میدان مغناطیسی زمین فقط برای محافظت از سیاره در برابر ذرات خورشیدی و کیهانی اهمیت ندارد؛ یک پژوهش جدید نشان داده است که این میدان نامرئی میتواند با فرایندهای زیستی مانند تولید انرژی در سلولها، توانایی حرکتی و حتی طول عمر ارتباط داشته باشد. پژوهشگران دانشگاه ناتینگهام برای بررسی این موضوع، اثر حذف تقریباً کامل میدان مغناطیسی زمین را روی مگسهای میوه آزمایش کردند.
دانشمندان در این آزمایش دو گروه از مگسها را بررسی کردند؛ گروهی سالم بودند و گروه دیگر دارای نقص در ژن Pink1 بودند. این ژن با نوعی بیماری عصبی مرتبط با پارکینسون زودرس در انسان ارتباط دارد. پژوهشگران مگسها را از زمان رسیدن به بزرگسالی در محیطی با میدان مغناطیسی بسیار ضعیف قرار دادند و تغییرات طول عمر و توانایی حرکتی آنها را بررسی کردند.
نتایج کاملاً یکسان نبود و وضعیت سلامت مگسها نقش مهمی داشت. در مگسهای دارای نقص Pink1، قرار گرفتن در محیط با میدان مغناطیسی بسیار ضعیف باعث افزایش حدود ۲۰ درصدی طول عمر شد، اما توانایی حرکتی آنها کاهش پیدا کرد. در مقابل، مگسهای سالم واکنش متفاوتی نشان دادند و با وجود تغییر در طول دوره سلامت، عملکرد حرکتی بهتری در این شرایط داشتند.
پژوهشگران علت این تفاوت را تا حدی در میتوکندری جستوجو کردند؛ ساختارهایی درون سلول که بخش مهمی از انرژی مورد نیاز بدن را تولید میکنند. کاهش میدان مغناطیسی باعث تغییر در عملکرد متابولیکی میتوکندری و میزان تولید «سوپراکسید» شد؛ مولکولی واکنشپذیر که در فرایندهای سلولی نقش دارد.
این مطالعه که در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله Aging منتشر شده، میتواند مسیر تازهای برای بررسی ارتباط میان میدانهای مغناطیسی و فرایندهای زیستی باز کند. پژوهشگران همچنین معتقدند یافتههای آنها میتواند برای درک بهتر بیماریهای تحلیلبرنده عصبی و حتی بررسی شرایط بدن انسان در سفرهای فضایی اهمیت داشته باشد؛ جایی که انسان خارج از میدان مغناطیسی محافظ زمین قرار میگیرد.
با این حال، هنوز نمیتوان گفت میدان مغناطیسی زمین مستقیماً طول عمر انسان را افزایش یا کاهش میدهد. آزمایش فعلی روی مگسهای میوه انجام شده و نتایج آن برای اثبات چنین اثری در انسان کافی نیست. پژوهشگران نیز بر نیاز به مطالعات بیشتر برای مشخص شدن سازوکار دقیق این ارتباط تأکید دارند.
چرا میدان مغناطیسی زمین مهم است؟
# میدان مغناطیسی زمین در کنار جو، نقش مهمی در محافظت از سیاره در برابر باد خورشیدی و بخشی از ذرات پرانرژی فضا دارد. این میدان همچنین برای جهتیابی بسیاری از جانوران، از جمله برخی پرندگان و لاکپشتهای دریایی، اهمیت دارد.
پژوهش با عنوان Hypomagnetic fields modulate lifespan, physical ability and mitochondrial metabolism in a Pink1 model of neurodegeneration در مجله Aging منتشر شده است.
آیا میدان مغناطیسی زمین روی طول عمر انسان اثر دارد؟
این پژوهش چنین چیزی را در انسان ثابت نکرده است. آزمایش روی مگسهای میوه انجام شده و فقط نشان میدهد کاهش میدان مغناطیسی میتواند برخی فرایندهای زیستی را تغییر دهد.
آیا حذف میدان مغناطیسی باعث افزایش عمر میشود؟
در مگسهای دارای نقص ژن Pink1، کاهش شدید میدان مغناطیسی با افزایش حدود ۲۰ درصدی طول عمر همراه بود؛ اما این نتیجه را نمیتوان مستقیماً به انسان تعمیم داد.
میتوکندری چه نقشی در این پژوهش داشت؟
پژوهشگران مشاهده کردند کاهش میدان مغناطیسی روی متابولیسم میتوکندری و تولید سوپراکسید اثر میگذارد. این موضوع میتواند یکی از مسیرهای توضیحدهنده نتایج آزمایش باشد.
آیا این کشف به بیماری پارکینسون مربوط است؟
تا حدی. یکی از مدلهای مورد استفاده در آزمایش دارای نقص ژن Pink1 بود؛ ژنی که با نوعی پارکینسون ارثی زودرس در انسان ارتباط دارد. با این حال، این مطالعه به معنی کشف درمان پارکینسون نیست.
آیا این پژوهش روی انسان انجام شده است؟
خیر. آزمایش اصلی روی مگسهای میوه انجام شده است و برای بررسی اثرات مشابه در انسان به پژوهشهای بیشتری نیاز است.