در روزهای اخیر روایتی از فریدالدین حدادعادل، برادر همسر رهبر انقلاب، درباره آشنایی آیتالله سیدمجتبی خامنهای با آثار سینمایی کریستوفر نولان مورد توجه رسانههای فارسیزبان قرار گرفته است. این روایت در یک گفتوگوی تصویری مطرح شده و بخش جالب آن به شناخت موسیقی متن یکی از فیلمهای نولان مربوط میشود.
حدادعادل در این روایت توضیح میدهد که در یک جمع خانوادگی، موسیقی زنگ تلفن یکی از افراد حاضر توجه او را جلب نکرده بود. او درباره انتخاب این موسیقی اظهار نظر میکند، اما در ادامه با واکنش آیتالله سیدمجتبی خامنهای مواجه میشود که گفته بود این قطعه، موسیقی متن فیلم نولان است.
به گفته حدادعادل، همین اتفاق برای او جالب بوده است؛ چراکه نشان میداد رهبر انقلاب نهتنها نام کریستوفر نولان را میشناسد، بلکه موسیقی یکی از آثار او را نیز از روی صدا تشخیص داده است. او همچنین گفته است که آیتالله سیدمجتبی خامنهای فیلمهای نولان را دنبال میکرده است.
کدام فیلم نولان در این روایت مطرح شده است؟
#در روایت منتشرشده، نام فیلم مشخصی برای آن موسیقی اعلام نشده است. بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت قطعه مورد اشاره مربوط به میانستارهای، تلقین، شوالیه تاریکی، اوپنهایمر، تنت یا یکی دیگر از آثار کریستوفر نولان بوده است.
این نکته اهمیت دارد؛ زیرا آثار نولان معمولاً موسیقی متن بسیار شاخصی دارند و همکاری او با آهنگسازانی مانند هانس زیمر نیز به یکی از ویژگیهای شناختهشده فیلمهایش تبدیل شده است. با این حال، نسبت دادن موسیقی مورد اشاره در این روایت به یک فیلم مشخص، بدون اعلام نام فیلم از سوی راوی، دقیق نیست.
چرا فیلمهای کریستوفر نولان اینقدر شناختهشدهاند؟
#کریستوفر نولان از شناختهشدهترین کارگردانان سینمای معاصر است و بخش مهمی از شهرت او به ساخت فیلمهایی با روایتهای پیچیده، بازی با مفهوم زمان و پرداختن به موضوعات علمی و فلسفی برمیگردد.
«یادگاری» (Memento)، «پرستیژ» (The Prestige)، «تلقین» (Inception)، «میانستارهای» (Interstellar)، سهگانه «شوالیه تاریکی»، «دانکرک»، «تنت» و «اوپنهایمر» از مهمترین آثار کارنامه او هستند. «اوپنهایمر» نیز که در سال ۲۰۲۳ اکران شد، داستان زندگی جی. رابرت اوپنهایمر و نقش او در پروژه ساخت بمب اتم آمریکا را روایت میکند.
نولان در بسیاری از آثارش موضوعات علمی را با داستانهای دراماتیک ترکیب کرده است. برای مثال، «میانستارهای» به مفاهیمی مانند نسبیت، سیاهچاله و سفر در فضا و زمان میپردازد و «اوپنهایمر» نیز بخش مهمی از تاریخ علم و فناوری هستهای را به تصویر میکشد.
یک جمله کوتاه، یک نکته جالب درباره سلیقه سینمایی
#آنچه این روایت را متفاوت کرده، صرفاً نام بردن از کریستوفر نولان نیست؛ بلکه جزئیاتی است که حدادعادل درباره تشخیص موسیقی فیلم نولان مطرح کرده است.
در واقع، ماجرا از یک زنگ تلفن شروع میشود؛ موسیقیای که برای حدادعادل ناآشنا بود، اما آیتالله سیدمجتبی خامنهای آن را به موسیقی متن یکی از فیلمهای نولان نسبت داد. همین جزئیات باعث شد روایت درباره سلیقه سینمایی او بیشتر مورد توجه قرار بگیرد.
فیلمهای نولان؛ از «تلقین» تا «اوپنهایمر»
#برای شناخت بهتر کارنامه نولان، میتوان مهمترین فیلمهای او را در چند دوره بررسی کرد:
| فیلم | سال | موضوع یا ویژگی شاخص |
| Memento | ۲۰۰۰ | روایت پیچیده درباره حافظه و فراموشی |
| The Dark Knight | ۲۰۰۸ | بازتعریف سینمای ابرقهرمانی و شخصیت بتمن |
| Inception | ۲۰۱۰ | رویا، ذهن و دستکاری ادراک |
| Interstellar | ۲۰۱۴ | فضا، زمان، نسبیت و آینده بشر |
| Dunkirk | ۲۰۱۷ | روایت جنگ جهانی دوم و تخلیه دانکرک |
| Tenet | ۲۰۲۰ | زمان معکوس و جاسوسی علمیتخیلی |
| Oppenheimer | ۲۰۲۳ | زندگی اوپنهایمر و تولد عصر هستهای |
کارنامه نولان نشان میدهد که او معمولاً سراغ موضوعاتی میرود که مخاطب را وادار به دنبال کردن جزئیات و کنار هم گذاشتن بخشهای مختلف داستان میکنند؛ ویژگیای که در فیلمهایی مانند «تلقین»، «میانستارهای» و «تنت» بسیار پررنگ است.
روایت حدادعادل دقیقاً چه چیزی را تأیید میکند؟
#آنچه فعلاً میتوان با استناد به این روایت گفت، این است که آیتالله سیدمجتبی خامنهای آثار کریستوفر نولان را دنبال میکرده و با موسیقی متن یکی از فیلمهای او آشنایی داشته است.
اما از این روایت نمیتوان نتیجه گرفت که کدام فیلم نولان محبوبترین فیلم او بوده، چند فیلم از این کارگردان را دیده یا دقیقاً چه دیدگاهی درباره آثار نولان داشته است؛ چنین جزئیاتی در روایت منتشرشده مطرح نشده است.
آیتالله سیدمجتبی خامنهای رهبر ایران به همین دلیل، جذابترین بخش ماجرا همان اتفاق ساده خانوادگی است: موسیقیای که برای یک نفر فقط یک زنگ تلفن بود، برای دیگری موسیقی فیلم نولان بود.
