گزارشهای تازه بار دیگر احتمال توجه ایران به نسخه جدید جنگنده سبک و آموزشی روسیه یعنی یاک-۱۳۰M را مطرح کردهاند؛ هواپیمایی که نسبت به یاک-۱۳۰ معمولی به رادار و سامانههای شناسایی پیشرفتهتری مجهز شده است. با این حال، هنوز خبر رسمی درباره خرید یا تحویل این نسخه به ایران منتشر نشده است.
مهمترین تغییر یاک-۱۳۰M، استفاده از رادار آرایه فازی فعال یا AESA است. این رادار برای شناسایی اهداف هوایی و زمینی در کنار یک مجموعه اپتیکی، لیزری و حسگر تصویربرداری حرارتی به کار گرفته میشود.
ایران پیش از این نیز چند فروند یاک-۱۳۰ را از روسیه دریافت کرده و این هواپیماها در آموزش خلبانان برای کار با جنگندههای پیشرفتهتر اهمیت دارند. در سالهای اخیر نیز گزارشهای متعددی درباره برنامه ایران برای دریافت جنگندههای روسی، از جمله سوخو-۳۵، منتشر شده است.
با وجود این، تفاوت مهمی میان یاک-۱۳۰ آموزشی، یاک-۱۳۰M ارتقایافته و جنگندههای سنگینی مانند سوخو-۳۵ وجود دارد و نمیتوان یاک-۱۳۰M را جایگزین مستقیم سوخو-۳۵ دانست.
در حال حاضر، ادعای «در راه بودن» یاک-۱۳۰M برای ایران بیشتر در حد گزارش و احتمال است و برای تأیید قطعی آن باید منتظر اعلام رسمی مسکو یا تهران ماند.
