«تسلا در حال حاضر برنامهای برای توسعه هوش مصنوعی عمومی (AGI) ندارد»؛ اظهاری که با توییت چند هفته پیش او در تضاد قرار میگیرد. این روز برای ماسک، نمونهای تمامعیار از تقابل روایتها بود. پرونده حقوقی او علیه ساختار OpenAI بر این ادعا استوار است که آلتمن و سایر بنیانگذاران، با ارائه تصویری غیرتجاری، او را به حمایت مالی ترغیب کردند، اما در ادامه با ایجاد بازوی تجاری، کنترل و جهتگیری سازمان را تغییر دادند.
پس از ساعتها شهادت گاه پرتنش ایلان ماسک، به نظر میرسد که سرنوشت پرونده تا حد زیادی به برداشت هیئت منصفه و قاضی، ایوان گونزالس راجرز، از موضوع سقف سود سرمایهگذاران OpenAI گره خورده است. ماسک در روایت خود تاکید کرد که هنگام تاسیس این مجموعه در کنار آلتمن، ایلیا سوتسکور، گرگ براکمن و دیگران، با اعتماد به ماموریت توسعه هوش مصنوعی در خدمت بشریت وارد شد، اما به تدریج نسبت به انگیزههای آنها دچار تردید شد و به این جمعبندی رسید که آنها در حال «چپاول یک نهاد غیرانتفاعی» هستند.
در مقابل، ویلیام ساویت، وکیل OpenAI، در جریان بازجویی متقابل تلاش کرد که این روایت را تضعیف کند و نشان دهد که ماسک خود نیز از مسیرهای مختلف برای حرکت OpenAI به سمت ساختار انتفاعی حمایت کرده، اقداماتی که هدف آن تامین منابع مالی لازم برای رقابت با غولهایی مانند گوگل بوده است. ایلان ماسک در ادامه شهادت داد که از سال ۲۰۱۶ ایده تبدیل OpenAI به یک شرکت تجاری را مطرح کرده و در سال ۲۰۱۷ نیز به دنبال ایجاد بازوی تجاری بوده است که کنترل اکثریت سهام آن را در اختیار داشته باشد. با شکست این طرحها، او کمکهای مالی منظم خود را قطع کرد، هرچند تا سال ۲۰۲۰ همچنان هزینه فضای اداری این سازمان را تامین میکرد.
ایلان ماسک در جریان شهادت خود بر تمایز اساسی میان سرمایهگذارانی با سود محدود و سرمایهگذارانی با سود نامحدود تاکید کرد؛ تمایزی که به گفته او در قلب اختلافات پیرامون ساختار OpenAI قرار دارد. در حالی که سرمایهگذاریهای اولیه مایکروسافت در این شرکت با سقف سود همراه بود، اما این محدودیتها به تدریج حذف شد؛ تحولی که ماسک آن را یکی از دلایل اصلی طرح دعوی حقوقی خود عنوان میکند. در مقابل، ویلیام ساویت، وکیل OpenAI تلاش کرد که نشان دهد ماسک نهتنها از تحولات بعدی در مسیر جذب سرمایه آگاه بوده، بلکه در برابر آنها اعتراضی نیز نداشته است. به گفته او، سم آلتمن و شیون زیلیس (مشاور دیرینه ماسک و از اعضای وقت هیئتمدیره OpenAI) در این فرایند با وی مشورت کردهاند.
همچنین بازجویی متقابل به برنامههای هوش مصنوعی تسلا کشیده شد؛ جایی که شهادت ایلان ماسک بار دیگر با تناقض میان اظهارات فعلی و مواضع پیشین خود در شبکه اجتماعی X مواجه شد. او در دادگاه تصریح کرد که فعالیتهای هوش مصنوعی تسلا بر توسعه فناوری خودران متمرکز است و شامل AGI نمیشود، در حالی که پیشتر در پستی اعلام کرده بود که تسلا از شرکتهای پیشرو در دستیابی به AGI خواهد بود. ماسک در نهایت اذعان کرد: «در حال حاضر، AGI را دنبال نمیکنیم.»
وی همچنین درباره ادعای پیشین خود مبنی بر سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیون دلاری در OpenAI مورد پرسش قرار گرفت؛ در حالی که رقم واقعی ۳۸ میلیون دلار بوده است. ماسک در دفاع از این اختلاف، بر نقش اعتبار شخصی و شبکه ارتباطی خود در ایجاد ارزش افزوده تاکید کرد. ساویت در ادامه با استناد به ایمیلها نشان داد که ماسک در دوره عضویت در هیئتمدیره OpenAI از تلاشهای تسلا و نورولینک برای جذب نیرو از این شرکت حمایت کرده است. همچنین به تلاشهای او برای جذب مدیران ارشد OpenAI پس از خروج در سال ۲۰۱۸ اشاره شد؛ از جمله آندری کارپاتی که به تسلا پیوست.
با وجود این، شاید مهمترین محور جلسه به مسئله ایمنی اختصاص داشت. بخشی از استدلال حقوقی ماسک بر این پایه استوار است که تبدیل OpenAI به یک شرکت تجاری، تمرکز آن را بر ایمنی تضعیف کرده و در نتیجه برای جامعه مخاطرهآمیز است. اما در جریان پرسشوپاسخ، او پذیرفت که این ریسک، مختص OpenAI نیست و تمامی شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی (از جمله شرکتهای تحت مدیریت خود او) با آن مواجه هستند. قاضی ایوون گونزالس راجرز این خط از پرسشها را متوقف کرد، اما پس از پایان جلسه اعلام کرد که ادامه خواهد یافت. او تاکید کرد که تمایلی به ورود به پروندههای جنجالی ناشی از عملکرد مدلهای هوش مصنوعی (از جمله حادثه تیراندازی تامبلر ریج در کانادا) ندارد، اما بررسی رویکرد شرکتهایی مانند xAI و OpenAI در قبال ایمنی را قابل طرح دانست. قرار است ایلان ماسک روز پنجشنبه بار دیگر برای ادامه شهادت به دادگاه بازگردد. همچنین انتظار میرود که جرد برچال، مدیر دفتر خانوادگی او؛ استوارت راسل، کارشناس ایمنی هوش مصنوعی و گرگ براکمن، رئیس OpenAI نیز در جلسات آتی شهادت دهند.
