خودروهای هوشمند قبل از راننده می‌فهمند که خوابش می‌آید؛ این فناوری چطور کار می‌کند؟

خواب‌آلودگی پشت فرمان یکی از خطرناک‌ترین اتفاقاتی است که ممکن است در یک سفر طولانی رخ دهد؛ مشکلی که حتی یک لحظه کاهش هوشیاری می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد. به همین دلیل، خودروسازان در سال‌های اخیر به سراغ سیستم‌هایی رفته‌اند که به‌جای انتظار برای واکنش راننده، نشانه‌های اولیه خستگی و کاهش تمرکز او را تشخیص می‌دهند.

اما خودرو دقیقاً از کجا می‌فهمد راننده خواب‌آلود شده است؟ پاسخ در ترکیبی از دوربین‌ها، حسگرها و تحلیل رفتار رانندگی قرار دارد. بعضی سیستم‌ها حرکات فرمان و نحوه قرار گرفتن خودرو در مسیر را بررسی می‌کنند؛ اگر الگوی رانندگی از حالت معمول خارج شود، احتمال کاهش هوشیاری راننده افزایش پیدا می‌کند.

در نسل جدیدتر سیستم‌های پایش راننده، یک دوربین داخل کابین می‌تواند صورت راننده را زیر نظر بگیرد. باز و بسته شدن چشم‌ها، پلک زدن، جهت نگاه، وضعیت سر و حتی خمیازه کشیدن از جمله نشانه‌هایی هستند که الگوریتم می‌تواند برای تشخیص خستگی بررسی کند. سیستم‌های پیشرفته‌تر نیز اطلاعات دوربین را با داده‌های مربوط به رفتار خودرو ترکیب می‌کنند.

این فناوری به همین دلیل با سیستم‌های قدیمی هشدار خستگی تفاوت دارد. در روش‌های ساده‌تر، خودرو بیشتر به رفتار خودش توجه می‌کرد؛ برای مثال تغییرات فرمان یا انحراف‌های مکرر از مسیر. اما سیستم‌های پایش مستقیم راننده تلاش می‌کنند خود فرد را هم به‌عنوان بخشی از معادله ایمنی بررسی کنند.

بعد از تشخیص احتمال خستگی، خودرو می‌تواند با هشدار صوتی، تصویری یا لرزش به راننده اعلام کند که زمان استراحت فرا رسیده است. در استانداردهای اتحادیه اروپا نیز سیستم DDAW برای پایش سطح هوشیاری راننده و هشدار در صورت تشخیص خواب‌آلودگی تعریف شده است.

البته این فناوری هنوز قرار نیست جای راننده را بگیرد. سیستم تشخیص خواب‌آلودگی صرفاً یک لایه ایمنی اضافه است و نمی‌تواند تضمین کند که راننده هرگز پشت فرمان به خواب نمی‌رود. حتی پیشرفته‌ترین سامانه‌ها ممکن است در شرایط خاص اشتباه کنند؛ بنابراین هشدار خودرو نباید جای خواب کافی و توقف در زمان خستگی را بگیرد.

مسیر آینده اما جالب‌تر است. با افزایش استفاده از دوربین‌های داخل کابین و الگوریتم‌های هوش مصنوعی، خودروها اطلاعات بیشتری درباره وضعیت راننده در اختیار خواهند داشت. در نتیجه، همان‌طور که خودرو امروز می‌تواند خطر برخورد یا خروج از خط را پیش‌بینی کند، تشخیص کاهش هوشیاری راننده نیز به یکی از بخش‌های مهم ایمنی خودروهای مدرن تبدیل شده است.