پژوهشگران دانشگاه Southern Illinois University Carbondale فناوری عجیبی برای تبدیل زباله به غذا توسعه دادهاند؛ آنها با استفاده از بطریهای پلاستیکی PET و پسماندهای کشاورزی، ماده اولیهای برای تولید کوکیهای پروتئینی به نام µBites ساختهاند. این پروژه با حمایت برنامه Deep Space Food Challenge ناسا دنبال میشود و هدف آن یافتن راههایی برای تأمین غذا در مأموریتهای طولانی فضایی است.
در این روش، پلاستیک ابتدا با استفاده از آب، گرما، فشار و اکسیژن به مولکولهای کوچکتر و غنی از کربن تجزیه میشود. سپس این مواد در اختیار چند سویه مخمر مهندسیشده قرار میگیرند. مخمرها کربن حاصل را به ترکیبات غذایی مختلف از جمله پروتئین، چربی و سایر مواد مغذی تبدیل میکنند.
محققان حتی برای طبیعیتر شدن محصول، مخمرهایی را مهندسی کردهاند که میتوانند ترکیبات موردنیاز برای طعم و رنگ را تولید کنند. یکی از سویهها قادر به تولید وانیلین است؛ همان ترکیبی که عطر و طعم اصلی وانیل را ایجاد میکند. سویه دیگری نیز برای تولید بتاکاروتن به کار گرفته شده است که بدن میتواند آن را به ویتامین A تبدیل کند.
در مرحله بعد، مواد تولیدشده با ترکیباتی مانند فیبر، نشاسته و شیرینکننده ترکیب و با استفاده از پرینتر سهبعدی غذا به شکل کوکی درمیآیند. محصول نهایی فعلاً یک نمونه آزمایشگاهی است و قرار نیست مردم در حال حاضر آن را مانند یک خوراکی معمولی از فروشگاه خریداری کنند.
کاربرد اصلی این فناوری فقط مقابله با آلودگی پلاستیکی نیست. پژوهشگران امیدوارند چنین روشی در آینده برای فضاپیماها، زیردریاییها، مناطق دورافتاده و شرایط بحرانی مورد استفاده قرار گیرد؛ جایی که انتقال حجم زیادی از مواد غذایی دشوار است و تبدیل بخشی از پسماند به منابع غذایی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. هزینه فعلی تولید نیز حدود ۶۰ دلار برای هر کیلوگرم اعلام شده و هنوز برای تولید انبوه مناسب نیست.
نکته مهم این است که با وجود عنوانهای جذاب «تبدیل پلاستیک به غذا»، محصول مستقیماً از پلاستیک ذوبشده ساخته نمیشود؛ بلکه پلاستیک طی یک فرآیند چندمرحلهای به مواد اولیه تبدیل و سپس توسط میکروارگانیسمهای مهندسیشده به ترکیبات غذایی تبدیل میشود. بنابراین این فناوری هنوز در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارد و تأییدهای لازم برای آزمایش مصرف انسانی و ارزیابیهای گستردهتر همچنان اهمیت زیادی دارد.
