اسپیسایکس در ادامه برنامه نوسازی منظومه ماهوارهای استارلینک، طی ۶ ماه گذشته 260 ماهواره را از مدار خارج کرده و در جو زمین سوزانده است. ظاهراً صدها ماهواره دیگر نیز بهزودی همین مسیر را طی خواهند کرد که نگرانیهایی را درباره پیامدهای زیستمحیطی آن ایجاد کرده است.
طبق گزارشی که اسپیسایکس در اوایل ماه جاری میلادی به FCC ارائه کرده، این شرکت بین دسامبر 2025 تا مه 2026 در مجموع 260 ماهواره استارلینک را از مدار خارج کرده است. از این تعداد، 176 ماهواره متعلق به نسل اول استارلینک بوده و 349 ماهواره دیگر نیز در همین بازه زمانی از رده خارج شدهاند و قرار است طی ماههای آینده بهصورت کنترلشده وارد جو شوند.
عمر 5 ساله ماهوارههای استارلینک
# این روند بخشی از برنامه از پیش تعیینشده اسپیسایکس برای نوسازی شبکه استارلینک محسوب میشود. ماهوارههای این منظومه به گونهای طراحی شدهاند که حدود 5 سال عمر عملیاتی داشته باشند. پس از پایان عمر مفید و کاهش ذخیره سوخت، ماهواره با استفاده از سوخت باقیمانده ارتفاع مدار خود را کاهش میدهد و وارد جو زمین میشود تا در اثر اصطکاک بهطور کامل بسوزد.
بیشتر بخوانید: تعداد ماهواره های استارلینک در فضا چقدر است؟
اکنون که تعداد ماهوارههای فعال استارلینک از 10 هزار واحد فراتر رفته، خروج مداوم ماهوارههای قدیمی به بخشی از عملیات روزمره این شبکه تبدیل شده است. برای مقایسه، اسپیسایکس در فاصله دسامبر 2024 تا مه 2025 نیز 472 ماهواره را از مدار خارج کرده بود.
بازگرداندن ماهوارهها به زمین صرفه اقتصادی ندارد
# بازیابی ماهوارههای استارلینک پس از پایان مأموریت، از نظر فنی و اقتصادی توجیهی ندارد. ماهوارههای نسل اول بین 260 تا 295 کیلوگرم وزن دارند و وزن مدلهای نسل دوم نیز به حدود 800 تا 1250 کیلوگرم میرسد. بازگرداندن چنین ماهوارههایی به زمین بسیار پیچیده و پرهزینه است؛ به همین دلیل اسپیسایکس از روش ورود کنترلشده به جو و نابودی کامل آنها استفاده میکند.
اسپیسایکس همزمان در حال ارتقای سختافزار شبکه استارلینک است. این شرکت روی توسعه ماهوارههایی با ظرفیت بیشتر کار میکند و قصد دارد خدمات جدیدی مانند Starlink Mobile را گسترش دهد؛ سرویسی که امکان ارتباط مستقیم گوشیهای هوشمند با ماهواره را فراهم میکند.
همچنین اسپیسایکس در حال توسعه یک ماهواره پردازشی مداری با نام A1 است که به یک سامانه پردازشی 120 کیلوواتی مجهز خواهد بود. برای پشتیبانی از توسعه استارلینک، اسپیسایکس در حال ساخت کارخانهای به مساحت حدود 11 میلیون فوت مربع است.
بر اساس گزارش techspot این مجموعه قرار است ظرفیت تولید انبوه ماهوارهها را فراهم کند و طبق برنامه شرکت، تا پایان سال 2027 امکان دستیابی به حدود 1 گیگاوات ظرفیت پردازش مداری در سال را فراهم سازد.
از سوی دیگر، اسپیسایکس همچنان هدف خود برای گسترش منظومه استارلینک به 42 هزار ماهواره در مدار پایین زمین را دنبال میکند. این شرکت در ژانویه نیز مجوز FCC برای پرتاب 7500 ماهواره نسل دوم دیگر را دریافت کرده است.
با وجود تأکید اسپیسایکس بر اینکه ماهوارههای استارلینک هنگام ورود مجدد به جو بهطور کامل میسوزند و بقایای قابل توجهی بر جای نمیگذارند، برخی پژوهشگران نسبت به پیامدهای ورود مداوم صدها یا هزاران ماهواره به جو زمین هشدار دادهاند.