پس از موفقیت چشمگیر مدل چینی Kimi K3 در رقابت با برترین مدلهای آمریکایی، دولت ترامپ در حال بررسی محدودیت یا ممنوعیت دسترسی شرکتهای آمریکایی به مدلهای هوش مصنوعی چینی است.
چند روز پس از معرفی Kimi K3 توسط استارتآپ چینی Moonshot، موج جدیدی از نگرانیها در واشنگتن درباره سرعت پیشرفت هوش مصنوعی چین شکل گرفته است. Kimi K3 یک مدل عظیم با ۲.۸ تریلیون پارامتر است که در آزمون برنامهنویسی FrontierSWE موفق شد با امتیاز ۸۱.۲، مدلهای GPT-5.6 Sol از OpenAI و Claude Fable 5 از آنتروپیک را شکست دهد؛ نتیجهای که دیدگاه قدیمی درباره عقبماندگی چندماهه مدلهای چینی در برابر رقبای آمریکایی را به چالش کشیده است. اکنون گزارشها حاکی از آن است که دولت آمریکا نسبت به این جهش فناوری واکنش نشان داده و در حال بررسی اقداماتی برای ممنوعیت دسترسی شرکتهای آمریکایی به پلتفرمهای هوش مصنوعی چینی نظیر Kimi K3 است. هدف احتمالی این اقدامات، هدایت توسعهدهندگان آمریکایی به سمت ارائهدهندگان داخلی مانند OpenAI و آنتروپیک عنوان شده است.
به نقل از آکسیوس بر اساس گزارشها، آژانس امنیت ملی آمریکا و دفتر مدیر ملی سایبری کاخ سفید سال گذشته موضوع صدور هشدار امنیتی درباره مدلهای هوش مصنوعی چینی را بررسی کرده بودند. این هشدار میتوانست شرکتهای آمریکایی را از استفاده از این مدلها منع کند و حتی احتمال قرار گرفتن آزمایشگاههای هوش مصنوعی چین در فهرست Entity List وزارت بازرگانی آمریکا نیز مطرح شده بود. قرار گرفتن یک شرکت در این فهرست، محدودیتهای گستردهای ایجاد میکند؛ از الزام دریافت مجوز دولتی برای استفاده از فناوری گرفته تا ممنوعیت فروش تجهیزات توسط شرکتهای خارجی، در صورتی که این محصولات در طراحی یا ساخت خود از فناوریها، نرمافزارها یا ماشینآلات آمریکایی استفاده کرده باشند.
مقامهای آمریکایی اقداماتی نظیر ممنوعیت مدل Kimi K3 را با استناد به نگرانیهای امنیت ملی توجیه میکنند. واشنگتن معتقد است دادههای کاربران آمریکایی ممکن است در اختیار شرکتهای فناوری چینی قرار گیرد؛ شرکتهایی که تحت قوانین دولت چین فعالیت میکنند. پیشتر نیز شرکتهایی مانند هواوی، شرکت تراشهسازی SMIC، سازنده پهپاد DJI، شرکت نظارت تصویری Hikvision و توسعهدهنده هوش مصنوعی SenseTime در فهرست محدودیتهای آمریکا قرار گرفتهاند. در دوره قبلی بررسی این محدودیتها، برخی چهرهها از جمله سریرام کریشنان، مشاور ارشد سابق سیاستگذاری هوش مصنوعی کاخ سفید با این رویکرد مخالفت کردند. او معتقد بود چنین قوانینی میتواند به نوآوری نرمافزاری آسیب بزند و در نهایت باعث توقف پیشنویس این مقررات شد. با استعفای کریشنان در ماه گذشته، به نظر میرسد مخالفان این محدودیتها نفوذ بیشتری پیدا کردهاند.
با وجود این، بخشی از کاربران و شرکتهای آمریکایی به دلیل هزینه پایینتر، مدلهای هوش مصنوعی چینی را به نمونههای داخلی ترجیح میدهند. برای نمونه، DeepSeek V4 Pro با هزینه کمتر از یک دلار به ازای هر میلیون توکن عرضه میشود؛ در حالی که مدلهای پیشرفته آمریکایی مانند Claude Fable 5 و GPT-5.6 Sol برای ارائه عملکرد مشابه ممکن است تا ۵۰ دلار هزینه داشته باشند. در صورتی که آمریکا تصمیم به ممنوعیت کامل سیستمهای هوش مصنوعی خارجی نظیر مدل Kimi K3 بگیرد، ممکن است بازار این کشور با شرایطی مواجه شود که کاربران داخلی مجبور به پرداخت هزینههای بالاتر برای نرمافزارهای اختصاصی آمریکایی باشند؛ در حالی که کاربران سایر کشورها به فناوریهایی با سطح هوشمندی مشابه و قیمت بسیار پایینتر دسترسی خواهند داشت. منتقدان این رویکرد، نمونه مشابهی را در صنعت خودروهای برقی یادآوری میکنند؛ جایی که اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی بر خودروهای برقی ارزانقیمت چینی با قیمت ۱۵ تا ۲۵ هزار دلار، انتخابهای خریداران آمریکایی را محدود کرده و آنها را به سمت خودروهایی با قیمتهای بیش از ۷۰ یا ۸۰ هزار دلار سوق داده است.
