بسیاری از کاربران تصور میکنند وقتی مرورگر را روی Incognito Mode یا همان «حالت ناشناس» قرار میدهند، دیگر هیچکس نمیتواند بفهمد در اینترنت چه کارهایی انجام دادهاند. اما واقعیت کاملاً متفاوت است. حالت ناشناس بیشتر برای جلوگیری از باقی ماندن اطلاعات مرور وب روی همان دستگاه طراحی شده و قرار نیست هویت یا فعالیت آنلاین شما را بهطور کامل مخفی کند.
گوگل نیز در توضیحات رسمی Chrome تأکید میکند که حالت Incognito باعث میشود سابقه مرور، کوکیها و اطلاعات فرمها پس از پایان جلسه روی دستگاه ذخیره نشوند؛ اما وبسایتها، ارائهدهنده اینترنت، مدیر شبکه شرکت یا مدرسه و برخی نرمافزارهای نظارتی همچنان میتوانند فعالیت آنلاین کاربر را مشاهده کنند.
حالت ناشناس دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
# وقتی یک پنجره Incognito در Chrome باز میکنید، مرورگر یک جلسه جداگانه ایجاد میکند. در این حالت، Chrome سابقه صفحاتی را که مشاهده میکنید به شکل معمول در تاریخچه مرورگر ذخیره نمیکند و پس از بستن تمام پنجرههای ناشناس، کوکیها و دادههای سایت مربوط به آن جلسه نیز حذف میشوند.
این قابلیت برای مواقعی مفید است که مثلاً از یک کامپیوتر مشترک استفاده میکنید و نمیخواهید کاربر بعدی بتواند سایتهایی را که بازدید کردهاید از طریق History مرورگر مشاهده کند.
همچنین اگر بخواهید با یک حساب کاربری دیگر وارد سایتی شوید یا محصولی را بدون تأثیرگذاری روی کوکیهای مرور عادی بررسی کنید، حالت ناشناس میتواند کاربردی باشد.
اما نکته مهم اینجاست: Incognito فعالیت شما را از اینترنت حذف نمیکند.
چه کسانی میتوانند فعالیت شما را در حالت ناشناس ببینند؟
# ۱. شرکت ارائهدهنده اینترنت
یکی از مهمترین سوءتفاهمها درباره Incognito این است که کاربران تصور میکنند شرکت ارائهدهنده اینترنت یا همان ISP نیز نمیتواند فعالیت آنها را ببیند.
در حالی که حالت ناشناس فقط نحوه ذخیره اطلاعات در مرورگر را تغییر میدهد و ارتباط اینترنتی شما همچنان از طریق شبکه ارائهدهنده اینترنت برقرار میشود. به همین دلیل ISP میتواند اطلاعاتی درباره ارتباطات اینترنتی شما داشته باشد. Mozilla نیز صراحتاً تأکید میکند که Private Browsing فعالیت کاربر را از ISP مخفی نمیکند.
۲. مدیر شبکه محل کار یا دانشگاه
اگر با اینترنت شرکت، دانشگاه، مدرسه یا یک سازمان به اینترنت متصل باشید، مدیر شبکه ممکن است بتواند فعالیتهای شبکه را مشاهده یا ثبت کند.
بنابراین اگر روی لپتاپ شرکت یا شبکه سازمانی از حالت ناشناس استفاده کنید، نباید تصور کنید که فعالیت اینترنتی شما برای مدیر شبکه کاملاً نامرئی است. گوگل نیز مدرسه، کارفرما و ارائهدهنده اینترنت را از جمله مجموعههایی معرفی میکند که ممکن است بتوانند فعالیت کاربر در Incognito را مشاهده کنند.
گوگل نیز تصریح میکند که اگر در حالت ناشناس وارد یک وبسایت شوید، آن سایت میتواند بفهمد چه کسی در حال استفاده از آن است.
استفاده از حالت ناشناس مانع مشاهده فعالیت کاربر توسط وبسایتها و سرویسهای آنلاین نمیشود. ۳. وبسایتهایی که وارد آنها میشوید
حالت ناشناس نمیتواند وبسایتی را که خودتان وارد آن شدهاید از مشاهده فعالیتتان منع کند.
برای مثال، اگر در حالت Incognito وارد حساب اینستاگرام، گوگل، یوتیوب یا یک فروشگاه اینترنتی شوید، آن سرویس میداند چه حسابی وارد سایت شده است و میتواند فعالیتهای مربوط به همان حساب را طبق سیاستهای خود پردازش کند.
آیا گوگل هم میتواند فعالیت شما را ببیند؟
# این موضوع کمی پیچیدهتر است.
اگر بدون ورود به حساب کاربری در حالت ناشناس جستوجو کنید، فعالیت مرور شما مانند حالت عادی در تاریخچه حساب گوگل ذخیره نمیشود. با این حال، این موضوع به معنای قطع کامل ارتباط شما با سرویسهایی مانند Google نیست.
وبسایتهایی که بازدید میکنید همچنان میتوانند اطلاعات مربوط به بازدید را جمعآوری کنند و اگر وارد حساب کاربری خود شوید، سرویس موردنظر میتواند فعالیت شما را به آن حساب مرتبط کند. گوگل نیز تأکید میکند که Incognito مانع جمعآوری داده توسط وبسایتهایی که از سرویسهای گوگل استفاده میکنند نمیشود.
