«ادیسه» کریستوفر نولان تاریخ‌ساز شد؛ رکورد آواتار در IMAX شکسته شد

فیلم «ادیسه» (The Odyssey) ساخته کریستوفر نولان، تنها چند هفته پس از آغاز اکران به یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های تاریخ سینمای جهان تبدیل شده است.

این فیلم علاوه بر عبور از مرز ۱.۱ میلیارد دلار فروش جهانی و تبدیل شدن به پرفروش‌ترین فیلم دوران حرفه‌ای نولان، حالا رکورد فروش فیلم‌های IMAX را نیز از «آواتار» گرفته است.

«The Odyssey» که اقتباسی سینمایی از منظومه حماسی اودیسه هومر است، در چهارمین هفته اکران خود به فروش جهانی حدود ۱.۱ میلیارد دلار رسیده است.

بر اساس تازه‌ترین آمار منتشرشده، فیلم تاکنون حدود ۴۶۱.۱ میلیون دلار در آمریکای شمالی و ۶۴۳.۶ میلیون دلار در بازارهای بین‌المللی فروش داشته و مجموع فروش جهانی آن از ۱.۱ میلیارد دلار عبور کرده است. به این ترتیب، «ادیسه» رکورد فیلم The Dark Knight Rises را که حدود ۱.۰۸۵ میلیارد دلار فروخته بود، پشت سر گذاشت و به پرفروش‌ترین فیلم کارنامه نولان تبدیل شد.

این موفقیت در حالی به دست آمده که «ادیسه» یک فیلم اقتباسی از ادبیات کلاسیک است و برخلاف بسیاری از بلاک‌باسترهای امروزی، به یک فرنچایز ابرقهرمانی یا مجموعه چندقسمتی شناخته‌شده تعلق ندارد.

برای درک بهتر رکورد جدید، می‌توان فروش جهانی برخی از مهم‌ترین آثار نولان را با یکدیگر مقایسه کرد:

بنابراین «ادیسه» نخستین فیلم نولان است که توانسته از مرز ۱.۱ میلیارد دلار عبور کند و در صدر کارنامه تجاری این کارگردان قرار بگیرد.

اما شاید مهم‌ترین بخش موفقیت فیلم، عملکرد خیره‌کننده آن در سالن‌های IMAX باشد.

«ادیسه» اکنون با حدود ۲۸۹.۳ میلیون دلار فروش در سالن‌های IMAX، از «آواتار» جیمز کامرون با حدود ۲۷۱ میلیون دلار عبور کرده و به پرفروش‌ترین فیلم تاریخ IMAX تبدیل شده است.

این رکورد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا «آواتار» از سال ۲۰۰۹ در صدر جدول فروش IMAX قرار داشت و اکنون پس از حدود ۱۷ سال، فیلم نولان توانسته جای آن را بگیرد.

یکی از دلایل اصلی این موفقیت، تصمیم جاه‌طلبانه نولان برای فیلمبرداری تمام فیلم با دوربین‌های فیلم IMAX است.

طبق اطلاعات رسمی IMAX، «ادیسه» نخستین فیلم سینمایی بلند تاریخ است که به‌طور کامل با دوربین‌های فیلم IMAX فیلمبرداری شده است. نولان و فیلمبردار فیلم، هویته ون هویتما، برای تولید فیلم حدود ۲.۱ میلیون فوت فیلم IMAX استفاده کرده‌اند.

حتی برای این پروژه، یک نسخه جدید از دوربین فیلم IMAX با نام Keighley توسعه داده شد که امکان ضبط صدا با هماهنگی تصویر را در فیلمبرداری IMAX فراهم می‌کند. این فناوری یکی از موانع قدیمی فیلمبرداری با دوربین‌های بزرگ و پرصدای IMAX را کاهش داده است.

به همین دلیل نولان توانست بخش‌های گسترده‌ای از فیلم را با همان فرمت تصویری که برای سالن‌های IMAX طراحی شده، فیلمبرداری کند.

موفقیت فیلم از همان نخستین روزهای اکران آغاز شد.

