خواب تنها فرصتی برای رفع خستگی نیست، بلکه یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت مغز، قلب، سیستم ایمنی و سوختوساز بدن محسوب میشود. اکنون یافتههای پژوهشی جدید نشان میدهد که کمخوابی و پرخوابی هر دو ممکن است با سرعت بیشتر پیری زیستی بدن ارتباط داشته باشند.
این مطالعه که توسط پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا انجام شده و نتایج آن در نشریه Nature منتشر شده است، با بررسی ۲۳ «ساعت زیستی پیری» در ۱۷ دستگاه و اندام بدن، ارتباط میان مدتزمان خواب و روند پیری را بررسی کرده است.
بیشتر بخوانید: تأثیر نگران کننده آلودگی هوا بر خواب
بهترین میزان خواب چقدر است؟
#پژوهشگران برای انجام این مطالعه از اطلاعات حدود نیم میلیون نفر از بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) استفاده کردند. آنها با بهرهگیری از یادگیری ماشین، الگوهای زیستی مرتبط با افزایش سن را در اندامهای مختلف شناسایی کردند. «ساعتهای زیستی پیری» ابزارهایی هستند که با استفاده از دادههای زیستی، مولکولی و تصویربرداری تخمین میزنند بدن فرد از نظر زیستی با چه سرعتی در حال پیرشدن است. این سن لزوماً با سن تقویمی فرد یکسان نیست.
نتایج نشان داد افرادی که کمتر از ۶ ساعت یا بیشتر از ۸ ساعت در شبانهروز میخوابیدند، در بسیاری از این شاخصها نشانههای بیشتری از پیری زیستی داشتند. در مقابل، کمترین میزان پیری در افرادی مشاهده شد که ۶.۴ تا ۷.۸ ساعت در روز میخوابیدند.
خواب با سلامت سراسر بدن ارتباط دارد
#این ارتباط تنها به مغز محدود نبود. خواب کوتاه با مشکلاتی مانند افسردگی، اختلالات اضطرابی، چاقی، دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، بیماری ایسکمیک قلب و اختلالات ریتم قلب مرتبط بود. از سوی دیگر، هم خواب کوتاه و هم خواب طولانی با بیماریهای مزمن ریوی مانند آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه و همچنین برخی اختلالات گوارشی از جمله التهاب معده و رفلاکس معده به مری ارتباط داشتند.
پژوهشگران معتقدند این یافتهها نشان میدهد خواب میتواند بخشی از یک شبکه هماهنگ میان مغز و سایر اندامهای بدن باشد و اختلال در الگوی خواب ممکن است با تغییراتی در سلامت عمومی بدن همراه شود.
کمخوابی و پرخوابی یکسان نیستند
#یکی از نکات مهم این پژوهش آن است که نتایج، رابطه علت و معلولی میان مدتزمان خواب و سرعت پیری را اثبات نمیکند. به بیان دیگر، نمیتوان گفت کم یا زیاد خوابیدن مستقیماً باعث پیرشدن سریعتر اندامها میشود؛ بلکه این الگوهای خواب ممکن است نشانهای از وضعیت نامطلوب سلامت فرد باشند.
پژوهشگران همچنین ارتباط میان خواب و افسردگی در سنین بالاتر را بررسی کردند. یافتهها نشان داد کمخوابی ممکن است ارتباط مستقیمتری با بار افسردگی در سالمندی داشته باشد، در حالی که در افراد دارای خواب طولانیتر، این ارتباط احتمالاً از مسیرهایی مرتبط با پیری زیستی مغز و بافت چربی شکل میگیرد. به گفته پژوهشگران، شناخت این تفاوتها میتواند در آینده به طراحی روشهای دقیقتر برای مدیریت خواب و درمان مشکلات مرتبط با آن کمک کند.
منبع خبر: ایمنا
