مطالعهای جدید نشان میدهد یک کرم نواری (Tapeworm) میتواند با تغییر برنامههای زیستی مورچهها، طول عمر آنها را چندین برابر افزایش دهد و ویژگیهایی شبیه ملکه به آنها ببخشد. این کشف میتواند درک دانشمندان از روند پیری و حتی درمان بیماریهای مرتبط با افزایش سن را متحول کند.
پژوهشگران دانشگاه یوهانس گوتنبرگ ماینتس در آلمان دریافتهاند که انگل Anomotaenia brevis پس از آلوده کردن مورچههای کارگر گونه Temnothorax nylanderi، تغییرات عمیقی در متابولیسم، رفتار و حتی الگوهای ژنتیکی آنها ایجاد میکند. نتایج این پژوهش در مجله علمی BMC Genomics منتشر شده است.
مورچههای آلوده چندین برابر بیشتر عمر میکنند
# در شرایط عادی، مورچههای کارگر این گونه تنها ۱ تا ۲ سال عمر میکنند، اما ملکه کلنی میتواند تا ۲۰ سال زنده بماند.
دانشمندان مشاهده کردند مورچههایی که به این کرم نواری آلوده شدهاند، به جای مرگ زودهنگام، طول عمری نزدیک به ملکه پیدا میکنند و سالها بیشتر از همنوعان سالم خود زنده میمانند.
انگل چگونه بدن مورچه را تغییر میدهد؟
# بررسیهای ژنتیکی نشان میدهد این انگل برخلاف تصور اولیه، مستقیماً مغز مورچه را کنترل نمیکند.
در عوض، مسیرهای طبیعی تنظیمکننده بدن مورچه را بازآرایی میکند و باعث میشود:
- متابولیسم مورچه شبیه ملکه شود.
- فعالیت بدنی کاهش پیدا کند.
- مقاومت در برابر استرس افزایش یابد.
- فرآیندهای مرتبط با پیری کندتر شوند.
- برخی عملکردهای سیستم ایمنی تغییر کنند.
بیشتر بخوانید: مورچههایی که درمان میکنند؛ یک کشف خارقالعاده در دنیای حشرات
چرا این تغییرات به نفع انگل است؟
# این کرم نواری چرخه زندگی خود را داخل مورچه کامل نمیکند.
مورچه تنها میزبان واسط است و انگل برای رسیدن به مرحله نهایی باید توسط دارکوبها خورده شود.
به همین دلیل، زنده ماندن طولانیتر مورچه آلوده، فرصت بیشتری برای انتقال انگل به میزبان نهایی فراهم میکند.
مغز آرامتر، بدن شبیه ملکه
# این کرم نواری چرخه زندگی خود را داخل مورچه کامل نمیکند.
مورچه تنها میزبان واسط است و انگل برای رسیدن به مرحله نهایی باید توسط دارکوبها خورده شود.
به همین دلیل، زنده ماندن طولانیتر مورچه آلوده، فرصت بیشتری برای انتقال انگل به میزبان نهایی فراهم میکند.
مورچه تنها میزبان واسط است و انگل برای رسیدن به مرحله نهایی باید توسط دارکوبها خورده شود. این کشف چه اهمیتی برای انسان دارد؟
# دانشمندان معتقدند این سامانه طبیعی میتواند به مدلی ارزشمند برای مطالعه موارد زیر تبدیل شود:
- سازوکارهای پیری
- تنظیم طول عمر موجودات زنده
- تعامل میان انگل و میزبان
- مسیرهای مولکولی مرتبط با افزایش مقاومت سلولی
اگرچه این یافته مستقیماً به درمان انسان منجر نمیشود، اما میتواند سرنخهای مهمی برای تحقیقات آینده درباره پیری و بیماریهای وابسته به سن فراهم کند.
جدول خلاصه یافتههای پژوهش
# | ویژگی | نتیجه مطالعه |
|---|
| گونه مورچه | Temnothorax nylanderi |
| انگل | Anomotaenia brevis |
| طول عمر مورچه سالم | حدود ۱ تا ۲ سال |
| طول عمر مورچه آلوده | چندین برابر بیشتر و نزدیک به ملکه |
| طول عمر ملکه | تا حدود ۲۰ سال |
| تغییرات ایجادشده | کاهش فعالیت، متابولیسم شبیه ملکه، تغییر مسیرهای مرتبط با پیری |
| میزبان نهایی انگل | دارکوبها |
| مجله علمی | BMC Genomics |