بمبافکن رادارگریز B-21 Raider یکی از محرمانهترین پروژههای نظامی آمریکا محسوب میشود، اما حالا گروهی از پژوهشگران چینی ادعا کردهاند با کمک یک نرمافزار پیشرفته شبیهسازی، برخی محدودیتهای آیرودینامیکی و پایداری این هواپیما را شناسایی کردهاند. نکته مهم این است که این ادعا به معنی پیدا شدن یک «نقطهضعف قطعی» در B-21 نیست و باید نتایج آن را با احتیاط بررسی کرد.
این پژوهش حول نرمافزاری به نام PADJ-X شکل گرفته است؛ ابزاری که پژوهشگران مرکز تحقیق و توسعه آیرودینامیک چین آن را برای بهینهسازی همزمان چندین ویژگی هواپیما توسعه دادهاند. این سامانه از روش بهینهسازی الحاقی (Adjoint Optimization) استفاده میکند و میتواند تعداد زیادی از پارامترهای طراحی را بهصورت همزمان بررسی کند.
پژوهشگران برای آزمایش توانایی PADJ-X، یک پیکربندی شبیه به B-21 را مدلسازی کردند. طبق گزارش منتشرشده، در این شبیهسازی ۲۸۸ پارامتر مورد بررسی قرار گرفت و بهینهسازی انجامشده توانست نسبت برآ به پسا را حدود ۱۵ درصد افزایش دهد. همچنین تغییراتی در رفتار موج ضربهای و پایداری طولی هواپیما مشاهده شد.
اما همینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد: پژوهشگران چینی به مشخصات محرمانه واقعی B-21 دسترسی نداشتهاند. اطلاعات دقیق مربوط به شکل آیرودینامیکی، مواد جاذب امواج راداری، سامانههای کنترل پرواز، موتور و بسیاری از مشخصات عملکردی این بمبافکن طبقهبندی شده است. بنابراین مدل مورد استفاده در پژوهش، بر اساس اطلاعات عمومی و شکل تخمینی B-21 ساخته شده است.
به همین دلیل نمیتوان نتیجه گرفت که چین واقعاً یک نقص عملیاتی در B-21 کشف کرده است. آنچه این تحقیق نشان میدهد، بیشتر توانایی PADJ-X در پیدا کردن راههای نظری برای بهینهسازی یک مدل مشابه B-21 است. اینکه همین نتایج روی هواپیمای واقعی نیز صدق کند، موضوعی کاملاً متفاوت است و بدون دسترسی به دادههای محرمانه نمیتوان آن را تأیید کرد.
اهمیت ماجرا با این حال کمتر از خود ادعا نیست. PADJ-X ظاهراً چند حوزه مختلف از طراحی هواپیما، از جمله آیرودینامیک، پیشرانه، ویژگیهای الکترومغناطیسی، امضای فروسرخ و صدای ناشی از حرکت هواپیما را در یک چارچوب واحد بررسی میکند. چنین ابزارهایی میتوانند فرآیند طراحی هواپیماهای پیشرفته را سریعتر کنند و نیاز به آزمونهای متعدد و پرهزینه را کاهش دهند.
B-21 Raider نیز قرار است نسل جدید بمبافکنهای راهبردی آمریکا باشد و بهتدریج جایگزین B-2 و B-1B شود. این هواپیما برای عملیات در محیطهای بهشدت دفاعشده طراحی شده و قابلیت حمل تسلیحات متعارف و هستهای را خواهد داشت. به همین دلیل، توانایی پنهانماندن از سامانههای شناسایی و حفظ بقا در میدان نبرد، بخش مهمی از فلسفه طراحی آن است.
در نتیجه، خبر «کشف ضعف B-21» را نباید به معنای شکست فناوری رادارگریزی آمریکا تعبیر کرد. فعلاً با یک ادعای حاصل از شبیهسازی رایانهای روبهرو هستیم؛ ادعایی که نشاندهنده پیشرفت چین در مدلسازی و طراحی هوافضا است، اما برای اثبات آسیبپذیری واقعی بمبافکن آمریکایی به آزمایش و دادههای بسیار بیشتری نیاز دارد.