«ادیسه» در نخستین آخر هفته اکران خود حدود ۲۶۴.۱ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشت و به بزرگ‌ترین افتتاحیه یک فیلم در کارنامه کریستوفر نولان تبدیل شد. این رقم از افتتاحیه «The Dark Knight Rises» نیز عبور کرد.

فیلم در آمریکای شمالی نیز حدود ۱۲۴.۵ میلیون دلار فروش افتتاحیه داشت و در همان هفته نخست، سومین افتتاحیه بزرگ سال ۲۰۲۶ را به نام خود ثبت کرد.

در بخش IMAX نیز فیلم در نخستین آخر هفته حدود ۵۲ میلیون دلار فروش داشت؛ رقمی که طبق اعلام رسمی IMAX، رکورد جدیدی برای افتتاحیه جهانی این فرمت محسوب می‌شد.

«ادیسه» یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های سینمایی نولان محسوب می‌شود. داستان فیلم از منظومه حماسی هومر الهام گرفته و ماجرای اودیسئوس، پادشاه ایتاکا، را در مسیر بازگشت طولانی و خطرناک او پس از جنگ تروا روایت می‌کند.

در فیلم، مت دیمون نقش اودیسئوس را بازی می‌کند و بازیگرانی مانند تام هالند، آن هاتاوی، رابرت پتینسون، لوپیتا نیونگو، زندایا و شارلیز ترون نیز در آن حضور دارند.

نولان علاوه بر کارگردانی، فیلمنامه را نیز نوشته و به همراه اما توماس تهیه‌کنندگی فیلم را بر عهده داشته است.

با وجود عبور فیلم از مرز ۱.۱ میلیارد دلار، اکران جهانی «ادیسه» هنوز به پایان نرسیده است. بنابراین رقم نهایی فروش می‌تواند بالاتر برود.

از طرف دیگر، ادامه نمایش فیلم در سالن‌های IMAX نیز می‌تواند به افزایش فاصله آن با «آواتار» کمک کند. «ادیسه» علاوه بر نسخه‌های معمولی، در برخی سالن‌ها با فرمت IMAX 70mm نیز نمایش داده می‌شود؛ فرمتی که تصویر را با نسبت ۱.۴۳:۱ روی پرده‌های سازگار ارائه می‌کند.

البته باید توجه داشت که مقایسه فروش فیلم‌های قدیمی و جدید بدون در نظر گرفتن تورم، تعداد سالن‌های IMAX و قیمت بلیت کاملاً هم‌ارز نیست. رکورد فعلی بر اساس فروش اسمی و بدون تعدیل تورم محاسبه می‌شود.

موفقیت تجاری «ادیسه» نشان می‌دهد نام کریستوفر نولان حالا به‌تنهایی می‌تواند مانند یک برند سینمایی مخاطبان زیادی را به سالن‌ها بکشاند.

فیلم ابتدا با افتتاحیه‌ای تاریخی شروع کرد، سپس از مرز یک میلیارد دلار عبور کرد و در نهایت به پرفروش‌ترین فیلم نولان و پرفروش‌ترین فیلم تاریخ IMAX تبدیل شد.

از سوی دیگر، انتخاب داستانی به قدمت اودیسه هومر و تبدیل آن به یک اثر اکشن عظیم نشان می‌دهد نولان همچنان علاقه دارد پروژه‌هایی خارج از قالب فرنچایزهای رایج هالیوود را به فیلم‌های بزرگ و تجاری تبدیل کند.

در شرایطی که بسیاری از استودیوها برای تضمین فروش به سراغ دنباله‌ها، بازسازی‌ها و شخصیت‌های شناخته‌شده می‌روند، موفقیت «ادیسه» یک پیام جالب برای صنعت سینما دارد: یک داستان کلاسیک و یک کارگردان صاحب‌سبک هم می‌توانند در مقیاس یک بلاک‌باستر جهانی موفق شوند.

جدول رکوردهای مهم «ادیسه»

• IMAX
• Associated Press
• Variety
• The Guardian
• Forbes و وب‌سایت رسمی فیلم