اسپیس‌سیل نسخه چینی اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به بازار آمد

استارلینک ایلان ماسک مدت‌هاست بر صنعت اینترنت ماهواره‌ای تسلط دارد، اما یک پروژه تحت حمایت دولت چین قصد دارد جایگاه این فناوری منحصربه‌فرد جهانی را به چالش بکشد.

اسپیس‌سِیل در مقایسه با بیش از ۱۰ هزار ماهواره استارلینک، تنها چند صد ماهواره در مدارهای نزدیک به زمین دارد. اما این شرکت می‌گوید اکنون ماهواره‌های کافی برای شروع اولین کاربرد تجاری خود دارد، با سرعت در حال افزایش است و طبق گزارش‌ها، با ده‌ها کشور برای ارائه پوشش اینترنت ماهواره‌ای مذاکره می‌کند.

به گفته بلین کورسیو، بنیانگذار شرکت مشاوره Orbital Gateway مستقر در هنگ‌کنگ، اسپیس‌سیل «عمدا مکان‌هایی را هدف قرار می‌دهد» که استارلینک با «مسائل سیاسی یا نظارتی» مواجه شده است. او در گفتگو با خبرگزاری Rest of World، برنامه خود را با BYD، سازنده خودروهای برقی چینی، مقایسه کرد که از میلیاردها دلار یارانه دولتی برای پیشی گرفتن از تسلا در فروش جهانی استفاده کرد.

دوره اخیر جمع‌آوری کمک‌های مالی این شرکت در برابر عرضه اولیه سهام رکوردشکن ۸۵.۷ میلیارد دلاری اسپیس‌ایکس، مالک استارلینک، ناچیز بود، اما آیا قدرت جهانی رو به رشد چین می‌تواند اسپیس‌سیل را به پیشرفت برساند؟

این پروژه - که رسماً به زبان انگلیسی SpaceSail Constellation یا به زبان چینی Qianfan (هزار بادبان) نامیده می‌شود - سال ۲۰۲۳ در شرکت دولتی فناوری ماهواره‌ای اسپیس‌کام شانگهای (SSST) با هدف ارائه اینترنت پهن باند «پرسرعت، امن و قابل اعتماد» در سراسر جهان راه‌اندازی شد. لان شینژن، مفسر مجله دولتی پکن ریویو، گفت که اسپیس‌سیل همچنین با در نظر گرفتن امنیت ملی راه‌اندازی شده و در نهایت از «پروژه‌های برون‌مرزی، تجارت اقیانوسی و مأموریت‌های دیپلماتیک» بدون وابستگی به شرکت‌ها یا زیرساخت‌های غربی پشتیبانی خواهد کرد.

شرکت SSST از سوی موسسه تحقیقاتی دولتی آکادمی علوم چین و دولت مردمی شهرداری شانگهای پشتیبانی می‌شود که بودجه اولیه ۶.۷ میلیارد یوانی (۹۴۳ میلیون دلاری) آن را تأمین کردند. این پروژه همچنان یک پروژه کاملاً چینی و سرمایه‌گذاری آن محدود به نهادهای شرکتی یا سازمان‌های اقتصادی مستقر در چین، به استثنای هنگ‌کنگ و ماکائو، است.

اطلاعات عمومی در مورد مقیاس عملیات اسپیس‌سیل محدود است، اما طبق گفته Qichacha، یک پلتفرم اطلاعات تجاری چینی، SSST در سال ۲۰۲۴ با آخرین داده‌های موجود، ۳۴۳ کارمند داشته است. صفحه رسمی لینکدین آن، ۲۰۱ تا ۵۰۰ کارمند را فهرست می‌کند، در حالی که پلتفرم شغلی چینی Jobui می‌گوید این شرکت در سال ۲۰۲۴ برای ۲۲۴ موقعیت شغلی استخدام کرده که افزایشی چشمگیر نسبت به سال قبل است.

