نتایج یک نظرسنجی تازه در فرانسه نشان میدهد کودکان و نوجوانان بسیار بیشتر از آنچه والدینشان تصور میکنند از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند. این بررسی که توسط مؤسسه YouGov به سفارش سازمان پژوهشی Interface انجام شده، نشان میدهد فاصله قابلتوجهی میان میزان استفاده واقعی کودکان از هوش مصنوعی و برداشت پدر و مادرها از رفتار دیجیتال فرزندانشان وجود دارد.
بر اساس این گزارش، ۴۰ درصد کودکان ۱۱ تا ۱۲ ساله گفتهاند هر هفته از ابزارهای هوش مصنوعی عمومی مانند ChatGPT استفاده میکنند؛ اما تنها ۲۶ درصد والدین تصور میکنند فرزندشان چنین استفادهای دارد. این اختلاف ۱۴ واحد درصدی نشان میدهد بخشی از فعالیت آنلاین کودکان، حتی در خانوادههایی که درباره فناوری حساس هستند، ممکن است از دید والدین دور بماند.
استفاده از هوش مصنوعی به چتباتهای پرسشوپاسخ محدود نیست. این مطالعه ابزارهایی مانند Claude، دستیارهای صوتی نظیر Siri، قابلیتهای هوش مصنوعی تعبیهشده در شبکههای اجتماعی و چتباتهای همراه مجازی مانند Character.AI را نیز بررسی کرده است. در میان کودکان ۱۱ تا ۱۲ ساله، ۵۶ درصد گفتهاند دستکم هفتهای یکبار از یکی از انواع ابزارهای هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند؛ ۲۳ درصد نیز سراغ قابلیتهای هوش مصنوعی در شبکههای اجتماعی و ۱۶ درصد به سراغ همراههای گفتوگومحور هوش مصنوعی میروند.
این روند با افزایش سن شدت میگیرد. در گروه سنی ۱۳ تا ۱۵ سال، ۶۲ درصد استفاده منظم از ابزارهای هوش مصنوعی مولد را گزارش کردهاند و این رقم در نوجوانان ۱۶ تا ۱۷ ساله به ۷۰ درصد میرسد. والدین در هر دو گروه نیز میزان استفاده را کمتر از گزارش خود نوجوانان تخمین زدهاند؛ بنابراین اختلاف میان نسلها تنها به کودکان کمسنوسال محدود نیست.
یکی دیگر از یافتههای قابلتوجه این نظرسنجی به مدتزمان استفاده مربوط میشود. ۹۲ درصد نوجوانانی که از هوش مصنوعی مولد استفاده میکنند گفتهاند دستکم با یکی از ابزارهای بررسیشده بیشتر از زمانی که میخواستند درگیر میشوند. این احساس در کاربران همراههای مجازی هوش مصنوعی و قابلیتهای هوش مصنوعی شبکههای اجتماعی بیشتر گزارش شده است. این آمار بهتنهایی اعتیاد را اثبات نمیکند، اما پرسشهایی درباره طراحی سرویسهایی مطرح میکند که کاربران را به ادامه تعامل ترغیب میکنند.
والدین نیز برای راهنمایی فرزندانشان با کمبود حمایت روبهرو هستند. تنها ۳۲ درصد پاسخدهندگان گفتهاند بهاندازه کافی برای مدیریت استفاده فرزندان از هوش مصنوعی حمایت میشوند؛ ۲۶ درصد حمایت موجود را ناکافی دانستهاند و ۴۲ درصد گفتهاند اصلاً احساس حمایت نمیکنند. همچنین ۵۱ درصد والدین مدارس و معلمان را در آموزش استفاده مسئولانه از این فناوری مؤثر میدانند؛ ۴۱ درصد به شرکتهای ارائهدهنده خدمات هوش مصنوعی و ۳۰ درصد به نهادهای عمومی اشاره کردهاند.
این نظرسنجی در فرانسه و از ۲۴ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ با مشارکت ۱۱۳۸ والدین و ۹۷۰ کودک و نوجوان ۱۱ تا ۱۷ ساله انجام شده است. نتایج آن تصویری از وضعیت همین جامعه آماری ارائه میدهد و نباید بدون بررسیهای مستقل به همه کشورها تعمیم داده شود. با این حال، یافتهها بر اهمیت گفتوگوی خانوادهها با فرزندان، آموزش سواد هوش مصنوعی و مسئولیتپذیری شرکتهای فناوری تأکید دارند؛ بهویژه در شرایطی که این ابزارها هرچه بیشتر وارد آموزش، سرگرمی و روابط روزمره نوجوانان میشوند.