خبر جدیدی برای فعالان صنعت فرش دستباف منتشر شده که میتواند بخشی از دغدغه بیمهای قالیبافان را کاهش دهد. بر اساس تفاهمنامهای که ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ میان صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت سهامی فرش ایران به امضا رسیده، قرار است قالیبافان و فعالان صنعت فرش از حمایت بیمهای این صندوق برخوردار شوند.
حامد قادرمرزی، مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، در مراسم امضای این تفاهمنامه اعلام کرده است که صندوق آمادگی دارد یارانه ۷۰ درصدی حق بیمه را برای فعالان صنعت فرش اختصاص دهد. این حمایت شامل بافندگان فرش میشود و به گفته مسئولان، محل زندگی فرد، چه شهر و چه روستا، مانعی برای استفاده از این پوشش نخواهد بود.
سهم دولت از بیمه قالیبافان چقدر است؟
# مهمترین بخش این طرح، سهم بالای حمایت دولت است. طبق توضیحاتی که درباره مدل جدید ارائه شده، ۷۰ درصد حق بیمه از سوی دولت پرداخت میشود و ۳۰ درصد باقیمانده با مشارکت شرکت متولی و بافندگان تأمین خواهد شد. بنابراین برخلاف تصور «بیمه کاملاً رایگان»، این طرح به معنای حذف کامل سهم پرداختی بافنده نیست.
در واقع، مزیت اصلی این تفاهمنامه این است که بخش عمده هزینه بیمه از دوش فعال صنعت فرش برداشته میشود. با این حال، مبلغی که هر فرد در نهایت باید پرداخت کند به جزئیات قرارداد، سطح درآمد مبنای بیمه و سازوکار اجرایی صندوق بستگی خواهد داشت.
چه کسانی میتوانند از این حمایت استفاده کنند؟
# بر اساس اعلام مدیرعامل صندوق، جامعه هدف فقط به قالیبافان یک منطقه یا روستا محدود نمیشود و فعالان صنعت فرش در شهرها و روستاها میتوانند در چارچوب این طرح تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار بگیرند.
تفاهمنامه جدید همچنین با هدف افزایش تعداد بافندگان تحت پوشش بیمه و توسعه حمایتهای بلندمدت اجتماعی منعقد شده است. در گزارشهای منتشرشده از مراسم، از پوشش بیمهای بیش از ۳ هزار فعال فرش در چارچوب این همکاری نیز سخن گفته شده است.
این بیمه با بیمه تأمین اجتماعی قالیبافان چه تفاوتی دارد؟
# اینجا یک نکته مهم وجود دارد که ممکن است باعث سردرگمی شود. طرح جدید مربوط به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر است و نباید آن را با مقررات بیمه قالیبافان در سازمان تأمین اجتماعی یکی دانست.
سازمان تأمین اجتماعی نیز برای قالیبافان و بافندگان قالی، قالیچه، گلیم و زیلو سازوکار بیمهای خاص خود را دارد. در اطلاعات منتشرشده از سوی تأمین اجتماعی، درآمد ماهانه مبنای محاسبه حق بیمه این گروه به صورت مقطوع و معادل ۵۰ درصد حداقل دستمزد کارگر عادی تعیین شده است.
به همین دلیل، اگر فردی پیشتر از طریق تأمین اجتماعی بیمه قالیبافی داشته، نباید صرفاً با شنیدن خبر «یارانه ۷۰ درصدی» تصور کند که خودکار به طرح جدید منتقل شده یا مبلغ بیمه او دقیقاً ۷۰ درصد کاهش پیدا میکند.
آیا بیمه قالیبافان در ۱۴۰۵ کاملاً رایگان میشود؟
# خیر؛ دستکم بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده، نمیتوان این طرح را بیمه رایگان نامید.
آنچه مسئولان اعلام کردهاند، پرداخت ۷۰ درصد حق بیمه به عنوان یارانه دولت است و ۳۰ درصد باقیمانده باید از مسیر تعیینشده در تفاهمنامه تأمین شود. برخی گزارشها نیز تصریح کردهاند که این ۳۰ درصد با مشارکت شرکت متولی و بافندگان پرداخت خواهد شد.
