چرا وای‌فای کند می‌شود؟ ۹ دلیل اصلی و راهکارهای افزایش سرعت اینترنت

ممکن است سرویس اینترنت شما روی کاغذ سرعت بالایی داشته باشد، اما هنگام استفاده از گوشی یا لپ‌تاپ، صفحات دیر باز شوند، ویدئوها مرتب بافر کنند یا سرعت دانلود بسیار کمتر از انتظار باشد. در چنین شرایطی همیشه مشکل از شرکت ارائه‌دهنده اینترنت نیست و خود شبکه Wi-Fi، روتر یا دستگاه متصل می‌تواند عامل اصلی کندی باشد.

فاصله زیاد از روتر، دیوار و موانع فیزیکی، تداخل شبکه‌های بی‌سیم، اتصال تعداد زیادی دستگاه، مصرف پهنای باند توسط برنامه‌های پس‌زمینه و حتی انتخاب باند نامناسب Wi-Fi از مهم‌ترین دلایل کاهش سرعت هستند.

قبل از تغییر تنظیمات روتر، باید مشخص شود مشکل دقیقاً از کدام بخش است. برای این کار، سرعت اینترنت را یک‌بار در نزدیکی روتر و یک‌بار در محل همیشگی استفاده اندازه بگیرید.

همچنین می‌توانید یک گوشی یا لپ‌تاپ دیگر را به همان شبکه وصل کنید. اگر امکان اتصال با کابل Ethernet وجود دارد، تست کابلی نیز بسیار کمک‌کننده است. اگر اینترنت با کابل سرعت خوبی دارد اما Wi-Fi کند است، احتمالاً مشکل به شبکه بی‌سیم مربوط می‌شود.

۱. روتر در محل نامناسبی قرار دارد

قرار دادن روتر داخل کمد، گوشه خانه یا پشت وسایل بزرگ می‌تواند کیفیت سیگنال را کاهش دهد. بهتر است روتر در نقطه‌ای نسبتاً مرکزی، مرتفع و دور از موانع بزرگ قرار داشته باشد.

گاهی جابه‌جایی روتر حتی چند متر می‌تواند پوشش Wi-Fi را بهتر کند و نیازی به خرید روتر جدید نباشد.

۲. از روتر بیش از حد فاصله دارید

هرچه فاصله گوشی یا لپ‌تاپ از روتر بیشتر شود، کیفیت اتصال می‌تواند کاهش پیدا کند. دیوارها، سقف، طبقات ساختمان و سایر موانع نیز این مشکل را تشدید می‌کنند.

یک آزمایش ساده انجام دهید: سرعت را کنار روتر و سپس در محل همیشگی استفاده اندازه بگیرید. اگر اختلاف زیادی وجود داشت، احتمالاً مشکل از پوشش Wi-Fi است.

۳. شبکه‌های Wi-Fi اطراف با یکدیگر تداخل دارند

در آپارتمان‌ها و ساختمان‌های پرتراکم ممکن است تعداد زیادی شبکه بی‌سیم در اطراف فعال باشد. این شرایط می‌تواند محیط رادیویی را شلوغ کند و روی عملکرد شبکه تأثیر بگذارد.

اگر روتر امکان انتخاب کانال را دارد، می‌توان کانال‌های دیگر را آزمایش کرد؛ البته بهتر است قبل و بعد از تغییر، سرعت را اندازه بگیرید تا تأثیر آن مشخص شود.

۴. به باند نامناسب متصل شده‌اید

روترهای جدید معمولاً از باندهای 2.4GHz، 5GHz و در تجهیزات سازگار 6GHz پشتیبانی می‌کنند.

باند 2.4GHz معمولاً پوشش بیشتری دارد و بهتر از موانع عبور می‌کند، در حالی که 5GHz در فاصله مناسب می‌تواند سرعت بالاتری ارائه دهد. باند 6GHz نیز برای تجهیزات سازگار و جدیدتر طراحی شده است.

بنابراین نمی‌توان گفت یک باند همیشه بهترین گزینه است؛ فاصله، موانع، دستگاه و شرایط شبکه باید در نظر گرفته

۵. دستگاه‌های زیادی به شبکه متصل هستند

تعداد زیاد دستگاه‌ها می‌تواند روی شبکه تأثیر بگذارد، اما نوع فعالیت دستگاه‌ها اهمیت بیشتری دارد.

تلویزیونی که در حال پخش ویدئو است، کامپیوتری که فایل حجیم دانلود می‌کند یا دوربین‌هایی که دائماً اطلاعات ارسال می‌کنند، می‌توانند پهنای باند قابل توجهی مصرف کنند.

۶. برنامه‌ای در پس‌زمینه اینترنت را مصرف می‌کند

گاهی مشکل از Wi-Fi نیست و یک برنامه روی کامپیوتر یا گوشی بخش زیادی از پهنای باند را مصرف می‌کند.

سرویس‌های ابری، نرم‌افزارهای دانلود، بازی‌ها، Windows Update، سرویس‌های پشتیبان‌گیری و حتی برخی برنامه‌های فعال در پس‌زمینه می‌توانند باعث کاهش سرعت شوند.

در ویندوز می‌توانید با فشردن کلیدهای Ctrl + Shift + Esc وارد Task Manager شوید و مصرف شبکه برنامه‌ها را بررسی کنید.

۷. مشکل از خود روتر است

اگر Wi-Fi روی چند دستگاه مختلف کند باشد، احتمال وجود مشکل در روتر یا تنظیمات آن بیشتر می‌شود.

