بیبیسی پس از بیش از یک قرن، پخش رادیوی موجبلند خود را بهدلیل کاهش مخاطب، هزینههای بالا و گذار به رسانههای دیجیتال متوقف کرد؛ اقدامی که میتواند آغاز پایان پخش سنتی تلویزیون نیز باشد.
پس از بیش از یک قرن فعالیت، یکی از قدیمیترین سرویسهای موجبلند جهان با خاموش شدن پخش رادیو ۴ بیبیسی در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ به پایان رسید؛ رخدادی که میتواند نشانهای از گذار گستردهتر در معماری پخش رسانهای باشد.
بیبیسی نخستین آزمایشهای انتقال صوت روی موجبلند را در سال ۱۹۲۴ از سایت مارکونی در چلمزفورد با فرکانس ۱۸۷.۵ کیلوهرتز آغاز کرد و در ۲۷ ژوئیه ۱۹۲۵ سرویس منظم خود را از بوروهیل داونتری با شناسه 5XX راهاندازی نمود.
در ادامه، با توسعه فناوری فرستندهها و افزایش توان تا ۱۵۰ کیلووات، این سرویس به سایت دائمی در درویتویچ منتقل شد و در نهایت روی فرکانس ۲۰۰ کیلوهرتز و سپس از ۱۹۸۸ روی ۱۹۸ کیلوهرتز تثبیت شد.
این سرویس با پوشش سراسری تا ۹۴ درصد جمعیت بریتانیا، نقش یکپارچهساز رسانهای را ایفا کرد و طی دههها میزبان برنامههایی همچون Test Match Special، سرویس مذهبی روزانه و گزارشهای پارلمانی بود. همچنین خدماتی مانند پخش زنده بیگ بن و سیگنالهای زمانی گرینویچ، علاوه بر کارکرد فرهنگی، نقش زیرساختی در زمانسنجی دقیق، ناوبری و کالیبراسیون علمی پیش از عصر اینترنت ایفا کردند.
رادیوی موجبلند بیبیسی در جنگ جهانی دوم
#در جنگ جهانی دوم، این شبکه به یک ابزار راهبردی ارتباطی تبدیل شد و با تقویت توان انتشار خود، علاوه بر پخش خبر و سرگرمی، در انتقال پیامهای رمزگذاریشده به مقاومت در اروپای اشغالی نقش داشت. همزمان، برای جلوگیری از بهرهبرداری نیروی هوایی آلمان از سیگنالها بهعنوان نشانه ناوبری، هماهنگی دقیق فرکانسی در شبکه اعمال شد.
در دوران پس از جنگ، رادیوی موجبلند بیبیسی بهعنوان بستر برنامههای رادیو ۲ و رادیو ۴ ادامه فعالیت داد و همزمان نقش یک کانال ارتباطی حیاتی با ناوگان زیردریایی نیروی دریایی سلطنتی را حفظ کرد. به دلیل قابلیت نفوذ امواج موجبلند در آب دریا تا چند متر، این ارتباط برای اطمینان از وضعیت عملیاتی کشور اهمیت راهبردی داشت و در صورت قطع طولانیمدت ارتباطات، پروتکلهای ویژهای از جمله دستورالعملهای محرمانه فعال میشد.
با این حال، کاهش شنوندگان به حدود ۹۰ هزار نفر طی سه دهه اخیر، افزایش هزینههای زیرساختی و توقف تولید لامپهای ترمیونیک مورد استفاده در فرستندهها (با تنها ۱۱ قطعه یدکی باقیمانده) ادامه این سرویس را غیرقابلتوجیه کرده است. تصمیم بیبیسی برای خاموش کردن رادیوی موجبلند، در واقع بخشی از روند بزرگتری است که میتواند به گذار کامل از پخش زمینی منجر شود. همان منطق اقتصادی و فناورانه اکنون بر تلویزیون زمینی دیجیتال نیز اعمال میشود؛ رسانهای که با کاهش مخاطب و مهاجرت به پلتفرمهای آنلاین، فشار فزایندهای بر زیرساختهای سنتی ایجاد کرده است.
در نتیجه، نهادهای دولتی و صنعتی سناریوی گذار از پخش سنتی تلویزیونی بین سالهای ۲۰۳۴ تا ۲۰۴۴ را بررسی میکنند. در صورت تحقق گذار کامل به توزیع اینترنتی، تلویزیون بهعنوان یک فناوری پخش کلاسیک که از دهه ۱۹۳۰ شکل گرفته، ممکن است همان مسیر فناوریهای منسوخشدهای مانند گرامافون و پروژکتورهای آنالوگ را طی کند.
