها و بهبود عملکرد ویکی‌پدیا ایجاد کند. در مقابل، مدیران و ویراستاران ویکی‌پدیا می‌گویند دلیل این محرومیت، نقض قوانین داخلی جامعه کاربران بوده است.

لری سنگر که در کنار جیمی ولز، ویکی‌پدیا را بیش از دو دهه پیش پایه‌گذاری کرد و حتی نام این پروژه را نیز انتخاب کرده بود، می‌گوید دیگر اجازه ویرایش این دانشنامه را ندارد. به گفته او، محرومیت دائمی زمانی رخ داد که پیشنهادهایی برای اصلاح ساختار ویکی‌پدیا و ایجاد فضای متعادل‌تر ارائه کرد. اما از دید مدیران این وب‌سایت، او با نقض مقررات مربوط به تأثیرگذاری بر روند تصمیم‌گیری‌های داخلی از طریق فعالیت خارج از پلتفرم، قوانین جامعه را زیر پا گذاشته است.

سنگر در یادداشتی که در واشنگتن اگزمینر منتشر کرد، جزئیات این ماجرا را شرح داد. او گفت که ابتدا با محرومیت نامحدود روبه‌رو شد و پس از آن این محدودیت به ممنوعیت دائمی تبدیل گردید. از نگاه او، این اتفاق نشان می‌دهد ویکی‌پدیا دیگر آن فضای باز و آزادی نیست که ادعا می‌کند؛ زیرا حتی یکی از بنیان‌گذاران آن نیز در صورت تلاش برای اعمال اصلاحات اساسی، امکان مشارکت در ویرایش مطالب را از دست می‌دهد.

ریشه این اختلاف به زمانی بازمی‌گردد که سنگر طرحی با عنوان پروژه ویکی تنوع فکری را مطرح کرد. هدف این ابتکار، افزایش حضور دیدگاه‌های متنوع‌تر در محتوای ویکی‌پدیا بود. او همچنین جزئیات این پیشنهاد را در شبکه اجتماعی ایکس با دنبال‌کنندگان خود در میان گذاشت و از آن‌ها خواست در بحث‌های مرتبط مشارکت کنند. مدیران ویکی‌پدیا این اقدام را مصداق جلب حمایت بیرونی برای اثرگذاری بر تصمیم‌های داخلی دانستند؛ اقدامی که بر اساس مقررات این دانشنامه ممنوع است.

بیشتر بخوانید: بنیان‌گذار ویکی‌پدیا: این دانشنامه جای هوش مصنوعی نیست

بر اساس گزارش‌ها، محرومیت اولیه سنگر برای مدت کوتاهی و پیش از پایان بازه زمانی بررسی پرونده لغو شد، اما مدیران پس از بررسی دوباره و با این استدلال که اجماع روشنی برای ادامه محرومیت وجود دارد، بار دیگر ممنوعیت نامحدود او را برقرار کردند. سنگر این روند را ناعادلانه توصیف کرده و آن را به دادگاهی نمایشی تشبیه می‌کند. او همچنین مدیران را متهم کرده که قوانین را به شکل گزینشی و سلیقه‌ای اجرا می‌کنند.

ویکی‌پدیا توسط چه کسی مدیریت می شود؟

سنگر در ادامه ادعا می‌کند که کنترل واقعی ویکی‌پدیا در اختیار گروه کوچکی از مدیران ناشناس قرار دارد. او می‌گوید هرچند از نظر فنی همه افراد می‌توانند مطالب را ویرایش کنند، اما در عمل این مدیران هستند که تصمیم می‌گیرند چه کسانی اجازه ادامه فعالیت داشته باشند و چه افرادی از مشارکت محروم شوند.

او در بخشی از نوشته خود می‌گوید این تصور که هر کسی بتواند ویکی‌پدیا را ویرایش کند، کاملاً درست نیست. به گفته او، هر فردی فقط می‌تواند برای ویرایش تلاش کند. سنگر همچنین اظهار داشت مدیران قادر هستند علیه کاربرانی که با فضای غالب همسو نیستند متحد شوند. او از به‌کارگیری اتهام‌های مبهمی مانند این که فرد برای ساخت و بهبود دانشنامه اینجا نیست نیز انتقاد کرد و گفت چنین عبارتی یکی از دلایل مطرح‌شده برای محرومیت خودش بوده است.

در حال حاضر، هیچ‌یک از دو طرف از موضع خود عقب‌نشینی نکرده‌اند. سنگر همچنان تأکید می‌کند که به دلیل تلاش برای اصلاح ویکی‌پدیا و آشکار کردن مشکلات مدیریتی این پروژه از فعالیت محروم شده است. در مقابل، مدیران و ویراستاران ویکی‌پدیا اصرار دارند که این تصمیم صرفاً بر پایه اجرای مقررات داخلی اتخاذ شده و ارتباطی با انتقادهای او ندارد. آن‌ها می‌گویند دلیل اصلی محرومیت، تلاش سنگر برای تأثیرگذاری بر شکل‌گیری اجماع داخلی از طریق بسیج کاربران در خارج از ویکی‌پدیا بوده است.

نظرات کاربرانکپی متنکپی لینک