تداوم مشکلات حرارتی اگزینوس؛ آیا گلکسی S۲۶ با نقص فنی مواجه است؟

اگزینوس در برابر اسنپدراگون: نتایج گیمینگ گلکسی S26 نگران‌کننده است.

چه از طرفداران سامسونگ باشید و چه یک ناظر بی‌طرف در دنیای اندروید، همگی می‌توانیم هم‌عقیده باشیم که چیپست‌های اگزینوس سامسونگ چند سال پرفرازونشیب را پشت سر گذاشته‌اند. گلکسی S23 به دلیل عملکرد بی‌ثبات، داغ شدن بیش از حد و بازدهی ضعیف، اگزینوس را به طور کامل کنار گذاشت؛ در حالی که گلکسی S25 نیز آن را به حاشیه راند؛ موضوعی که احتمالا تحت تأثیر جهش بزرگ کوالکام با تراشه اسنپدراگون ۸ الیت و همچنین گزارش‌های مربوط به بازدهی پایین فرآیند تولید ۳ نانومتری سامسونگ بوده است.

تراشه اگزینوس ۲۵۰۰ در نهایت در Z Flip 7 سال گذشته ظاهر شد، اما آن یک حضور همه‌جانبه و جریان‌اصلی نبود. اما اکنون که سری گلکسی S26 را همراه با اگزینوس ۲۶۰۰ در اختیار داریم، سامسونگ فکر می‌کند پردازنده سفارشی‌اش بار دیگر آماده رقابت با بهترین‌های این حوزه است.

مهم‌ترین سوال این است: آیا سامسونگ مشکل داغ شدن بیش از حد را حل کرده است؟ نگاهی به بنچمارک‌ها نشان می‌داد که اگزینوس ممکن است کمی گرم‌تر باشد، اما نویسنده رسانه Android Authority چند بازی محبوب اندرویدی را تست کرد تا حقیقت را از نزدیک دریابد: Asphalt Legends، Genshin Impact و Call of Duty Mobile. اگرچه یک نسخه اسنپدراگون از گلکسی S26 برای مقایسه مستقیم در اختیار نبود، اما گوشی شیائومی ۱۷ اولترا مجهز به اسنپدراگون ۸ الیت نسل ۵ برای داشتن معیارهای مقایسه، در کنار تیم این رسانه قرار داشت.

و نتایج؟ چندان خوشایند نیستند.

عملکرد پردازنده تا حدودی قوی به نظر می‌رسد، اما نکات قابل توجهی وجود دارد. اول اینکه بازی Call of Duty Mobile روی نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه قفل شده است، در حالی که گوشی‌های رقیب حالت‌های ۹۰ یا ۱۲۰ فریم بر ثانیه را باز کرده‌اند، که این موضوع مقایسه مستقیم عملکرد را کمی دشوار می‌کند.

نویسنده فقط می‌تواند این‌طور فرض کند که این شکاف به این دلیل وجود دارد که بازی این محدودیت را به عنوان یک حد پیش‌فرض امن تشخیص می‌دهد. دوم اینکه، نتیجه بازی Asphalt Legends نوسان بیشتری را در فریم‌ها نشان می‌دهد، زیرا این یک تست طولانی‌تر بود که اجازه داد دما به سطوح بسیار بالایی برسد. بیایید به جزئیات آن بپردازیم.

مشکل دو جنبه دارد: به نظر می‌رسد اگزینوس ۲۶۰۰ حتی قبل از اینکه بازی‌ها را اجرا کنیم، گرم‌تر از سایر پرچمدارانی که امسال تست شده‌اند کار می‌کند. اگرچه این موضوع می‌تواند ناشی از طراحی حرارتی داخلی گوشی باشد، اما نویسنده معتقد است این فرضیه در بهترین حالت فقط بخشی از مشکل را توجیه می‌کند؛ اختلاف حدود ۷ درجه سانتی‌گراد در دمای حالت بیکار، تفاوتی در سطح خود چیپست است. حتی قبل از اجرای بازی، فقط چرخیدن در منوها و صفحه اصلی کافی است تا دمای داخلی گلکسی S26 پلاس به بالای ۳۰ درجه سانتی‌گراد برسد، در حالی که گوشی‌های اسنپدراگونِ در دستِ این رسانه معمولا زیر این دما باقی می‌مانند.