اسپیس‌سیل اولین ماهواره‌های خود را در آگوست ۲۰۲۴ پرتاب کرد و ۱۸ ماهواره صفحه تخت را با موشک Long March 6A به فضا فرستاد. گروه دوم شامل ۱۸ ماهواره دو ماه بعد و پیش از گروه سوم شامل ۱۸ ماهواره در ماه دسامبر به فضا پرتاب شد. پس از دوازدهمین و جدیدترین پرتاب انجام‌شده در ژوئن امسال، اکنون حداقل ۲۰۰ ماهواره فعال اسپیس‌سیل در مدار زمین وجود دارد. این شرکت اعلام کرده حالا ماهواره‌های کافی برای شروع اولین کاربرد تجاری خود، یعنی ردیابی کشتی‌های در دریا، دارد.

این شرکت قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶، زمانی که انتظار می‌رود تعداد کل ماهواره‌های فعال در مدار آن به ۶۴۸ عدد برسد، خدمات تجاری گسترده‌تری را آغاز کند. طبق گفته SSST، منظومه ماهواره‌ای آن در نهایت شامل بیش از ۱۵۰۰۰ ماهواره خواهد بود که برای پوشش کامل جهانی کافی است.

استارلینک با بیش از ۱۲ میلیون کاربر فعال در ۱۶۰ کشور و منطقه، یک رهبر در صنعت است. این شرکت منظومه‌ای متشکل از حدود ۱۰۴۱۳ ماهواره را اداره می‌کند و قصد دارد در نهایت آن را به ۴۲۰۰۰ ماهواره گسترش دهد. اسپیس‌سیل از این نظر بسیار عقب مانده است، اما جاه‌طلبی‌های بزرگی دارد. این شرکت می‌گوید تا پایان سال ۲۰۳۰ بیش از ۱۰۰۰۰ ماهواره در مدار ارتفاع پایین فعال خواهد داشت. تحلیلگر کورسیو هشدار می‌دهد که موفقیت اسپیس‌سیل به هیچ وجه تضمین‌شده نیست و همچنین با رقابت از داخل چین روبرو است.

اسپیس‌سیل باید برای موشک‌ها و بودجه با رقیب داخلی خود، ست‌نت (SatNet)، رقابت کند. ست‌نت یکی دیگر از شرکت‌های دولتی چین است که در حال ساخت منظومه ماهواره‌ای مشابه خود به نام گووانگ (Guowang) است. با این حال، اسپیس‌سیل همچنان رقیبی طبیعی‌تر برای استارلینک محسوب می‌شود، چرا که ست‌نت عمدتاً بر مخابرات داخلی و امنیت ملی متمرکز است.

بیشتر بخوانید: سلاح چینی برای از کارانداختن ماهواره های استارلینک

طبق گزارش‌ها، اسپیس‌سیل در حال مذاکره با ۳۰ کشور برای راه‌اندازی سرویس خود است و در حال حاضر به عنوان جایگزین استارلینک در مواردی که توافقات با شرکت ماسک به هم خورده، به موفقیت دست یافته است. این شرکت پیش از این یک قرارداد بزرگ در برزیل امضا کرده، جایی که مقامات در سال ۲۰۲۴ با ماسک به دلیل ادعای عدم تعدیل محتوای پلتفرم رسانه اجتماعی X، درگیر شدند.

در ماه فوریه، آژانس نظارتی مخابرات برزیل، آناتل، به اسپیس‌سیل اجازه داد خدمات تجاری خود را آغاز کند. اسپیس‌سیل همچنین در قزاقستان پیشرفت‌هایی داشته و در ژانویه ۲۰۲۵، پس از شکست مذاکرات با استارلینک بر سر الزامات ذخیره‌سازی داده‌ها و امنیت، یک شرکت تابعه در این کشور ثبت کرده است. در ماه دسامبر، این شرکت قراردادی با شرکت هواپیماسازی اروپایی ایرباس امضا کرد تا اسپیس‌سیل را به عنوان گزینه وای‌فای در پرواز در نظر بگیرد.