چند ثانیه شاید زمان زیادی به نظر نرسد، اما هنگام وقوع زلزله همین چند ثانیه میتواند فرصت ارزشمندی برای دور شدن از پنجرهها، پناه گرفتن زیر میز یا توقف آسانسور باشد.
گوگل طی سالهای اخیر با توسعه Android Earthquake Alerts System، میلیاردها گوشی اندرویدی را به بخشی از بزرگترین شبکه تشخیص زلزله جهان تبدیل کرده است؛ سیستمی که بدون نیاز به تجهیزات اضافی، میتواند وقوع برخی زمینلرزهها را تشخیص داده و پیش از رسیدن امواج مخرب، به کاربران هشدار دهد.
در این باره بخوانید: گوشیهای اندرویدی پیش از زلزله مرگبار ونزوئلا به میلیونها نفر هشدار دادند
سیستم هشدار زلزله اندروید چگونه کار میکند؟
# برخلاف تصور بسیاری از کاربران، گوگل از حسگر ویژهای داخل گوشی استفاده نمیکند. تقریباً تمام گوشیهای اندرویدی دارای شتابسنج (Accelerometer) هستند؛ همان حسگری که هنگام چرخاندن گوشی، جهت نمایشگر را تغییر میدهد.
اگر گوشی در حالت ثابت روی میز یا زمین قرار داشته باشد و این حسگر لرزشهای اولیه ناشی از زلزله را ثبت کند، اطلاعاتی شامل شدت لرزش و موقعیت تقریبی (نه موقعیت دقیق کاربر) به سرورهای گوگل ارسال میشود.
به نقل از سایت رسمی گوگل زمانی که تعداد زیادی گوشی در یک منطقه لرزش مشابهی را گزارش کنند، سامانه گوگل با سرعت بسیار بالا محل تقریبی، بزرگی و زمان وقوع زلزله را برآورد کرده و در صورت لزوم برای کاربران مناطق در معرض خطر هشدار ارسال میکند.
چرا هشدار قبل از رسیدن زلزله ممکن است؟
# زلزله دو نوع موج اصلی تولید میکند:
- امواج P: سریعتر هستند اما معمولاً خسارت زیادی ایجاد نمیکنند.
- امواج S: کندتر حرکت میکنند اما عامل اصلی لرزش شدید و خسارت هستند.
سیستم گوگل ابتدا امواج P را تشخیص میدهد و سپس قبل از رسیدن امواج S، هشدار را برای کاربران ارسال میکند. بسته به فاصله از کانون زلزله، این هشدار ممکن است از چند ثانیه تا دهها ثانیه زمان واکنش در اختیار کاربر قرار دهد.
زمانی که تعداد زیادی گوشی در یک منطقه لرزش مشابهی را گزارش کنند، سامانه گوگل با سرعت بسیار بالا محل تقریبی، بزرگی و زمان وقوع زلزله را برآورد کرده و در صورت لزوم برای کاربران مناطق در معرض خطر هشدار ارسال میکند. جدول مراحل عملکرد سیستم هشدار زلزله اندروید
# | مرحله | آنچه اتفاق میافتد |
|---|
| ۱ | شتابسنج گوشی لرزش غیرعادی را تشخیص میدهد. |
| ۲ | اطلاعات ناشناس به سرورهای گوگل ارسال میشود. |
| ۳ | دادههای هزاران گوشی با یکدیگر مقایسه میشود. |
| ۴ | محل و بزرگی احتمالی زلزله برآورد میشود. |
| ۵ | در صورت تأیید، هشدار برای کاربران مناطق در معرض خطر ارسال میشود. |
دو نوع هشدار در اندروید
# گوگل بسته به شدت لرزش مورد انتظار، دو نوع هشدار ارسال میکند:
- Be Aware: برای لرزشهای خفیفتر که فقط اطلاعرسانی میکند.
- Take Action: برای لرزشهای شدیدتر که با صدای بلند، تمامصفحه نمایش داده میشود و از کاربر میخواهد فوراً اقدامات ایمنی مانند «خم شو، پناه بگیر و محکم نگه دار» را انجام دهد.
آیا این قابلیت در همه کشورها فعال است؟
# خیر. گوگل اعلام کرده سیستم هشدار زلزله اندروید در بسیاری از کشورها فعال است، اما همه کشورها تحت پوشش آن نیستند. همچنین ممکن است همه زمینلرزهها شناسایی نشوند یا هشدار همیشه قبل از شروع لرزش به دست کاربر نرسد. پشتیبانی این قابلیت به منطقه جغرافیایی، نسخه اندروید و زیرساختهای محلی بستگی دارد.
چگونه بررسی کنیم این قابلیت روی گوشی فعال است؟
# جدول مزایا و محدودیتهای سیستم هشدار زلزله گوگل
# | مزایا | محدودیتها |
|---|
| هشدار چند ثانیه قبل از لرزش شدید | در همه کشورها فعال نیست |
| بدون نیاز به سختافزار اضافه | همه زلزلهها قابل تشخیص نیستند |
| استفاده از میلیاردها گوشی اندرویدی | به اینترنت یا اتصال داده برای دریافت هشدار نیاز دارد |
| فعال بودن بهصورت پیشفرض در مناطق پشتیبانیشده | زمان هشدار بسته به فاصله از کانون زلزله متفاوت است |
سیستم Android Earthquake Alerts نمونهای از استفاده هوشمندانه از فناوری روزمره برای افزایش ایمنی کاربران است.
گوگل با تبدیل میلیونها گوشی اندرویدی به حسگرهای لرزهای، توانسته یکی از بزرگترین شبکههای هشدار زلزله جهان را ایجاد کند. هرچند این فناوری نمیتواند همه زمینلرزهها را پیشبینی کند، اما در بسیاری از موارد همان چند ثانیه هشدار زودتر میتواند فرصت ارزشمندی برای انجام اقدامات ایمنی فراهم کند.
آیا همه گوشیهای اندرویدی هشدار زلزله دریافت میکنند؟
خیر، این قابلیت به نسخه اندروید، منطقه جغرافیایی و پشتیبانی سرویس بستگی دارد.
آیا برای دریافت هشدار باید اینترنت روشن باشد؟
بله، برای دریافت هشدار اتصال Wi-Fi یا اینترنت همراه باید فعال باشد.
آیا گوگل موقعیت دقیق کاربران را ذخیره میکند؟
گوگل اعلام کرده برای ارسال هشدار از موقعیت تقریبی دستگاه استفاده میشود و این اطلاعات برای شناسایی دقیق کاربران به کار نمیرود.
آیا این سیستم میتواند زلزله را پیشبینی کند؟
خیر، این فناوری زلزله را پیشبینی نمیکند؛ بلکه پس از شروع زلزله و تشخیص امواج اولیه، قبل از رسیدن امواج مخرب هشدار ارسال میکند.