برای تشخیص، یک دستگاه دیگر را به همان شبکه وصل کنید. اگر فقط یک دستگاه مشکل دارد، احتمالاً ایراد از همان دستگاه یا تنظیمات آن است؛ اما اگر همه دستگاه‌ها کند باشند، باید روتر، شبکه بی‌سیم و سرویس اینترنت را بررسی کنید.

۸. مشکل از سرویس اینترنت است، نه Wi-Fi

گاهی Wi-Fi کاملاً سالم است اما سرویس‌دهنده اینترنت با اختلال یا کاهش سرعت مواجه شده است.

اگر امکانش وجود دارد، یک دستگاه را با کابل Ethernet به روتر متصل کنید. اگر اتصال کابلی هم کند باشد، احتمال اینکه مشکل فقط مربوط به Wi-Fi باشد کاهش پیدا می‌کند.

۹. سرعت اینترنت را با سرعت Wi-Fi اشتباه گرفته‌اید

فرض کنید سرویس اینترنت شما 300Mbps است. این عدد به این معنی نیست که هر دستگاه در هر شرایطی دقیقاً همین سرعت را از طریق Wi-Fi دریافت می‌کند.

سرعت واقعی می‌تواند تحت تأثیر قدرت سیگنال، فاصله، موانع، باند فرکانسی، قابلیت دستگاه، شرایط محیط رادیویی، تعداد دستگاه‌ها و وضعیت روتر قرار بگیرد.

بهتر است به‌جای تغییر تصادفی تنظیمات، یک آزمایش مرحله‌ای انجام دهید:

- سرعت را نزدیک روتر اندازه بگیرید.

- همان تست را در محل همیشگی استفاده تکرار کنید.

- یک دستگاه دیگر را به شبکه متصل کنید.

- در صورت امکان اتصال Ethernet را آزمایش کنید.

نتایج این آزمایش‌ها می‌تواند مشخص کند که مشکل از پوشش Wi-Fi، دستگاه، روتر یا سرویس اینترنت است.

اگر مشخص شد مشکل از شبکه بی‌سیم است، ابتدا راهکارهای ساده و کم‌هزینه را امتحان کنید:

- روتر را به نقطه‌ای مرکزی‌تر منتقل کنید.

- روتر را از داخل کمد یا پشت وسایل بزرگ خارج کنید.

- دستگاه را به روتر نزدیک‌تر کنید.

- باند مناسب 2.4GHz، 5GHz یا 6GHz را انتخاب کنید.

- دستگاه‌های غیرضروری متصل به شبکه را بررسی کنید.

- برنامه‌های پرمصرف را شناسایی کنید.

- روتر را یک‌بار Restart کنید.

- Firmware روتر را بررسی و در صورت نیاز به‌روزرسانی کنید.

- قبل و بعد از تغییرات، تست سرعت انجام دهید.

تغییر DNS با افزایش قدرت سیگنال Wi-Fi یا ظرفیت لینک بی‌سیم تفاوت دارد. DNS در برخی شرایط می‌تواند روی زمان پاسخ‌گویی درخواست‌های DNS و تجربه باز شدن سایت‌ها تأثیر بگذارد، اما نباید انتظار داشت تغییر DNS به‌تنهایی سرعت واقعی اتصال بی‌سیم را افزایش دهد.

اگر حتی کنار روتر سرعت دانلود پایین است، بهتر است ابتدا وضعیت روتر، دستگاه، سیگنال و سرویس اینترنت بررسی شود.

لزوماً نه. اگر مشکل از سرویس اینترنت، محل نامناسب روتر، موانع فیزیکی، مصرف پهنای باند یا دستگاه کاربر باشد، خرید یک روتر گران‌تر الزاماً مشکل را برطرف نمی‌کند.

بهتر است ابتدا گلوگاه شبکه را پیدا کنید و سپس درباره تعویض روتر تصمیم بگیرید. اگر روتر قدیمی است، پوشش کافی ندارد یا قابلیت‌های موردنیاز شما را ارائه نمی‌کند، ارتقای آن می‌تواند منطقی باشد.

اگر قصد خرید روتر جدید دارید، ابتدا سرعت اینترنت کابلی را آزمایش کنید، سپس Wi-Fi را در فاصله نزدیک و نقاط مختلف خانه بررسی کنید. همچنین عملکرد چند دستگاه مختلف، مصرف شبکه برنامه‌ها، محل قرارگیری روتر و باندهای مختلف را آزمایش کنید.

اگر بعد از این بررسی‌ها همچنان مشخص شد روتر فعلی محدودیت ایجاد می‌کند، ارتقای تجهیزات شبکه تصمیم منطقی‌تری خواهد بود.

کند بودن Wi-Fi همیشه به معنی ضعیف بودن سرویس اینترنت یا خراب بودن روتر نیست. فاصله از روتر، موانع، تداخل امواج، باند نامناسب، تعداد دستگاه‌ها و مصرف پهنای باند از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند سرعت اتصال بی‌سیم را کاهش دهند.

بهترین کار این است که قبل از خرید روتر جدید، ابتدا مشکل را با تست نزدیک روتر، آزمایش دستگاه‌های دیگر و در صورت امکان اتصال Ethernet شناسایی کنید. این روش مشخص می‌کند مشکل واقعاً از Wi-Fi است یا از سرویس اینترنت.