آیا دانلود فایل در حالت ناشناس هم مخفی میشود؟
# خیر؛ این یکی دیگر از نکات مهمی است که کاربران معمولاً فراموش میکنند.
فایلهایی که در حالت ناشناس دانلود میکنید، بعد از بستن پنجره Incognito از روی دستگاه حذف نمیشوند. Chrome سابقه دانلود را ممکن است در تاریخچه معمول مرورگر نگه ندارد، اما خود فایل همچنان روی سیستم شما باقی میماند تا زمانی که آن را بهصورت دستی حذف کنید. بوکمارکهایی که در حالت ناشناس ذخیره میکنید نیز باقی خواهند ماند.
بنابراین اگر از یک کامپیوتر مشترک استفاده میکنید، صرفاً باز کردن حالت ناشناس برای مخفی کردن تمام آثار فعالیت کافی نیست.
کوکیها در حالت ناشناس چه میشوند؟
# Chrome در حالت ناشناس برای اجرای صحیح وبسایتها همچنان از کوکیها و دادههای موقت استفاده میکند، اما پس از پایان جلسه ناشناس، دادههای مربوط به آن جلسه حذف میشوند.
البته این موضوع با جلوگیری کامل از ردیابی اینترنتی تفاوت دارد. Chrome امکان مسدود کردن کوکیهای شخص ثالث را نیز در حالت ناشناس ارائه میکند، اما این قابلیت به معنای ناشناس شدن کامل کاربر نیست.
آیا حالت ناشناس از هک شدن جلوگیری میکند؟
# خیر. Incognito یک ابزار امنیتی کامل نیست و شما را در برابر بدافزار، فیشینگ، سایتهای مخرب یا حملات سایبری مصون نمیکند. Mozilla نیز تأکید میکند که Private Browsing جایگزین ابزارهای امنیتی و ضدبدافزار نیست.
اگر وارد یک سایت جعلی شوید و اطلاعات حساب یا رمز عبور خود را وارد کنید، ناشناس بودن مرورگر مانع سرقت اطلاعات نمیشود.
به همین دلیل، هنگام استفاده از اینترنت همچنان باید به آدرس سایت، گواهی HTTPS، فایلهای دانلودی و لینکهای مشکوک توجه کنید.
پس VPN چه تفاوتی با حالت ناشناس دارد؟
# VPN و Incognito دو ابزار کاملاً متفاوت هستند.
حالت ناشناس عمدتاً برای کاهش اطلاعاتی است که مرورگر روی دستگاه شما ذخیره میکند؛ در حالی که VPN ارتباط اینترنتی شما را از طریق یک سرور واسط منتقل و ترافیک را رمزگذاری میکند.
در نتیجه، VPN میتواند سطح حریم خصوصی شما در برابر ISP و برخی ناظران شبکه را افزایش دهد؛ اما حتی VPN نیز به معنی ناشناس بودن مطلق نیست. ارائهدهنده VPN میتواند به برخی اطلاعات مربوط به اتصال شما دسترسی داشته باشد و کیفیت و سیاستهای سرویس VPN اهمیت زیادی دارد. Mozilla نیز توصیه میکند برای چنین کاربردی از سرویس قابل اعتماد استفاده شود.
یک مثال ساده؛ چه چیزی مخفی و چه چیزی قابل مشاهده است؟
# فرض کنید با لپتاپ شخصی خود وارد حالت ناشناس Chrome میشوید و یک سایت را جستوجو میکنید.
پس از بستن پنجره Incognito، فرد دیگری که همان لپتاپ را استفاده میکند، معمولاً نمیتواند آن سایت را از تاریخچه Chrome پیدا کند.
اما این به معنی آن نیست که هیچ اثری از فعالیت شما در خارج از دستگاه وجود ندارد. وبسایت مقصد، سرویسهای مورد استفاده، شبکه سازمانی یا ISP ممکن است همچنان اطلاعاتی درباره ارتباط شما داشته باشند.
به زبان ساده، Incognito بیشتر شبیه این است که ردپا را از دفترچه یادداشت مرورگر خودتان پاک کنید، نه اینکه از کل اینترنت ناپدید شوید.
آیا حالت ناشناس برای کاربران ایرانی مفید است؟
# بله، اما باید کاربرد آن را درست بدانید.
اگر از یک کامپیوتر خانوادگی یا مشترک استفاده میکنید، Incognito میتواند مانع ذخیره شدن تاریخچه مرور و کوکیهای جلسه روی دستگاه شود.
همچنین برای ورود موقت به حسابهای مختلف، بررسی یک سایت بدون استفاده از کوکیهای مرور عادی یا خرید هدیه بدون باقی گذاشتن تاریخچه روی دستگاه مفید است.
اما اگر هدف شما پنهان کردن فعالیت اینترنتی از ISP، مدیر شبکه یا افزایش جدی حریم خصوصی آنلاین است، Incognito بهتنهایی ابزار مناسبی نیست.
بزرگترین اشتباه درباره حالت ناشناس این است که تصور کنیم این قابلیت، کاربر را در اینترنت نامرئی میکند.
در واقع، Incognito عمدتاً از ذخیره شدن تاریخچه، کوکیها و برخی اطلاعات مرور روی دستگاه جلوگیری میکند؛ اما وبسایتها، سرویسهایی که وارد آنها میشوید، ISP و مدیران برخی شبکهها همچنان ممکن است بتوانند فعالیت شما را مشاهده کنند.
بنابراین اگر هدف شما فقط این است که شخص دیگری که از کامپیوترتان استفاده میکند تاریخچه مرور را نبیند، حالت ناشناس گزینه مناسبی است. اما برای حریم خصوصی جدیتر، باید در کنار آن از ابزارها و روشهای دیگری مانند مسدودکنندههای ردیاب، تنظیمات حریم خصوصی مرورگر و در صورت نیاز یک VPN معتبر استفاده کنید.