پژوهشگران دانشگاه آرهوس دانمارک با همکاری محققانی از دانشگاه لوکزامبورگ، یک قورباغه رباتیکی کوچک ساختهاند که بدون موتور، باتری و سیم روی سطح آب شنا میکند. این ربات با استفاده از شش ماهیچه مصنوعی و تابش نور مادون قرمز نزدیک حرکت میکند. وزن نمونه ساختهشده کمتر از یک گرم است و بدنه نرم آن با فناوری چاپ سهبعدی تولید شده است.
New Atlas+1
راز حرکت این قورباغه در استفاده از موادی به نام الاستومرهای کریستال مایع (Liquid Crystal Elastomers) نهفته است. این مواد هنگام گرم شدن منقبض میشوند و پس از سرد شدن به شکل اولیه خود بازمیگردند. پژوهشگران با افزودن مادهای جاذب نور مادون قرمز، امکان تبدیل انرژی نور به گرما را فراهم کردهاند تا ماهیچههای مصنوعی بدون اتصال سیمی فعال شوند.
شش ماهیچه مصنوعی در پاهای عقب ربات قرار گرفتهاند و باید کاملاً هماهنگ حرکت کنند تا نیروی لازم برای شنا ایجاد شود. محققان برای ساخت این ربات، بدنه سیلیکونی و ماهیچهها را در یک فرایند چاپ سهبعدی تولید کردهاند. تنظیم ترکیب شیمیایی مواد نیز اهمیت زیادی داشته است؛ زیرا جوهر مورد استفاده باید هم قابلیت عبور از نازل چاپگر را داشته باشد و هم پس از چاپ بتواند انقباض و انبساط کنترلشدهای ایجاد کند.
عملکرد این ربات در آزمایشهای دانشگاهی نشان داد که میتواند حدود ۸ سانتیمتر را در یک دقیقه و ۵۴ ثانیه شنا کند. این سرعت چندان زیاد نیست، اما دستاورد اصلی پژوهش، هماهنگی شش ماهیچه برای ایجاد حرکت رو به جلو است. در طراحی اولیه، حرکت پاها باعث میشد آب به سمت جلوی ربات رانده شود و احتمال چرخیدن آن افزایش پیدا کند؛ محققان با تغییر محل اتصال ماهیچهها و شکل مفاصل، جهت حرکت را اصلاح کردند.
البته این قورباغه هنوز یک ربات خودمختار محسوب نمیشود. برای حرکت به تابش یکنواخت نور مادون قرمز از یک منبع خارجی نیاز دارد و در شرایط فعلی نمیتواند بهصورت مستقل مسیر خود را پیدا کند یا از موانع عبور کند. حساسیت به جریان آب و دفع گرما از ماهیچهها نیز از محدودیتهای فعلی آن است. پژوهشگران امیدوارند با کنترل دقیقتر تابش نور، امکان هدایت ربات و حتی چرخاندن آن فراهم شود.
این فناوری در آینده میتواند برای ساخت رباتهای نرم مورد استفاده قرار بگیرد؛ رباتهایی که قادرند وارد فضاهای تنگ و محیطهای آبی دشوار شوند و برای پایش محیطزیست یا عملیات جستوجو و نجات به کار بروند. بااینحال، خود پژوهشگران معتقدند کاربردهای سادهتری مانند ساخت اسباببازیهای تعاملی ممکن است زودتر از مأموریتهای نجات به واقعیت تبدیل شوند. نتایج این پژوهش در مجله علمی Advanced Materials Technologies منتشر شده است.