چین پیشتاز نوآوری در حوزه ربات‌های انسان‌نما شد

براساس تحلیل تازه شرکت LexisNexis از پتنت‌های حوزه ربات‌های انسان‌نما، چین اکنون به عنوان یکی از مهم‌ترین بازیگران جهانی در زمینه نوآوری این فناوری شناخته می‌شود.

در این گزارش بیش از ۲۶ هزار پتنت مورد بررسی قرار گرفته تا مشخص شود کدام کشورها و شرکت‌ها بیشترین نقش را در توسعه فناوری ربات‌های انسان‌نما دارند. نتیجه این بررسی نشان می‌دهد پنج رتبه نخست این فهرست در اختیار شرکت‌های چینی قرار گرفته است.

طبق این گزارش، شش شرکت چینی در میان ۱۰ استارتاپ نوآور برتر جهان در حوزه ربات‌های انسان‌نما حضور دارند. شرکت‌های Fourier و AgiBot که هر دو در شانگهای مستقر هستند، جایگاه اول و دوم را به خود اختصاص داده‌اند. پس از آن‌ها، شرکت‌های LimX Dynamics و Pudu Robotics از شهر شنژن در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند و Unitree Robotics مستقر در هانگژو نیز در میان برترین‌ها دیده می‌شود. همچنین شرکت Leju Robotics از شنژن موفق شده رتبه نهم این فهرست را کسب کند.

در سوی دیگر، سه شرکت آمریکایی Figure AI، Apptronik و Agility Robotics به ترتیب در جایگاه‌های ششم، هشتم و دهم قرار گرفته‌اند. تنها نماینده اروپا نیز شرکت آلمانی Agile Robots است که توانسته در میان ۱۰ شرکت برتر این حوزه جای بگیرد.

برخلاف بسیاری از رتبه‌بندی‌ها که بر میزان شهرت یا نمایش محصولات تکیه دارند، این مطالعه میزان نوآوری را براساس سبد پتنت شرکت‌ها ارزیابی کرده است. LexisNexis برای این کار از شاخص Patent Asset Index استفاده کرده که عواملی مانند تعداد پتنت‌ها، اهمیت فناوری و گستره پوشش بازار را به صورت هم‌زمان بررسی می‌کند.

براساس نتایج این گزارش، چین اکنون به رهبر بی‌رقیب از نظر مقیاس نوآوری در حوزه ربات‌های انسان‌نما تبدیل شده است.

تا پایان سال ۲۰۲۵، چین مالک ۷۳ درصد از پتنت‌های مرتبط با ساختار فیزیکی ربات‌های انسان‌نما بوده.‌ این تحلیل نشان می‌دهد روند نوآوری چین طی یک دهه گذشته با سرعت زیادی افزایش یافته است. تعداد پتنت‌های مربوط به سامانه‌های تعامل میان انسان و ربات دو برابر شده، ثبت اختراعات مرتبط با ساختار فیزیکی ربات‌ها حدود دو و نیم برابر رشد کرده و پتنت‌های حوزه معماری کنترل و برنامه‌ریزی نیز پنج برابر افزایش یافته‌اند.

در این گزارش آمده که مخترعان چینی هر سال نقش پررنگ‌تری در تمامی بخش‌های صنعت ربات‌های انسان‌نما ایفا می‌کنند و حضور آن‌ها در این اکوسیستم به شکل محسوسی در حال گسترش است.

با وجود این برتری، بررسی‌ها نشان می‌دهند ایالات متحده همچنان از نظر کیفیت پتنت‌ها جایگاه نخست را حفظ کرده است. هرچند تنها ۵ درصد از پتنت‌های مرتبط با ساختار ربات‌های انسان‌نما به مخترعان آمریکایی تعلق دارد، اما همین تعداد ۱۱ درصد از قدرت جهانی پتنت این حوزه را تشکیل می‌دهد. گزارش تأکید می‌کند آمریکا همچنان بالاترین میانگین کیفیت پتنت را در سه حوزه اصلی فناوری مورد بررسی در اختیار دارد.

بخش قابل توجهی از قدرتمندترین پتنت‌ها متعلق به شرکت‌هایی است که فعالیت اصلی آن‌ها تنها به ربات‌های انسان‌نما محدود نمی‌شود. از جمله مهم‌ترین این مجموعه‌ها می‌توان به Fanuc، Alphabet، Nvidia، Kawasaki Heavy Industries، Intuitive Surgical و همچنین آکادمی علوم چین اشاره کرد. در ۹ مورد از ۱۰ سازمان برتر این فهرست، پتنت‌های مربوط به ربات‌های انسان‌نما کمتر از ۱۰ درصد کل دارایی‌های ثبت اختراع آن‌ها را تشکیل می‌دهد.

در میان این شرکت‌ها، UBTECH چین یک استثنا به شمار می‌رود. گزارش توضیح می‌دهد که سرمایه‌گذاری متمرکز این شرکت روی ثبت پتنت‌ها توانسته زمینه رشد تجاری آن را فراهم کند. UBTECH در حال حاضر ۳۷۰ پتنت مرتبط با ربات‌های انسان‌نما در اختیار دارد و بیش از یک‌چهارم کل دارایی‌های ثبت اختراع این شرکت به فناوری‌های مربوط به این حوزه اختصاص یافته است.

انتشار این نتایج هم‌زمان با تشدید رقابت فناوری میان چین و آمریکا صورت گرفته است. خبرگزاری South China Morning Post گزارش داده که دولت دونالد ترامپ تنها در همین هفته محدودیت‌های تازه‌ای برای واردات ربات‌های جدید و اینورترهای برق اعمال کرده و دلیل این تصمیم را نگرانی‌های امنیت ملی و آسیب‌پذیری زنجیره تأمین عنوان کرده است.

در همین حال، مجلس نمایندگان آمریکا نیز به تازگی طرحی را تصویب کرده که براساس آن وزارت دفاع این کشور اجازه خرید یا استفاده از سامانه‌های ربات انسان‌نمای مرتبط با کشورهای رقیب تعیین‌شده، از جمله چین، را نخواهد داشت. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که چین در حال حاضر جایگاه نخست جهانی را در این حوزه در اختیار دارد.

در پایان، گزارش LexisNexis نتیجه‌گیری می‌کند که داده‌های مربوط به پتنت‌ها می‌توانند یکی از دقیق‌ترین شاخص‌ها برای پیش‌بینی رهبران تجاری آینده باشند. در این گزارش تأکید شده ارزشمندترین تحلیل زمانی به دست می‌آید که شاخص‌های مختلف مانند قدرت پتنت، طبقه‌بندی فناوری و شرایط کسب‌وکار در کنار یکدیگر بررسی شوند تا بتوان شرکت‌هایی را شناسایی کرد که بیشترین ظرفیت را برای شکل دادن آینده صنعت ربات‌های انسان‌نما دارند.