داستان کبرا به جنگ ویتنام بازمیگردد؛ زمانی که ارتش آمریکا به بالگردی تخصصی برای پشتیبانی آتش از نیروهای زمینی نیاز داشت. شرکت بل با استفاده از بخشهایی از طراحی بالگرد UH-1 هیویی، بدنهای باریکتر و سریعتر ساخت که بتواند بدون نیاز به حمل نیرو، مأموریتهای تهاجمی انجام دهد. نخستین نسخه عملیاتی این خانواده، AH-1G Cobra بود که در سال ۱۹۶۷ وارد خدمت ارتش آمریکا شد.
آپاچی در نسل بعدی بالگردهای تهاجمی آمریکا شکل گرفت. ارتش به پرندهای نیاز داشت که علاوه بر قدرت آتش، بتواند اهداف را با حسگرهای پیشرفته شناسایی کند و از فاصله مناسب به آنها حمله کند. نتیجه این نیاز، AH-64 Apache بود؛ بالگردی دوموتوره با چهار پره اصلی که برای مأموریتهایی مانند شناسایی مسلحانه، نبرد نزدیک و حمله دقیق طراحی شد.
یکی از تفاوتهای مهم این دو خانواده، سطح تجهیزات شناسایی و کنترل آتش آنهاست. نسخههای پیشرفته آپاچی، از جمله AH-64E، میتوانند به رادار کنترل آتش لانگبو مجهز شوند؛ سامانهای که برای کشف و دستهبندی اهداف و کمک به هدایت موشکهای راداری طراحی شده است. این قابلیت به خدمه اجازه میدهد بدون نیاز به نزدیکشدن بیش از حد به منطقه تهدید، اطلاعات میدان نبرد را جمعآوری و اهداف را درگیر کنند.
از نظر تسلیحات نیز آپاچی ظرفیت قابلتوجهی دارد. بر اساس مشخصات اعلامشده از سوی بوئینگ برای نسخه AH-64E، این بالگرد میتواند تا ۱۶ موشک هلفایر، ۷۶ راکت ۲٫۷۵ اینچی و مهمات توپ ۳۰ میلیمتری حمل کند. در سوی دیگر، نسخه مدرن خانواده کبرا یعنی AH-1Z Viper به شش جایگاه حمل تسلیحات روی بالها مجهز است و میتواند ترکیبی از موشکهای هدایتشونده و مهمات غیرهدایتشونده را به کار بگیرد.
تفاوت دیگر به سازمان نظامی و محیط عملیاتی موردنظر آنها مربوط میشود. آپاچی بالگرد تهاجمی اصلی ارتش آمریکاست و برای پشتیبانی از یگانهای زمینی در عملیاتهای گسترده طراحی شده است. در مقابل، AH-1Z وایپر در خدمت تفنگداران دریایی آمریکا قرار دارد و برای پشتیبانی هوایی، اسکورت مسلحانه و عملیات اعزامی، از جمله مأموریتهایی که با ناوگان دریایی انجام میشوند، به کار میرود. وایپر همچنین با بالگرد ترابری UH-1Y Venom حدود ۸۵ درصد اشتراک قطعات دارد که به کاهش پیچیدگی نگهداری و پشتیبانی کمک میکند.
در نهایت، انتخاب میان آپاچی و کبرا به این بستگی ندارد که کدامیک در همه شرایط برتری مطلق دارد؛ بلکه مأموریت و نیاز عملیاتی تعیینکننده است. آپاچی با وزن، ظرفیت تسلیحاتی و تجهیزات شناسایی پیشرفتهتر، برای نقش یک سکوی تهاجمی سنگین و شبکهمحور مناسب است. کبرا نیز در قالب نسخه مدرن AH-1Z، بالگردی جمعوجورتر و متناسب با نیازهای تفنگداران دریایی باقی مانده است. بنابراین، مقایسه این دو بیشتر نشاندهنده دو فلسفه متفاوت در طراحی بالگردهای تهاجمی است تا رقابتی ساده برای تعیین یک برنده.
۱. کدام بالگرد قویتر است؛ کبرا یا آپاچی؟
آپاچی از نظر وزن، ظرفیت حمل تسلیحات و تجهیزات شناسایی پیشرفتهتر در رده بالگردهای تهاجمی سنگین قرار میگیرد؛ اما برتری عملیاتی به نوع مأموریت بستگی دارد.
۲. آیا کبرا هنوز در ارتش آمریکا استفاده میشود؟
نسخههای اولیه کبرا از خدمت ارتش آمریکا خارج شدهاند؛ اما نسخه مدرن AH-1Z Viper همچنان در نیروی تفنگداران دریایی آمریکا خدمت میکند.
۳. تفاوت AH-1Z Viper با کبراهای قدیمی چیست؟
وایپر نسخهای بسیار پیشرفته از خانواده کبراست که به دو موتور، روتور چهارپره کامپوزیتی، کابین دیجیتال و سامانه کنترل آتش مدرن مجهز شده است.
۴. آپاچی چه موشکهایی حمل میکند؟
یکی از تسلیحات اصلی آپاچی موشک ضدزره AGM-114 Hellfire است. این بالگرد همچنین میتواند راکتهای ۷۰ میلیمتری و مهمات توپ ۳۰ میلیمتری حمل کند.
۵. چرا تفنگداران دریایی آمریکا از وایپر استفاده میکنند؟
این بالگرد برای پشتیبانی هوایی، اسکورت مسلحانه و عملیات اعزامی طراحی شده و با نیازهای عملیاتی تفنگداران دریایی، از جمله فعالیت در محیطهای دریایی، سازگاری دارد.