یک بررسی گسترده علمی نشان میدهد ورزش میتواند بهعنوان ابزاری مؤثر برای کاهش درد عمل کند و در برخی شرایط، اثری قابلمقایسه با داروهای مسکن داشته باشد. پژوهشگران در یک مرور جامع که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، نتایج ۱۵۷ مرور سیستماتیک شامل بیش از ۲۷۳۶ کارآزمایی و حدود ۲۲۱ هزار نفر را بررسی کردهاند.
نتایج نشان داد افرادی که ورزش میکنند، در مقایسه با گروههای کنترل کاهش قابلتوجهی در شدت درد دارند. این اثر فقط به یک نوع درد محدود نبود و در دردهای مزمن و حاد، مشکلات عضلانیاسکلتی، برخی دردهای عصبی و التهابی نیز مشاهده شد.
نکته جالب این است که برای کاهش درد، فقط تمرینهای سنگین مطرح نیستند. ورزشهای هوازی، تمرینات مقاومتی، یوگا، پیلاتس و تایچی هم در این بررسی اثرات مثبتی نشان دادهاند. پژوهشگران همچنین گزارش کردند که برنامههای کوتاهتر و کمشدت، در برخی تحلیلها نتایج بهتری داشتهاند.
اما مقایسه مستقیم با دارو نیز اهمیت دارد. یک متاآنالیز شبکهای که ۱۵۲ کارآزمایی و بیش از ۱۷ هزار نفر مبتلا به آرتروز زانو یا لگن را بررسی کرده، نشان داد اثر ورزش بر درد و عملکرد با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و پاراستامول تفاوت معناداری نداشته است.
این یافته به معنی کنار گذاشتن مسکنها نیست؛ نوع درد، علت آن، شدت علائم و شرایط جسمی فرد تعیین میکند چه روش درمانی مناسب باشد. پژوهشها بیشتر از این ایده حمایت میکنند که فعالیت بدنی میتواند بخشی مهم از برنامه مدیریت درد باشد، نه اینکه برای همه افراد جایگزین دارو شود.
در مجموع، شواهد جدید نشان میدهند برای بسیاری از افراد، حرکت و ورزش منظم میتواند یک ابزار کمهزینه و مؤثر برای کنترل درد باشد. البته شروع ورزش در صورت درد شدید، آسیب یا بیماری زمینهای باید متناسب با شرایط فرد و در صورت نیاز با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شود.
