بزرگترین قمر سیاره زحل یعنی تیتان، تنها قمر شناختهشده در منظومه شمسی به شمار میرود که دارای جو است.
با وجود اینکه مأموریت دراگونفلای ناسا هنوز سالها تا زمان پرتاب فاصله دارد، پژوهشگران این سازمان فضایی از هماکنون در حال بررسی این موضوع هستند که تیتان در آینده دور چگونه میتواند در برنامههای گسترش حضور انسان فراتر از زمین نقش ایفا کند.
در مقالهای جدید که به تازگی منتشر شده، گروهی از دانشمندان به سرپرستی کانر نیکسون اخترشناس ناسا، کاربردهای گوناگون منابع ارزشمند موجود در تیتان را بررسی کردهاند. این قمر به دلیل برخورداری از حجم عظیمی از هیدروکربنهای پیچیده، چه به شکل مایع و چه جامد، میتواند به یک ایستگاه بسیار مهم برای تأمین نیازهای سفرهای اعماق فضا تبدیل شود.
این قابلیت حتی در مقایسه با ایجاد پایگاه دائمی روی ماه یا مریخ نیز قابل توجه است؛ زیرا در آن دو جهان، دستیابی به هیدروکربنهایی مانند متان با دشواری بسیار بیشتری همراه بوده. اعضای گروه پژوهشی توضیح دادند که ترکیب فراوان کربن احیاشده در کنار وجود نیتروژن و اکسیژن، تیتان را به دنیایی سرشار از منابع تبدیل کرده؛ منابعی که میتوان از آنها برای تولید غذا، سوخت، مصالح ساختمانی و بسیاری از نیازهای دیگر بهره برد و در نهایت آنها را به عاملی تعیینکننده برای ایجاد زیستگاهها یا سفرهای طولانیمدت در بخش بیرونی منظومه شمسی تبدیل کرد.
مفهوم بهرهبرداری از منابع محلی، تقریباً به قدمت خود عصر سفرهای فضایی بوده. ایده اصلی این است که بهجای انتقال تمام تجهیزات و مواد موردنیاز از زمین با هزینه و دشواری فراوان، از منابع موجود در مقصد استفاده شود. هرچند ظرفیتهای این روش روی ماه و مریخ بهطور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته، تیتان همچنان در حاشیه توجهها قرار دارد.
به اعتقاد کانر نیکسون، تیتان از ظرفیتهای خارقالعادهای برخوردار است. او در گفتوگو با Universe Today اظهار داشت که تیتان سرشار از هیدروکربنها است؛ موادی که روی زمین آنها را با نام نفت و گاز طبیعی میشناسیم.
در مقاله تأکید شده که ذخایر عظیم هیدروکربنها و دیگر مواد آلی در تیتان میتواند این قمر را به مکانی ایدهآل برای تولید سوخت موشکها و محصولات پلاستیکی تبدیل کند. در مقابل، ساخت چنین موادی روی ماه یا مریخ به مجموعهای از فرایندهای پیچیده و چندمرحلهای نیاز دارد.
نیکسون در گفتوگو با Universe Today توضیح داد که بر سطح تیتان میتوان هیدروکربنهای سنگینتری مانند پروپان مورد استفاده در کپسولهای باربیکیو، بوتان موجود در فندکها و حتی مایعات سنگینتری مانند نفت سفید و بنزین را یافت. او افزود که این هیدروکربنها تنها برای سوختن کاربرد ندارند و از آنها میتوان طیف گستردهای از محصولات شامل پلاستیکها، لاستیکهای مصنوعی و مواد اولیه موردنیاز برای تولید حلالها، داروها و حتی مواد غذایی را تهیه کرد.
دشواریهای ایجاد یک پایگاه بر سطح تیتان
#البته ایجاد پایگاه روی سطح تیتان همچنان با دشواریهای فراوانی همراه خواهد بود. میانگین دمای این قمر به حدود منفی ۲۹۰ درجه فارنهایت میرسد؛ شرایطی که امکان جاری بودن رودخانههای متان و اتان مایع را فراهم کرده. همچنین فشار جو تیتان حدود ۵۰ درصد بیشتر از زمین است، در حالی که نیروی گرانش آن تنها یکهفتم گرانش آشنای زمین محسوب میشود.
اکسیژن که برای بقای انسان ضروری است نیز بهصورت آماده در دسترس نیست و باید از طریق فرایند الکترولیز تولید شود.
با این وجود، نیکسون معتقد است که حتی اگر تیتان به یک سکونتگاه دائمی تبدیل نشود، باز هم میتواند بهعنوان یک ایستگاه میانراهی بسیار ارزشمند برای سوختگیری فضاپیماها یا تأمین دوباره مواد خام گوناگون، از جوهر چاپگر گرفته تا کود شیمیایی، مورد استفاده قرار گیرد.
بهطور خلاصه، پژوهشگران این مطالعه بر این باورند که تیتان گنجینهای عظیم از منابع ارزشمند است که نباید از ظرفیتهای آن غافل شد. در بخش پایانی مقاله آمده است که اگرچه مأموریتهای رباتیک کنونی و برنامههای آینده مانند دراگونفلای در حال حاضر نیازی به استفاده از منابع تیتان ندارند، اما مأموریتهای بلندپروازانهتری که در آینده طراحی خواهند شد، ناگزیر به بهرهگیری از منابع محلی این قمر خواهند بود. به اعتقاد نویسندگان، هرچند چنین چشماندازهایی فعلاً جنبهای فرضی دارند، اما ویژگیهای منحصربهفرد منابع موجود در تیتان در بخش بیرونی منظومه شمسی سرانجام زمینه توسعه مأموریتهایی را فراهم خواهد کرد که از این ظرفیتها بهره ببرند.
