ChatGPT شاید دیگر قرار نباشد فقط جایی برای پرسیدن سؤال و گرفتن جواب باشد. مجموعهای از تغییرات جدید در محصولات OpenAI نشان میدهد این شرکت در حال حرکت به سمت مدلی است که در آن ChatGPT به جای یک اپلیکیشن معمولی، به رابط اصلی کاربر برای استفاده از نرمافزارها و انجام کارهای دیجیتال تبدیل میشود. برخی رسانههای فناوری حتی این مسیر را تلاش OpenAI برای ساخت یک «سیستمعامل هوش مصنوعی» توصیف کردهاند.
نقطه مهم این تحول، معرفی Apps در ChatGPT و Apps SDK بود. OpenAI اعلام کرد توسعهدهندگان میتوانند اپلیکیشنهایی بسازند که مستقیماً داخل محیط ChatGPT اجرا شوند؛ کاربر هم بهجای خروج از چت و باز کردن چند برنامه مختلف، میتواند با زبان طبیعی با این اپلیکیشنها تعامل کند و رابطهای تعاملی آنها را همانجا ببیند. در نخستین مرحله، سرویسهایی مانند Canva، Spotify، Figma، Expedia و Booking.com در این اکوسیستم قرار گرفتند.
این یعنی مرز میان «چتبات» و «محیط کار» در حال کمرنگ شدن است. برای مثال، در چنین مدلی کاربر میتواند درباره یک پروژه با ChatGPT صحبت کند، از یک اپلیکیشن برای طراحی استفاده کند، اطلاعات موردنیاز را از سرویس دیگری بگیرد و بخشی از کار را بدون جابهجایی میان پنجرهها انجام دهد. به همین دلیل است که برخی تحلیلها ChatGPT را نه فقط یک دستیار، بلکه دروازهای برای دسترسی به مجموعهای از اپلیکیشنها و خدمات دیجیتال میدانند.
اما اتفاق مهمتر همین حالا در حال رخ دادن است. OpenAI در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ از Dots رونمایی کرد؛ عاملهای هوش مصنوعی همیشهروشن که میتوانند هدفی را از کاربر دریافت کنند و در پسزمینه برای رسیدن به آن هدف کار کنند. OpenAI میگوید Dots میتوانند به ابزارها و سرویسهای مختلف متصل شوند و در آینده حتی چند عامل هوش مصنوعی بتوانند در کنار یکدیگر برای کاربر فعالیت کنند.
از اینجا مفهوم «سیستمعامل هوش مصنوعی» جدیتر میشود. یک سیستمعامل سنتی منابع سختافزاری و نرمافزاری را در اختیار برنامهها قرار میدهد؛ اما در مدلی که OpenAI در حال ساخت آن است، ChatGPT میتواند به لایهای تبدیل شود که کاربر از طریق آن به اپلیکیشنها، اطلاعات، ابزارها و عاملهای هوش مصنوعی دسترسی پیدا میکند. حتی نسخه دسکتاپ جدید ChatGPT در ویندوز و مک، Chat، Work و Codex را در یک محیط واحد کنار هم قرار داده است.
البته هنوز نباید گفت OpenAI یک سیستمعامل جدید شبیه ویندوز، اندروید یا macOS ساخته است. چنین محصولی تاکنون بهصورت رسمی معرفی نشده و خود OpenAI نیز نگفته که قرار است سیستمعاملهای فعلی را کنار بزند. آنچه فعلاً وجود دارد، حرکت تدریجی ChatGPT به سمت یک پلتفرم مرکزی برای اجرای اپلیکیشنها و عاملهای هوش مصنوعی و انجام کارها است؛ مسیری که با Apps شروع شد و اکنون با Agentها و Dots وارد مرحله جدیتری شده است.
اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است در آینده سؤال اصلی کاربر دیگر این نباشد که «کدام برنامه را باز کنم؟» بلکه این باشد که «میخواهم چه کاری انجام شود؟» و ChatGPT خودش ابزار مناسب را انتخاب و مراحل انجام کار را هماهنگ کند. این همان تغییری است که میتواند مفهوم سنتی استفاده از کامپیوتر و گوشی را دگرگون کند؛ نه با حذف فوری ویندوز یا اندروید، بلکه با قرار دادن هوش مصنوعی در مرکز تجربه کاربر.