گلوکزامین سالهاست بهعنوان مکملی برای کمک به سلامت مفاصل و کاهش مشکلات ناشی از درد و آرتروز مصرف میشود، اما یک پژوهش جدید ارتباط نگرانکنندهای میان مصرف این مکمل و پیشرفت سریعتر بیماری آلزایمر و زوال عقل پیدا کرده است. این مطالعه در مجله معتبر Nature Metabolism منتشر شده است.
پژوهشگران دانشگاه فلوریدا با بررسی سوابق پزشکی بیماران دریافتند افرادی که دچار اختلال شناختی خفیف (MCI) بودند و گلوکزامین مصرف میکردند، حدود ۲۵ درصد بیشتر در معرض پیشرفت از MCI به زوال عقل قرار داشتند. در میان بیماران مبتلا به آلزایمر و سایر انواع زوال عقل نیز مصرف گلوکزامین با افزایش حدود ۲۵ درصدی خطر مرگ همراه بود.
دانشمندان برای بررسی علت احتمالی این ارتباط، نمونههای بافت مغز انسان و مدلهای حیوانی آلزایمر را نیز بررسی کردند. نتایج نشان داد در مغز مبتلا به آلزایمر، فرایندی به نام هایپرگلیکوزیلاسیون یا افزایش غیرطبیعی اتصال قندها به پروتئینها فعالتر است و مصرف گلوکزامین در موشهای مبتلا به آلزایمر این اختلال متابولیکی و مشکلات شناختی را تشدید کرد.
با این حال، این یافتهها به معنای اثبات این موضوع نیست که گلوکزامین مستقیماً باعث آلزایمر یا تشدید قطعی آن میشود. بخش انسانی پژوهش یک مطالعه گذشتهنگر بر اساس سوابق پزشکی بوده و بنابراین نمیتواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند. خود پژوهشگران نیز تأکید کردهاند که نتایج باید در کارآزماییهای بالینی انسانی بررسی شوند.
نکته مهم این است که یک پیشچاپ منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز نشان داده ارتباط مشاهدهشده در دادههای سوابق پزشکی ممکن است تا حدی با الگوهای مصرف سایر مکملها همراه باشد و صرفاً ثبت مصرف گلوکزامین بهتنهایی برای اثبات اثر اختصاصی آن کافی نیست. این موضوع اهمیت انجام مطالعات بالینی دقیقتر را بیشتر میکند.
در نتیجه، پژوهش جدید زنگ خطری برای بررسی دقیقتر ایمنی بلندمدت گلوکزامین در افراد دارای اختلال شناختی یا آلزایمر است، اما هنوز نمیتوان گفت این مکمل باعث پیشرفت آلزایمر میشود. افرادی که گلوکزامین مصرف میکنند نیز نباید صرفاً بر اساس این مطالعه مصرف آن را خودسرانه قطع یا تغییر دهند و بهتر است درباره ادامه مصرف با پزشک خود مشورت کنند.