اگر بعد از یک عفونت تنفسی مدت زیادی با خستگی، تنگی نفس، کاهش تمرکز یا همان «مه مغزی» دست‌وپنجه نرم می‌کنید، این علائم ممکن است فقط یک سرماخوردگی ساده نباشند. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند برخی عفونت‌های ویروسی و پیامدهای طولانی‌مدت آن‌ها می‌توانند با تغییرات التهابی و عصبی همراه باشند؛ تغییراتی که دانشمندان در سال‌های اخیر ارتباط آن‌ها را با فرایند پیری مغز بررسی کرده‌اند.
یکی از نمونه‌های مهم، لانگ کووید است که در برخی افراد با علائمی مانند خستگی، اختلال تمرکز و حافظه، سردرد، اختلال خواب و تنگی نفس برای مدت طولانی همراه می‌شود. یک مرور علمی منتشرشده در منابع پزشکی نشان می‌دهد «مه مغزی» و مشکلات شناختی از جمله علائم شناخته‌شده پس از عفونت کووید-۱۹ هستند، هرچند سازوکار دقیق ایجاد این علائم همچنان به‌طور کامل مشخص نشده است.
پژوهش‌های جدیدتر نیز به نقش التهاب مزمن و اختلال عملکرد سلولی در علائم عصبی پس از عفونت‌ها توجه کرده‌اند. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶ با بررسی داده‌های مولکولی، ارتباط میان برخی تغییرات ژنتیکی مرتبط با پیری مغز و اختلالات شناختی پس از کووید را بررسی کرده است. با این حال، چنین یافته‌هایی هنوز به این معنا نیستند که هر سرماخوردگی طولانی‌مدت باعث پیری مغز می‌شود.
در همین زمینه، دانشمندان مفهوم «پیری عصبی همراه با التهاب» یا Neuroinflammaging را نیز مورد توجه قرار داده‌اند. پژوهشگران دانشگاه تگزاس A&M در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان دادند التهاب مزمن در مغز می‌تواند با اختلال عملکرد سلول‌های عصبی و مشکلات حافظه همراه باشد. این تحقیق البته درباره یک درمان آزمایشی برای مغزهای سالخورده بود و نباید نتیجه آن را مستقیماً به سرماخوردگی‌های معمولی تعمیم داد.
از طرف دیگر، اصطلاح «مه مغزی» به‌تنهایی نشانه ابتلا به بیماری مغزی یا زوال عقل نیست. عوامل مختلفی از جمله کم‌خوابی، استرس، بیماری‌های ویروسی، خستگی و التهاب می‌توانند باعث کاهش موقت تمرکز و احساس کندی ذهن شوند. پژوهش‌های جدید در حوزه پیری مغز نیز تأکید دارند که تغییرات شناختی باید در کنار وضعیت خواب، استرس، شرایط جسمی و سایر عوامل بررسی شوند.
بنابراین اگرچه ارتباط میان عفونت‌های طولانی‌مدت، التهاب، علائم شناختی و سلامت مغز موضوع جدی تحقیقات علمی است، هنوز نمی‌توان گفت سرماخوردگی‌های طولانی به‌طور مستقیم مغز را زودتر پیر می‌کنند. اگر تنگی نفس، خستگی شدید، اختلال تمرکز یا مشکلات حافظه پس از یک عفونت برای هفته‌ها یا ماه‌ها باقی مانده یا تشدید شده است، بررسی پزشکی علت آن اهمیت بیشتری از نسبت دادن علائم به «پیری زودرس مغز» دارد.
