روسیه استفاده از منظومه ماهوارهای «راسوِت» (Rassvet) را برای ارتباطات نظامی بر فراز اوکراین آغاز کرده است؛ شبکهای که مسکو آن را بهعنوان جایگزینی بومی برای استارلینک توسعه میدهد. بر اساس گزارشی که رویترز منتشر کرده، اطلاعات نظامی اوکراین میگوید روسیه از این سامانه برای ارتباط با پهپادهای خود استفاده میکند تا امکان کنترل و هدایت آنها در میدان نبرد را بهبود دهد.
راسوِت پروژهای متعلق به شرکت فضایی روسی «بورو ۱۴۴۰» است که با هدف ایجاد اینترنت ماهوارهای در مدار پایین زمین توسعه پیدا میکند. این شرکت در دو مرحله، در ماههای مارس و ژوئیه ۲۰۲۶، مجموعاً ۳۲ ماهواره به مدار فرستاده است. مقامهای روسیه نیز پیشتر از برنامه توسعه این منظومه برای کاهش وابستگی کشور به زیرساختهای ارتباطی خارجی خبر داده بودند.
با وجود آغاز استفاده نظامی، راسوت هنوز پوشش جغرافیایی پیوستهای ندارد. به گفته اطلاعات نظامی اوکراین، ارتباط در زمان عبور ماهوارهها از مناطق موردنظر برقرار میشود و در حال حاضر امکان پوشش بدون وقفه تمام خاک اوکراین وجود ندارد. بنابراین این سامانه هنوز از نظر گستردگی و تعداد ماهوارهها با استارلینک فاصله زیادی دارد؛ شبکه شرکت اسپیسایکس بیش از ۱۰ هزار ماهواره در مدار دارد.
اهمیت نظامی راسوت به امکان تبادل داده دوطرفه با پهپادها برمیگردد. طبق توضیحات مقامهای اطلاعاتی اوکراین، این ارتباط میتواند به پهپادهای شناسایی اجازه دهد تصاویر و اطلاعات را در لحظه ارسال کنند و اپراتورها نیز مسیر پهپادهای تهاجمی را هنگام پرواز تغییر دهند. چنین قابلیتی وابستگی پهپادها به مسیرهای از پیش برنامهریزیشده را کاهش میدهد و ممکن است امکان واکنش به تغییر موقعیت اهداف یا دور زدن پدافند را افزایش دهد.
روسیه قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶ پرتابهای بیشتری انجام دهد و پوشش جغرافیایی این شبکه را گسترش دهد. شرکت بورو ۱۴۴۰ نیز هدف بلندمدت خود را ایجاد منظومهای با بیش از ۹۰۰ ماهواره تا سال ۲۰۳۵ اعلام کرده است. با این حال، رسیدن به چنین ظرفیتی فقط به پرتاب ماهوارهها وابسته نیست و تولید تجهیزات زمینی، پایانههای ارتباطی و ایجاد پوشش پایدار نیز از موانع مهم این پروژه محسوب میشوند.
تجربه جنگ اوکراین نشان داده است که اینترنت ماهوارهای دیگر فقط یک ابزار برای اتصال مناطق دورافتاده نیست و میتواند در ارتباطات نظامی و کنترل پهپادها نقش مهمی داشته باشد. بااینحال، نباید شروع استفاده از راسوت را به معنای دستیابی روسیه به شبکهای همسطح استارلینک دانست؛ ۳۲ ماهواره در برابر بیش از ۱۰ هزار ماهواره استارلینک، اختلاف بزرگی در مقیاس پوشش ایجاد میکند. فعلاً اهمیت راسوت بیشتر در فراهم کردن یک مسیر ارتباطی مستقل و مقطعی برای نیروهای روسیه است تا جایگزینی کامل شبکه اسپیسایکس.