زنگ خطر برای رمزارزها؛ فروپاشی بنیان‌های رمزنگاری زودتر از انتظار

این رمزنگاری ممکن است در بازه‌ای چهار تا هفت ساله در برابر توان محاسباتی رایانه‌های کوانتومی آسیب‌پذیر شود.

این مقاله تاکید کرده است که صنعت بلاک‌چین برای گذار حیاتی به سمت امنیت پساکوانتومی آمادگی کافی ندارد. این مقاله که توسط شرکت امنیت کوانتومی Project Eleven منتشر شده، نتیجه‌گیری کرده است که احتمال ظهور یک رایانه کوانتومی که قادر به شکستن رمزنگاری دیجیتال مبتنی بر منحنی بیضوی مورد استفاده در بیت‌کوین، اتریوم و دیگر شبکه‌های اصلی است تا سال ۲۰۳۳ بیش از حد محتمل خواهد بود و حتی سناریوی ۲۰۳۰ نیز کاملا قابل تصور است. در این مقاله تاکید شده که فرصت اقدام در حال محدود شدن است و تاخیر بیشتر می‌تواند هزینه‌های امنیتی جبران‌ناپذیری ایجاد کند.

بر اساس جمع‌بندی نویسندگان، مهاجرت به رمزنگاری مقاوم در برابر محاسبات کوانتومی دیگر یک گزینه اختیاری نیست، بلکه یک الزام بنیادین برای بقا و اعتمادپذیری بلندمدت تمامی زیرساخت‌های بلاک‌چینی محسوب می‌شود. هسته اصلی این تهدید به الگوریتم شُر بازمی‌گردد؛ الگوریتمی در حوزه محاسبات کوانتومی که نخستین‌بار در سال ۱۹۹۴ معرفی شد و قادر است مسئله ریاضی زیربنایی اغلب سیستم‌های رمزنگاری کلید عمومی را با سرعتی نمایی نسبت به رایانه‌های کلاسیک حل کند. پیشرفت‌های اخیر در معماری سخت‌افزار کوانتومی، آستانه عملیاتی لازم را برای اجرای شکستن رمزنگاری بیت‌کوین به‌ طور قابل‌ توجهی کاهش داده است.

در یکی از بحث‌برانگیزترین پژوهش‌های منتشرشده در ماه مارس، محققان گوگل نشان دادند که شکستن رمزنگاری بیت‌کوین و اتریوم که مبتنی بر منحنی بیضوی هستند می‌تواند با حدود ۱۲۰۰ کیوبیت منطقی و کمتر از ۹۰ دقیقه زمان پردازش روی سخت‌افزار ابررسانا قابل تحقق باشد؛ عددی که نسبت به برآوردهای پیشین، کاهش چشمگیری در هزینه محاسباتی را نشان می‌دهد. گوگل بازه زمانی تحقق «Q-Day» (نقطه‌ای که در آن یک رایانه کوانتومی قادر به شکستن رمزنگاری بیت‌کوین می‌شود) را سال ۲۰۳۲ اعلام کرده است، اما مقاله جدید Project Eleven این افق را تا دو سال جلوتر می‌برد و احتمال وقوع زودهنگام‌تر را مطرح می‌کند.

بر اساس برآوردهای این گزارش، حدود ۶.۹ میلیون بیت‌کوین، معادل تقریبا یک‌سوم کل عرضه بالقوه، در آدرس‌هایی نگهداری می‌شود که کلیدهای عمومی آنها پیش‌تر در زنجیره ثبت و افشا شده‌اند و همین موضوع آنها را در برابر حملات کوانتومی بالقوه آسیب‌پذیر می‌کند. وضعیت در شبکه اتریوم حتی نگران‌کننده‌تر است؛ جایی که بیش از ۶۵ درصد کل موجودی در آدرس‌هایی قرار دارد که از منظر محاسبات کوانتومی در معرض ریسک قرار می‌گیرند.

