تصور کنید قبل از شروع تمرین بهجای خوردن شکلات، فقط بوی آن را استشمام کنید و با این حال بتوانید چند تکرار بیشتر انجام دهید. یک مطالعه جدید که در مجله Frontiers in Physiology منتشر شده، دقیقاً چنین ارتباطی را بررسی کرده و به نتایج جالبی رسیده است.
پژوهشگران دانشگاه مالایا در این آزمایش ۲۳ مرد جوان سالم را که بهطور منظم تمرینات مقاومتی انجام میدادند، بررسی کردند. شرکتکنندگان پس از حداقل ۱۰ ساعت روزهداری، در سه شرایط مختلف در معرض بوی شکلات تلخ ۹۰ درصد، شکلات شیری ۶۰ درصد یا آب بدون بو قرار گرفتند و سپس تمرین باز کردن پا با دستگاه را انجام دادند.
نتیجه برای شکلات تلخ جالبتر بود. شرکتکنندگان پس از استشمام بوی شکلات تلخ بهطور میانگین ۱۸ تکرار بیشتر از حالت کنترل انجام دادند. بوی شکلات شیری نیز باعث افزایش عملکرد شد و تعداد تکرارها را حدود ۹ تکرار نسبت به حالت کنترل بالا برد. در عین حال، میزان سختی احساسشده تمرین بین شرایط مختلف تفاوت معناداری نداشت.
تفاوت دیگری هم میان دو نوع شکلات دیده شد. بوی شکلات تلخ با کاهش احساس گرسنگی و تمایل به خوردن و افزایش احساس سیری همراه بود، در حالی که شکلات شیری بیشتر از نظر خوشایند بودن بو امتیاز گرفت. پژوهشگران احتمال میدهند مغز از طریق تجربههای قبلی، بوی غذا را با پیامدهای خوردن آن مرتبط کند و همین انتظار بتواند بر احساس گرسنگی و رفتار ورزشی اثر بگذارد.
البته این نتایج به معنی آن نیست که بوی شکلات جایگزین تغذیه مناسب قبل از ورزش میشود. پژوهش تنها روی ۲۳ مرد جوان و در یک تمرین مشخص انجام شده و محققان نیز تأکید کردهاند که برای مشخص شدن سازوکار دقیق این اثر، تحقیقات بیشتری لازم است. در این آزمایش هورمونهای مرتبط با گرسنگی یا فعالیت مغز نیز بهطور مستقیم اندازهگیری نشدند.
از سوی دیگر، یک بررسی منتشرشده در EatingWell نیز با اشاره به همین پژوهش تأکید میکند که نتایج هنوز برای تغییر برنامههای ورزشی کافی نیستند و اندازه کوچک نمونه و محدود بودن گروه شرکتکنندگان، تعمیم نتایج را دشوار میکند.
در مجموع، یافته جدید بیشتر از آنکه یک ترفند قطعی برای افزایش قدرت باشد، سرنخ جالبی درباره ارتباط میان حس بویایی، اشتها و عملکرد ورزشی ارائه میکند. اگر تحقیقات آینده این نتیجه را در گروههای بزرگتر و انواع مختلف ورزش تأیید کنند، شاید روزی بوی غذا نیز بهعنوان یکی از عوامل مؤثر بر آمادگی ذهنی و عملکرد ورزشی مورد توجه قرار گیرد.
