فیلم سینمایی «بُت»، تازهترین ساخته حمید نعمتالله، پس از آغاز اکران عمومی به یکی از موضوعات بحثبرانگیز سینمای ایران تبدیل شده است. حضور بازیگرانی مانند لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن و نوید پورفرج انتظارها از این اثر را بالا برده بود، اما نقدهای منتشرشده نشان میدهد منتقدان درباره کیفیت روایت، ریتم و نگاه اجتماعی فیلم اتفاقنظر ندارند.
در یکی از نقدهای منتشرشده در عصر ایران، «بُت» اثری نامنسجم توصیف شده که بهجای پیشبرد یک درام روشن، در مجموعهای از موقعیتها و تصاویر پراکنده گرفتار میشود. نویسنده این نقد معتقد است فیلم در پرداخت انگیزه شخصیتها و ایجاد ارتباط میان اتفاقات داستانی ضعف دارد و طولانی بودن زمان آن نیز به کندی ریتم دامن میزند. این ارزیابی، دیدگاه منتقد است و نه حکمی مورد توافق همه مخاطبان.
داستان فیلم درباره لیلا، با بازی لیلا حاتمی، زنی با اختلال شنوایی و گفتاری است که میخواهد با بیدار ماندن در یک پخش زنده اینستاگرامی، توجه مخاطبان را جلب کند و به شهرت و درآمد برسد. اما این تصمیم او را در معرض طمع و منفعتطلبی اطرافیان قرار میدهد. فیلم از این موقعیت برای پرداختن به اقتصاد توجه، شهرت در فضای مجازی و تبدیل رنج انسانها به سرگرمی استفاده میکند.
یکی از انتقادهای مطرحشده به فیلم، مبهم ماندن انگیزه بعضی شخصیتهاست؛ منتقدان پرسیدهاند چرا شخصیتهای داستان وارد شرطبندیهای پرخطر میشوند و برخی اطلاعات مهم، از جمله محتوای یک هارد رایانهای، تا چه اندازه در پیشبرد روایت نقش دارند. از نگاه منتقد عصر ایران، این ابهامها بهجای آنکه تعلیق مؤثری ایجاد کنند، گاهی مخاطب را سردرگم میسازند. طولانی بودن فیلم و استفاده از نماهای ممتد نیز از دیگر نکاتی است که در این نقد مورد انتقاد قرار گرفته است.
با این حال، همه واکنشها منفی نیستند. در نقد منتشرشده در همشهری آنلاین، بر وجه تاریک و تجربهگرایانه سینمای نعمتالله تأکید شده و «بُت» اثری متفاوت با فضای متعارف سینمای تجاری توصیف شده است. این نگاه، فیلم را تلاشی جسورانه برای نمایش جنبههای تلخ زندگی معاصر میبیند؛ هرچند چنین رویکردی ممکن است برای بخشی از تماشاگران جذاب و برای گروهی دیگر دشوار یا خستهکننده باشد.
در نقد جامجم آنلاین نیز توجه فیلم به تبدیل رنج انسانها به کالایی برای جلب توجه و کسب منفعت برجسته شده است. از سوی دیگر، بررسی منتشرشده در فرارو، ایده محوری فیلم را در پیوند با قدرت، ثروت و دیدهشدن در فضای مجازی تحلیل میکند و میپرسد آیا این ایده در شکلگیری کشمکشهای باورپذیر میان شخصیتها موفق بوده است یا خیر. در مجموع، اختلاف دیدگاهها نشان میدهد بحث اصلی فقط درباره موضوع فیلم نیست، بلکه به نحوه تبدیل این ایده اجتماعی به یک روایت سینمایی نیز مربوط میشود.
«بُت» با بازی لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، لیلی رشیدی، کاظم سیاحی، الناز حبیبی، بانیپال شومون و نوید پورفرج ساخته شده و از ۲۲ مهر ۱۴۰۵ روی پرده سینماها رفته است. این فیلم در ادامه کارنامهای قرار میگیرد که آثاری چون «بوتیک»، «بیپولی»، «رگ خواب» و «شعلهور» را در بر میگیرد. واکنشهای متفاوت به «بُت» بار دیگر نشان داده است که حضور بازیگران شناختهشده و پرداختن به موضوعات روز، بهتنهایی موفقیت یک فیلم را تضمین نمیکند؛ انسجام داستان، شخصیتپردازی و نحوه اجرای ایده نیز در تجربه نهایی تماشاگر نقش تعیینکننده دارند.