این مقاله با تاکید بر ساختار بنیادین بلاک‌چین‌ها توضیح داده است که آسیب‌پذیری آنها در برابر تهدیدات کوانتومی، ریشه در طراحی «دفترکل عمومی» و مدل دارایی حامل دارد؛ ساختاری که برخلاف نظام بانکی، فاقد هرگونه مکانیزم جبران خسارت، بازگشت تراکنش یا واحد رسیدگی به تقلب است. در چنین معماری‌، دستیابی یک مهاجم کوانتومی به کلید خصوصی به معنای تخلیه قطعی و غیرقابل بازگشت دارایی خواهد بود.

چالش گذار به رمزنگاری پساکوانتومی با پیچیدگی‌های حکمرانی در شبکه‌های بلاک‌چینی تشدید می‌شود. ارتقای SegWit در شبکه بیت‌کوین (به‌عنوان یک تغییر محدود در پروتکل) بیش از دو سال زمان برد و حتی باعث شکاف زنجیره‌ای شد. در سوی دیگر، گذار اتریوم به سازوکار اثبات سهام نزدیک به شش سال توسعه مداوم را طلب کرد. اما مهاجرت به لایه رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم، هسته امنیتی تمامی این شبکه‌ها را هدف قرار می‌دهد. بر اساس مدل‌سازی این مقاله، حتی در سناریوهای بسیار خوش‌بینانه، مهاجرت کامل UTXOهای بیت‌کوین به آدرس‌های مقاوم در برابر کوانتوم (در شرایطی که کل ظرفیت فضای بلاک‌ها به این فرآیند اختصاص یابد) حدود ۷۶ روز زمان نیاز دارد. با وجود این، رقابت با تراکنش‌های اقتصادی جاری، این بازه زمانی را به‌ طور معناداری افزایش خواهد داد.

در مقابل، اکوسیستم اینترنت پیشاپیش وارد مرحله گذار شده است. داده‌های Cloudflare نشان می‌دهد که تا دسامبر ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ درصد ترافیک وب جهانی به رمزنگاری پساکوانتومی مجهز شده است. همچنین OpenSSH به‌ طور پیش‌فرض از الگوریتم‌های تبادل کلید مقاوم در برابر کوانتوم استفاده می‌کند و اپل نیز در iOS 26 پشتیبانی ترکیبی از این فناوری را در سطح دستگاهی فعال کرده است. در نقطه مقابل، صنعت دارایی دیجیتال هنوز در مراحل اولیه واکنش قرار دارد. توسعه‌دهندگان بیت‌کوین در حال بررسی مجموعه‌ای از پیشنهادهای فنی هستند و بنیاد اتریوم نیز تیمی اختصاصی برای طراحی مسیر مهاجرت به امنیت پساکوانتومی تشکیل داده است، اما اجرای عملی این تغییرات منوط به اجماع پیچیده‌ای است که می‌تواند سال‌ها به طول بینجامد.

جمع‌بندی گزارش روشن است؛ زیرساخت اینترنت در حال تطبیق با عصر پساکوانتومی است، اما صنعت دارایی‌های دیجیتال (با وجود بیشترین سطح مواجهه مستقیم با تهدید) همچنان در ابتدای مسیر قرار دارد. در پایان، گزارش توصیه کرده است که شبکه‌های بلاک‌چینی اقدام به ممیزی کامل رمزنگاری کوانتومی خود کنند، بدون تاخیر تبادل کلید پساکوانتومی را در لایه‌های خارج از زنجیره پیاده‌سازی نمایند و فرایند پیچیده ارتقای امضاهای درون‌زنجیره‌ای را آغاز کنند؛ هشدار کلیدی مقاله این است که پس از بحرانی شدن تهدید و فروپاشی بنیان‌های رمزنگاری، پنجره واکنش بسته خواهد شد.