مشکل دوم این است که S26 پلاس همچنان سریع‌تر از گوشی‌های رقیب داغ می‌شود، اگرچه میزان آن به بازی مورد نظر بستگی دارد. در نمونه‌های موجود، یک مسابقه سه دقیقه‌ای در Asphalt Legends باعث می‌شود اگزینوس ۲۶۰۰، حدود ۶ درجه سانتی‌گراد به دمای اولیه خود اضافه کند، در حالی که این رقم برای گوشی‌های اسنپدراگونِ مورد آزمایش، ۳ درجه سانتی‌گراد است. این تفاوت فاحشی نیست، اما وقتی با دمای بالاتر کلی ترکیب شود، به راحتی می‌توان فهمید که چگونه این موضوع می‌تواند به سرعت به یک مشکل تبدیل شود.

این دو روند در تست‌های Call of Duty Mobile و Genshin Impact نیز ظاهر می‌شوند، اگرچه در مورد دومی کمتر است. دما به ترتیب ۴.۸ و ۳.۵ درجه سانتی‌گراد افزایش می‌یابد که تنها پس از چند دقیقه بازی، منجر به ثبت دمای نسبتا بالاتری نسبت به گوشی رقیب می‌شود.

در اینجا باز هم شایان ذکر است که به محدودیت‌های نرخ فریم اشاره کنیم، به همین دلیل است که نتایج نرخ فریم نیز در اینجا گنجانده شده است. پردازنده گرافیکی AMD Xclipse در اگزینوس ۲۶۰۰ در بازی Call of Duty Mobile تنها روی ۶۰ فریم بر ثانیه محدود شده است؛ موضوعی که به نزدیک نگه داشتن دما به رقبا کمک می‌کند، آن هم در حالی که دستگاه‌های رقیب در واقع بازی را با نرخ بسیار سنگین‌ترِ ۱۲۰ فریم بر ثانیه رندر می‌کنند. به این ترتیب، واضح است که محدود کردن نرخ فریم روی ۶۰ می‌تواند به کنترل این دماها (و مصرف باتری) کمک کند، اما به نظر نمی‌رسد این سازشی باشد که مجبور باشیم برای دستیابی به عملکرد دمایی مشابه یا بهتر با اسنپدراگون ۸ الیت نسل ۵ انجام دهیم.

در هر صورت، افزایش سریع‌تر دما منجر به افت عملکرد ناشی از گرما می‌شود. نگاهی به جلسه بازی طولانی‌ترِ ۱۳ دقیقه‌ای در Asphalt Legends بیندازید؛ این زمان از نظر مدت، اصلا یک ماراتن گیمینگ محسوب نمی‌شود، اما نرخ فریمِ بدون محدودیت نشان می‌دهد که یک بارِ پردازشی سنگین چگونه روی اگزینوس تأثیر می‌گذارد. این همان مسابقه‌ای است که به صورت تکرار شونده بازی شده و افت شدید عملکرد در طول جابجایی از مسابقه به منو رخ می‌دهد.

این نمودار پدیده گلوگاه حرارتی را تقریبا به طور بی‌نقصی نشان می‌دهد؛ به طوری که با نزدیک شدن و فراتر رفتن دمای گوشی از ۴۰ درجه سانتی‌گراد، عملکرد به شکل فزاینده و تهاجمی‌تری کاهش می‌یابد. بین شروع و پایان بازی، عملکرد از میانگین ۱۱۳ فریم بر ثانیه به ۸۰ فریم بر ثانیه می‌رسد که یک افت ۲۹ درصدی در یک جلسه بازی نسبتا کوتاه است.

این افت قطعا چیزی نیست که بخواهید در طول مسیر رفت‌وآمد صبحگاهی خود تجربه کنید. گوشی همچنین در پایان این تست، در قسمت کنار محفظه دوربین بسیار گرم شده بود؛ نه در حدی که نشود آن را نگه داشت، اما قطعا گرم‌تر از چیزی بود که تمایل داشته باشید.

