«متهم گریخت» بعد از حدود دو دهه هنوز هم یکی از آن سریالهایی است که با پخش دوباره، خاطرات نسلهای مختلف را زنده میکند. حالا نام این سریال بار دیگر در فضای مجازی داغ شده، اما این بار دلیلش پخش تلویزیونی نیست؛ ویدیویی با عنوان «متهم گریخت ۲» در اینستاگرام منتشر شده که با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی تلاش کرده خانواده هاشمآقا را دوباره به تصویر بکشد.
البته یک نکته مهم را باید همین ابتدا روشن کرد: «متهم گریخت ۲» فصل دوم رسمی سریال رضا عطاران نیست. این پروژه یک تولید اینترنتی و اینستاگرامی است و نباید آن را با ساخت فصل دوم توسط تلویزیون، رضا عطاران یا سازندگان اصلی سریال اشتباه گرفت. گزارشهای منتشرشده درباره این اثر نیز از آن بهعنوان یک نسخه اینستاگرامی یاد کردهاند.
ایده اصلی این نسخه، ادامه دادن زندگی هاشمآقا و خانوادهاش در تهران است؛ روایتی که سالها بعد از پایان سریال اصلی سراغ شخصیتهای آشنا میرود و در یکی از خطوط داستانی، هاشمآقا را در موقعیت پدربزرگ شدن قرار میدهد. بازگشت برخی شخصیتهای قدیمی نیز بخشی از جذابیت این نسخه برای مخاطبانی است که سریال اصلی را به خاطر دارند.
اما تفاوت بزرگ این «متهم گریخت ۲» با سریال سال ۱۳۸۴، شیوه تولید آن است. سازندگان این نسخه از هوش مصنوعی برای بازسازی فضای سریال و شخصیتها استفاده کردهاند؛ اتفاقی که نشان میدهد ابزارهای تولید تصویر و ویدیو با هوش مصنوعی حالا به مرحلهای رسیدهاند که میتوان با آنها سراغ بازسازی آثار نوستالژیک و شخصیتهای قدیمی رفت.
با این حال، واکنش رسانههای فارسی به نتیجه کار چندان مثبت نبوده است. در نقد منتشرشده درباره این پروژه، ایراد اصلی نه ایده بازگرداندن «متهم گریخت»، بلکه ضعف در داستانپردازی و عجله در تولید عنوان شده است. به نظر میرسد سازندگان بیش از آنکه روی یک قصه تازه و منسجم تمرکز کنند، روی بازسازی ظاهر و خاطرات آشنای سریال حساب کردهاند.
در واقع مشکل اصلی اینجاست که نوستالژی بهتنهایی نمیتواند جای داستان را بگیرد. مخاطبی که ۲۱ سال پیش با هاشمآقا، سرور، عباس، بیبی و دیگر شخصیتها خندیده، امروز علاوه بر دیدن چهرههای آشنا انتظار دارد قصهای تازه و قابلباور ببیند. اگر فقط ظاهر شخصیتها بازسازی شود اما فیلمنامه و موقعیتهای داستانی عمق کافی نداشته باشند، نتیجه بیشتر شبیه یک ویدیوی هوش مصنوعی خواهد بود تا فصل جدید یک سریال محبوب.
با وجود این انتقادها، انتشار چنین نسخهای یک نکته مهمتر را هم نشان میدهد؛ شخصیتهای «متهم گریخت» هنوز آنقدر در حافظه مخاطب ایرانی زنده هستند که یک بازسازی غیررسمی با هوش مصنوعی میتواند دوباره توجه کاربران را جلب کند. این موضوع در روزهایی اتفاق افتاده که پخش مجدد سریال اصلی از شبکه آیفیلم نیز دوباره نام هاشمآقا و خانوادهاش را بر سر زبانها انداخته است.
سریال اصلی «متهم گریخت» به کارگردانی رضا عطاران و نویسندگی سعید آقاخانی در رمضان سال ۱۳۸۴ از شبکه سه پخش شد و ۲۶ قسمت داشت. زندهیاد سیروس گرجستانی در نقش هاشمآقا، مریم امیرجلالی، سعید آقاخانی، علی صادقی، شهربانو موسوی، ملیکا زارعی و علیرضا جعفری از بازیگران این مجموعه بودند.
نکته تلخ ماجرا این است که امکان بازگشت کامل ترکیب اصلی بازیگران دیگر وجود ندارد؛ سیروس گرجستانی که نقش هاشمآقا را بازی میکرد، سال ۱۳۹۹ درگذشت و همین مسئله هرگونه ادامه رسمی سریال را با چالش جدی روبهرو میکند. از طرف دیگر، گذشت بیش از دو دهه نیز باعث شده شرایط بسیاری از بازیگران و شخصیتهای سریال تغییر کند.
بیشتر بخوانید: «متهم گریخت» دوباره به آیفیلم آمد؛ ساعت پخش و بازیگران سریال خاطرهانگیز رضا عطاران
بنابراین اگر این روزها ویدیویی با عنوان «متهم گریخت ۲» دیدید، نباید تصور کنید رضا عطاران فصل دوم سریال محبوبش را ساخته یا تلویزیون آن را روی آنتن برده است. آنچه فعلاً در فضای مجازی دیده میشود، یک پروژه اینستاگرامی با استفاده از فناوریهای جدید تولید محتواست؛ پروژهای که شاید از نظر نوستالژیک جذاب باشد، اما هنوز نمیتواند جای فصل دوم واقعی «متهم گریخت» را بگیرد.
یک سؤال مهم؛ آیا رضا عطاران «متهم گریخت ۲» را ساخته است؟
#خیر. بر اساس منابعی که درباره نسخه جدید منتشر شدهاند، این اثر یک تولید اینستاگرامی و غیررسمی است و خبری از ساخت فصل دوم رسمی «متهم گریخت» توسط رضا عطاران منتشر نشده است.
