بوی بد بدن فقط از عرق نیست؛ این بوها می‌توانند زنگ خطر سلامت باشند!

اگر با وجود رعایت بهداشت، بوی بدن شما ناگهان تغییر کرده یا بوی متفاوتی نسبت به گذشته پیدا کرده است، شاید بهتر باشد آن را صرفاً به تعریق یا استفاده نکردن از دئودورانت نسبت ندهید. تغییر مداوم بوی بدن در بعضی شرایط می‌تواند با وضعیت سلامت بدن ارتباط داشته باشد؛ هرچند نوع بو به‌تنهایی نمی‌تواند وجود یک بیماری خاص را ثابت کند.

عرق انسان در حالت عادی تقریباً بی‌بو است و بوی ناخوشایند زمانی ایجاد می‌شود که ترکیبات موجود در عرق با باکتری‌های سطح پوست تعامل پیدا کنند. به همین دلیل عواملی مانند میزان تعریق، نوع باکتری‌های پوست، رژیم غذایی، تغییرات هورمونی و استرس می‌توانند روی بوی بدن تأثیر بگذارند.

در برخی منابع پزشکی به چند نوع بوی غیرمعمول اشاره شده که در صورت ایجاد ناگهانی یا ماندگاری آن‌ها، بهتر است با علائم دیگر بدن بررسی شوند. برای مثال، بوی میوه‌ای یا شیرین می‌تواند در برخی افراد مبتلا به دیابت دیده شود، در حالی که بوهای غیرمعمول دیگر ممکن است با مشکلات متابولیک یا بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط باشند.

در گزارش منتشرشده از سوی باشگاه خبرنگاران جوان نیز به نقل از یک متخصص داخلی، بوهایی مانند استون، آمونیاک و برخی بوهای غیرمعمول در شرایط خاص با دیابت یا مشکلات کلیوی و کبدی مرتبط دانسته شده‌اند؛ بااین‌حال، چنین بوهایی به‌تنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیستند.

نکته مهم: جدول بالا برای آگاهی عمومی است و نباید از روی نوع بو، بیماری خاصی را برای خود تشخیص دهید. تغییر بوی بدن می‌تواند دلایل بسیار ساده‌ای مانند غذا، استرس یا تغییرات پوستی داشته باشد.

یکی از دلایل شایع تغییر بوی بدن، رژیم غذایی است. مصرف برخی مواد غذایی مانند سیر، پیاز و غذاهای تند می‌تواند ترکیباتی را وارد بدن کند که بخشی از آن‌ها از طریق پوست دفع می‌شوند و روی بوی بدن تأثیر می‌گذارند. الکل نیز می‌تواند در تغییر بوی بدن نقش داشته باشد.

بنابراین اگر بعد از تغییر رژیم غذایی متوجه بوی متفاوت بدن شدید، الزاماً به معنای وجود بیماری نیست.

استرس و اضطراب می‌توانند میزان تعریق را افزایش دهند. غدد آپوکرین که بیشتر در نواحی مانند زیر بغل و کشاله ران قرار دارند، هنگام استرس ترشحات خاصی تولید می‌کنند که در ابتدا تقریباً بدون بو هستند اما با فعالیت باکتری‌های پوست می‌توانند بوی مشخصی ایجاد کنند.

تغییرات هورمونی نیز یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند مقدار تعریق و بوی بدن را تغییر دهد.

اگر بوی بدن شما به‌طور ناگهانی تغییر کرده، بدون دلیل مشخص ادامه دارد یا همراه با تغییر غیرعادی در میزان تعریق است، بهتر است موضوع را با پزشک مطرح کنید. Mayo Clinic نیز تغییر بدون علت مشخص در بوی بدن، تعریق ناگهانی بیشتر از معمول و تعریق شبانه بدون دلیل را از مواردی می‌داند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

پزشک در صورت نیاز می‌تواند با بررسی سابقه پزشکی، معاینه و گاهی آزمایش خون یا ادرار، علت احتمالی تغییر بو را بررسی کند. برخی بیماری‌ها از جمله دیابت یا مشکلات تیروئید نیز ممکن است در تغییرات تعریق و بوی بدن نقش داشته باشند.

اگر تغییر بوی بدن ناشی از بیماری زمینه‌ای نباشد، رعایت چند نکته ساده می‌تواند کمک‌کننده باشد:

• حمام و شست‌وشوی منظم پوست
• خشک نگه داشتن نواحی مستعد تعریق
• تعویض مرتب لباس و استفاده از لباس‌های قابل‌تنفس
• استفاده از دئودورانت برای کنترل بو
• استفاده از ضدتعریق برای کاهش میزان عرق
• توجه به تأثیر غذاهایی مانند سیر، پیاز و غذاهای بسیار تند
• شست‌وشوی منظم لباس، کفش و حوله

دئودورانت بیشتر برای پوشاندن یا کاهش بوی نامطبوع استفاده می‌شود، درحالی‌که ضدتعریق با کاهش میزان عرق به کنترل رطوبت و در نتیجه کاهش بوی بدن کمک می‌کند.

بوی بدن در بیشتر مواقع مسئله‌ای طبیعی است و به ترکیب عرق و باکتری‌های سطح پوست مربوط می‌شود. بااین‌حال، تغییر ناگهانی و مداوم بوی بدن بدون علت مشخص ارزش توجه دارد.

نکته مهم این است که نباید تنها بر اساس بوی بدن به بیماری‌هایی مانند دیابت، مشکلات کلیوی یا کبدی مشکوک شد. اگر تغییر بو ادامه‌دار است یا همراه با علائم دیگری مانند تعریق غیرعادی، کاهش یا افزایش شدید تعریق و سایر تغییرات جسمی است، بررسی پزشکی می‌تواند علت اصلی را مشخص کند.