بنابراین، آیا این بدان معناست که اگزینوس ۲۶۰۰ هنوز هم یک تراشه خراب و غیرقابل استفاده است؟ خب، نه؛ گلکسی S26 پلاسِ در دستِ نویسنده در حین بازی غیرقابل تحمل نمی‌شود (اگرچه در بدترین حالت با نزدیک شدن دما به ۴۵ درجه سانتی‌گراد کاملا گرم می‌شود)، بیش از حد داغ نمی‌کند یا به مرحله عدم پاسخگویی سیستم نمی‌رسد. وقتی دمای گوشی خیلی بالا می‌رود، عملکرد کاهش می‌یابد، اما این یک امر طبیعی و استاندارد است و در بیشتر تست‌ها کار خود را در حفظ نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه به خوبی انجام داد.

با این حال، پس از سپری کردن زمان قابل توجهی برای بازی با گلکسی S26 پلاس، دو چیز نویسنده را نگران می‌کند. اول اینکه دما می‌تواند بسیار بالا برود و تنها پس از چند دقیقه بازی، منجر به افت عملکرد شدید و تهاجمی شود. تست Asphalt Legends یک نمونه بارز است. هدف‌گذاری روی نرخ فریم ۱۲۰ با تنظیمات گرافیکی بالا، گوشی را نسبتا سریع به مرحله افت عملکرد کشاند. گوشی رقیب مجهز به پردازنده اسنپدراگون در این تست به هیچ وجه با این سرعت داغ نشد.

نگرانی دیگر این است که برخی بازی‌ها در وهله اول حتی به کاربران اجازه نمی‌دهند نرخ‌های فریم بسیار بالا را هدف بگیرند. در تست‌ها، بازی Call of Duty Mobile این گوشی را تنها به ۶۰ فریم بر ثانیه محدود می‌کند؛ این در حالی است که حتی تراشه Tensor G5 در پیکسل ۱۰ نیز اگر نتواند به نرخ کامل ۱۲۰ فریم برسد، حداقل می‌تواند به ۹۰ فریم بر ثانیه دست یابد. اینکه آیا این یک تصمیم عمدی است یا صرفا ناشی از نبود فایل‌های پیکربندی مناسب، تیم این رسانه نمی‌داند. بازی Asphalt Legends نیز از تمام بالاترین تنظیماتی که برای پرچمداران امسالِ مجهز به اسنپدراگون فعال شده بود پشتیبانی نمی‌کرد، که این موضوع نشان می‌دهد این اتفاق یک مورد استثنائی و گذرا نیست.

و این موضوع همچنان بحث‌برانگیزترین افشاگری در اینجا باقی می‌ماند. اگرچه نویسنده رسانه Android Authority هنوز گوشی‌های سری گلکسی S26 را دقیقا به صورت کپی‌به‌کپی (مدل‌های اگزینوس و اسنپدراگون را با یکدیگر) مقایسه نکرده‌ است، اما تجربه او نشان می‌دهد که گوشی‌های مجهز به اسنپدراگون می‌توانند در زیر بارهای پردازشی سبک‌ترِ بازی خنک بمانند و عملکرد پایدار و قدرتمندی را در جلسات بازی طولانی‌تر تضمین کنند. تراشه‌های اسنپدراگون نیز در نهایت دچار افت عملکرد حرارتی می‌شوند؛ دما می‌تواند تحت شبیه‌سازی (Emulation)، تست‌های استرس (بنچمارک‌های سنگین) و بازی‌های سنگین‌تر با سرعت بیشتری افزایش یابد، و حتی برخی برندها پا را از مرزهای حرارتی معقول فراتر می‌گذارند. اما به طور کلی، این تراشه در طول بارهای کاری سبک‌تر که در بازی‌های اندرویدی رایج است، به اندازه کافی خنک می‌ماند؛ هرچند تراشه Dimensity 9500 مدیاتک در تست‌های این نویسنده، باز هم دمای خنک‌تری را ارائه داد.

نتیجه نهایی این است که خریداران گلکسی S26 و S26 پلاس، بسته به اینکه کجا زندگی می‌کنند، بیش از ۷۹۹ دلار برای دو تجربه گیمینگ کاملا متفاوت هزینه می‌کنند. این موضوع در گذشته نیز صادق بوده و امسال هم تغییری نکرده است. سامسونگ باید عملکرد بهتری از خود نشان دهد؛ شاید پردازنده گرافیکی (GPU) اختصاصی و سفارشی این شرکت که مدت‌هاست شایعاتی درباره آن شنیده می‌شود، بالاخره بتواند این شکاف و فاصله را پر کند؟