تصور کنید برای برداشتن یک فنجان نیازی به استفاده از دکمه، دسته، کنترلر یا حتی فرمان صوتی نداشته باشید و تنها با تصور کردن این حرکت، یک بازوی روباتیک آن را انجام دهد. این ایده حالا به لطف یک پلتفرم جدید چینی، یک قدم دیگر به واقعیت نزدیک شده است.
شرکت چینی BrainCo از یک پلتفرم هوش مصنوعی «مغز به روبات» رونمایی کرده که به گفته این شرکت، میتواند سیگنالهای مغزی انسان را دریافت کرده و قصد او برای انجام یک حرکت را به فرمانی برای روبات تبدیل کند.
این فناوری در جریان کنفرانس جهانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶ (WAIC) در شانگهای معرفی شد و در یکی از نمایشهای آن، کاربر با استفاده از یک هدست EEG توانست یک بازوی روباتیک را برای گرفتن فنجان و برداشتن یک سیب کنترل کند.
فناوری «مغز به ربات» چگونه کار میکند؟
#پلتفرم جدید BrainCo از یک رابط غیرتهاجمی مغز و رایانه (BCI) استفاده میکند. کاربر یک هدست EEG بر سر میگذارد و حسگرهای این هدست فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکنند.
سپس الگوریتمهای هوش مصنوعی این سیگنالها را بررسی میکنند تا تشخیص دهند کاربر قصد انجام چه کاری را دارد. این قصد در مرحله بعد به یک فرمان قابل اجرا تبدیل شده و برای روبات ارسال میشود.
به زبان ساده، فرایند کار به این شکل است:
سیگنال مغزی → تحلیل توسط هوش مصنوعی → تشخیص قصد کاربر → تبدیل به فرمان → اجرای حرکت توسط روبات
بنابراین، این فناوری به معنای «خواندن تمام افکار انسان» نیست؛ بلکه تلاش میکند الگوهای عصبی مرتبط با قصد انجام یک حرکت یا دستور مشخص را تشخیص دهد.
کنترل بازوی روباتیک تنها با فکر کردن
#در نمایش BrainCo، کاربر توانست بدون استفاده از کنترلرهای فیزیکی، بازوی روباتیک را برای انجام کارهایی مانند گرفتن یک فنجان و برداشتن یک سیب هدایت کند.
این شرکت میگوید پلتفرم آن فقط برای بازوهای روباتیک طراحی نشده و میتواند با سختافزارهای مختلفی از جمله روباتهای انساننما، بازوهای روباتیک و سگهای روباتیک کار کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی BrainCo، این سیستم میتواند در کمتر از ۲۰۰ میلیثانیه سیگنالهای عصبی را پردازش کرده و آنها را به دستورهای کنترلی تبدیل کند؛ هرچند این ادعا از سوی خود شرکت مطرح شده و عملکرد واقعی سیستم در کاربردهای گستردهتر نیازمند بررسیهای مستقل است.
کنترل بازوی روباتیک تنها با فکر کردن
#در نمایش BrainCo، کاربر توانست بدون استفاده از کنترلرهای فیزیکی، بازوی روباتیک را برای انجام کارهایی مانند گرفتن یک فنجان و برداشتن یک سیب هدایت کند.
این شرکت میگوید پلتفرم آن فقط برای بازوهای روباتیک طراحی نشده و میتواند با سختافزارهای مختلفی از جمله روباتهای انساننما، بازوهای روباتیک و سگهای روباتیک کار کند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی BrainCo، این سیستم میتواند در کمتر از ۲۰۰ میلیثانیه سیگنالهای عصبی را پردازش کرده و آنها را به دستورهای کنترلی تبدیل کند؛ هرچند این ادعا از سوی خود شرکت مطرح شده و عملکرد واقعی سیستم در کاربردهای گستردهتر نیازمند بررسیهای مستقل است.
هدف فقط کنترل روبات نیست؛ BrainCo به دنبال حل یک مشکل بزرگتر است
#یکی از مهمترین کاربردهای این فناوری میتواند فراتر از کنترل روباتها باشد. شرکت BrainCo معتقد است اطلاعات ثبتشده از سیگنالهای مغزی انسان میتواند به تولید دادههای ارزشمند برای آموزش سیستمهای هوش مصنوعی تجسمیافته (Embodied AI) کمک کند.
آموزش روباتها برای انجام کارهای پیچیده در دنیای واقعی به حجم زیادی از دادههای باکیفیت نیاز دارد. یک انسان میتواند بهراحتی نحوه گرفتن یک فنجان یا برداشتن یک شیء را نشان دهد، اما روبات باید هم حرکت دست و هم هدف پشت آن حرکت را درک کند.
فناوری BrainCo تلاش میکند علاوه بر ثبت کاری که انسان انجام میدهد، اطلاعات مربوط به قصد عصبی پشت آن حرکت را نیز به دادههای آموزشی اضافه کند. این موضوع میتواند در آینده به توسعه روباتهایی کمک کند که تعامل طبیعیتری با انسانها دارند.
آیا روباتها واقعاً ذهن انسان را میخوانند؟
#عبارت «خواندن ذهن» برای توصیف این فناوری جذاب است، اما از نظر علمی باید با احتیاط استفاده شود.
هدستهای EEG معمولاً فعالیت الکتریکی مغز را بهصورت غیرتهاجمی ثبت میکنند و الگوریتمهای هوش مصنوعی از روی الگوهای این سیگنالها تلاش میکنند قصد یا فرمان مشخص کاربر را تشخیص دهند.
به همین دلیل، فناوری فعلی را نباید با توانایی خواندن آزادانه افکار خصوصی یا خاطرات انسان اشتباه گرفت. این سیستمها معمولاً برای وظایف مشخص آموزش داده میشوند و دقت آنها نیز به نوع سیگنال، کاربر، محیط و الگوریتم مورد استفاده بستگی دارد.
آیندهای که در آن انسان و روبات مستقیماً با مغز ارتباط دارند
#
ممکن است بهزودی حتی نیازی نباشد برای راهاندازی ربات با آن صحبت کنید (منبع تصویر: Shutterstock) BrainCo میگوید یک دهه تحقیق در زمینه رابطهای مغز و رایانه به این شرکت کمک کرده است تا سیگنالهای مرتبط با قصد انسان را رمزگشایی و به فعالیتهای ماشینی تبدیل کند.
اگر چنین فناوریهایی در آینده قابلاعتمادتر، کوچکتر و ارزانتر شوند، میتوانند کاربردهای مهمی در حوزههای مختلف داشته باشند؛ از کمک به افراد دارای محدودیتهای حرکتی گرفته تا کنترل روباتها در محیطهای خطرناک، آموزش روباتها و توسعه نسل جدید رابطهای انسان و ماشین.
با این حال، هنوز مسیر زیادی تا کنترل کاملاً آزاد و دقیق روباتها با ذهن باقی مانده است. سیگنالهای EEG معمولاً ضعیف و پر از نویز هستند و تبدیل قصد انسان به فرمان دقیق و قابل اعتماد همچنان یکی از چالشهای بزرگ این حوزه محسوب میشود.
اما یک نکته روشن است: مرز میان مغز انسان، هوش مصنوعی و رباتها هر روز باریکتر میشود.
