در شرایطی که تنش میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد، اظهارات دو استاد و تحلیلگر آمریکایی درباره دشواری وادار کردن ایران به تسلیم، توجه زیادی را به خود جلب کرده است؛ اظهاراتی که تصویری متفاوت از محاسبات واشنگتن درباره ایران ارائه میدهد.
جان مرشایمر، استاد برجسته علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، در تازهترین تحلیل خود تأکید کرده است که آمریکا گزینه نظامی مناسبی برای وادار کردن ایران به تغییر موضع ندارد. او پیشتر نیز استدلال کرده بود که جغرافیا، جمعیت و تواناییهای ایران باعث میشود یک عملیات زمینی گسترده علیه این کشور برای آمریکا بسیار پرهزینه و دشوار باشد.
مرشایمر با اشاره به وضعیت منطقه گفته است آمریکا نمیتواند بهسادگی ناوهای خود را در نزدیکی تنگه هرمز مستقر کند، زیرا از توان موشکی و پهپادی ایران نگران است. او همچنین در تحلیل دیگری نوشته است که نیروهای آمریکایی موجود در منطقه با ابعادی که برای یک عملیات زمینی گسترده علیه ایران لازم است فاصله زیادی دارند.
در سوی دیگر، پروفسور «جان دان» نیز در گفتوگو با تابناک معتقد است دولت فعلی ایران را نمیتوان یک دولت تسلیمشونده دانست و مدعی شده است تنها اقلیتی از ایرانیها خواهان تسلیم کشور در برابر آمریکا هستند. این اظهارات در حالی مطرح شده که تلاشهای میانجیگرانه برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن نیز تاکنون به توافقی درباره مسائل اصلی منجر نشده است.
اهمیت این تحلیلها در این است که حتی در میان کارشناسان آمریکایی نیز درباره امکان دستیابی به یک پیروزی نظامی تعیینکننده علیه ایران تردید وجود دارد. شورای روابط خارجی آمریکا نیز در ارزیابی اخیر خود نوشته است که جنگ طولانیمدت با ایران به یک وضعیت پیچیده و فرسایشی تبدیل شده و پایان روشنی برای آن دیده نمیشود.
از سوی دیگر، همشهری آنلاین با استناد به اظهارات مرشایمر گزارش داده است که او معتقد است واشنگتن نباید تصور کند میتواند با فشار نظامی و تبلیغاتی ایران را به تسلیم وادار کند. در چنین شرایطی، توانایی ایران برای ادامه مقاومت در برابر فشار خارجی به یکی از موضوعات اصلی تحلیلهای مربوط به آینده تقابل تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
برای مخاطب ایرانی، پیام مهم این گزارشها صرفاً یک ادعای سیاسی نیست؛ بلکه نشان میدهد محاسبه قدرت ایران از سوی برخی کارشناسان آمریکایی نیز موضوعی ساده و قابل پیشبینی تلقی نمیشود. در نهایت، آینده این تقابل نه فقط به توان نظامی، بلکه به تصمیمهای سیاسی، شرایط اقتصادی و مسیر مذاکرات دو طرف وابسته خواهد بود.