شرکت آمریکایی اوراکل در پی فشارهای دولت دونالد ترامپ، قرارداد چندمیلیارددلاری خود با شرکت چینی تنسنت برای اجاره تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را لغو کرده است. این توافق قرار بود دسترسی تنسنت به ظرفیت پردازشی گستردهای را در دیتاسنترهای جنوب شرق آسیا فراهم کند؛ اما نگرانی مقامهای آمریکایی درباره استفاده شرکتهای چینی از فناوری پیشرفته آمریکا، سرنوشت آن را تغییر داد.
بر اساس گزارش فایننشال تایمز، ارزش این قرارداد حدود ۷ میلیارد دلار برآورد شده بود و قرار بود در قالب یک توافق پنجساله اجرا شود. تنسنت با این قرارداد میتوانست به حدود ۱۰۰ هزار تراشه پیشرفته هوش مصنوعی در چند دیتاسنتر اوراکل در جنوب شرق آسیا دسترسی داشته باشد. این توافق بزرگترین قرارداد اجاره برونمرزی تراشه برای تنسنت محسوب میشد.
ماجرا از آنجا اهمیت پیدا میکند که برخی از قدرتمندترین تراشههای هوش مصنوعی، بهویژه محصولات پیشرفته انویدیا، به دلیل محدودیتهای صادراتی آمریکا امکان فروش مستقیم به شرکتهای چینی را ندارند. اجاره ظرفیت پردازشی در دیتاسنترهای خارج از چین میتوانست راهی برای دسترسی غیرمستقیم به این سختافزارها باشد؛ بدون آنکه تراشهها مستقیماً وارد خاک چین شوند.
طبق گزارش منابع آگاه، مقامهای آمریکایی با اوراکل تماس گرفته و نگرانیهای خود را درباره این همکاری مطرح کردهاند. همزمان، مقامهای ارشد استان گوانگدونگ چین نیز به سراغ تنسنت رفتهاند و از این شرکت خواستهاند به جای تکیه بر فناوری خارجی، از تولیدکنندگان داخلی تراشه حمایت کند. به این ترتیب، فشار از دو طرف واشنگتن و پکن بر این قرارداد اثر گذاشته است.
با وجود اهمیت خبر، هنوز جزئیات دقیقی درباره زمان لغو قرارداد، نحوه تسویه تعهدات مالی یا سرنوشت ظرفیت پردازشی در نظر گرفتهشده برای تنسنت منتشر نشده است. اوراکل، تنسنت و کاخ سفید نیز در زمان انتشار گزارش فایننشال تایمز، توضیح رسمی درباره این موضوع ارائه نکرده بودند. رویترز هم تأکید کرده که نتوانسته مستقلاً لغو قرارداد را تأیید کند؛ بنابراین جزئیات ماجرا همچنان بر گزارش منابع آگاه استوار است.
این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که شرکتهای چینی برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی خود به ظرفیت پردازشی بیشتری نیاز دارند و محدودیت دسترسی به تراشههای پیشرفته، آنها را به سمت اجاره توان پردازشی در کشورهای دیگر سوق داده است. از سوی دیگر، گزارش فایننشال تایمز درباره درخواست انویدیا از برخی مشتریان ابری برای اختصاص دستکم ۵۱ درصد خدمات خود به مشتریان غیرچینی، نشان میدهد فشار واشنگتن فقط به فروش مستقیم تراشه محدود نمانده و ممکن است به بازار جهانی خدمات پردازشی نیز گسترش پیدا کند.
اهمیت لغو این قرارداد فراتر از از دست رفتن یک معامله ۷ میلیارد دلاری است. اگر دسترسی شرکتهای چینی به تراشههای آمریکایی از طریق دیتاسنترهای کشورهای ثالث نیز محدود شود، مدل کسبوکار شرکتهایی که در جنوب شرق آسیا ظرفیت پردازشی اجاره میدهند تحت تأثیر قرار میگیرد. در چنین شرایطی، چین انگیزه بیشتری برای توسعه تراشههای بومی خواهد داشت و رقابت آمریکا و چین از بازار تولید نیمهرساناها به بازار اجاره و ارائه خدمات ابری هوش مصنوعی هم کشیده میشود.