بنابراین عنوانهایی مانند «بیمه کاملاً رایگان قالیبافان» میتواند گمراهکننده باشد و بهتر است متقاضیان تا اعلام جزئیات اجرایی و شرایط ثبتنام، به این عناوین استناد نکنند.
مبلغ حق بیمه قالیبافان چقدر است؟
# برای پاسخ دقیق به این سؤال باید میان طرح جدید صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و بیمه قالیبافان در تأمین اجتماعی تفکیک قائل شد.
برخی منابع بیمهای درباره بیمه قالیبافان در سال ۱۴۰۵، سهم پرداختی فرد را بر مبنای ۷ درصد حداقل دستمزد محاسبه کردهاند و رقم ماهانه حدود ۱ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان را برای سازوکار مورد بررسی خود اعلام کردهاند.
اما این رقم را نباید به عنوان مبلغ قطعی پرداختی در تفاهمنامه جدید ۷۰ درصدی معرفی کرد؛ زیرا جزئیات نهایی نحوه محاسبه سهم بافنده در این همکاری باید بر اساس سازوکار اجرایی اعلام شود.
چرا بیمه قالیبافان اهمیت زیادی دارد؟
# قالیبافی از مشاغلی است که بخش قابل توجهی از فعالان آن به شکل خانگی یا کارگاههای کوچک فعالیت میکنند و همین موضوع در سالهای گذشته یکی از چالشهای اصلی پوشش بیمهای این گروه بوده است.
بیمه اجتماعی برای این افراد فقط به معنای برخورداری از مستمری بازنشستگی نیست؛ پوششهایی مانند ازکارافتادگی و مستمری بازماندگان نیز میتواند در بلندمدت اهمیت زیادی داشته باشد. به همین دلیل، کاهش سهم پرداختی بیمه میتواند برای بافندگانی که درآمد ثابت و بالایی ندارند، تفاوت قابل توجهی ایجاد کند.
از طرف دیگر، صنعت فرش دستباف برای اقتصاد و فرهنگ ایران اهمیت ویژهای دارد و مسئولان نیز در زمان امضای تفاهمنامه جدید بر جایگاه تاریخی و فرهنگی این صنعت تأکید کردهاند.
ثبتنام بیمه ۷۰ درصدی قالیبافان از کجا انجام میشود؟
# در خبرهای منتشرشده درباره امضای تفاهمنامه، جزئیات کاملی درباره سامانه ثبتنام، زمان آغاز ثبتنام عمومی، مدارک مورد نیاز و فرآیند احراز صلاحیت همه متقاضیان اعلام نشده است.
بنابراین فعلاً نمیتوان یک سامانه مشخص را به عنوان مسیر قطعی ثبتنام این طرح معرفی کرد. متقاضیان بهتر است منتظر اطلاعیه رسمی صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر یا شرکت سهامی فرش ایران درباره نحوه اجرای تفاهمنامه باشند.
خبر جدید برای قالیبافان این است که با امضای تفاهمنامه میان صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت سهامی فرش ایران، مسیر تازهای برای گسترش پوشش بیمهای فعالان صنعت فرش ایجاد شده است.
طبق اعلام مسئولان، ۷۰ درصد حق بیمه با حمایت دولت تأمین میشود و ۳۰ درصد باقیمانده نیز از طریق سازوکار پیشبینیشده با مشارکت شرکت متولی و بافندگان پرداخت خواهد شد.
در نتیجه، این طرح را باید یک یارانه قابل توجه برای بیمه قالیبافان دانست، نه بیمه کاملاً رایگان. همچنین برای مشخص شدن مبلغ دقیق پرداختی هر بافنده، شرایط سنی و شغلی، مدارک لازم و نحوه ثبتنام باید منتظر جزئیات اجرایی تفاهمنامه ماند.
آیا دولت ۷۰ درصد حق بیمه قالیبافان را پرداخت میکند؟
بله. طبق اعلام مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، در طرح جدید ۷۰ درصد حق بیمه به عنوان یارانه دولت پرداخت میشود.
آیا بیمه قالیبافان در سال ۱۴۰۵ رایگان است؟
خیر. ۷۰ درصد حق بیمه با حمایت دولت پرداخت میشود و ۳۰ درصد باقیمانده باید طبق سازوکار تفاهمنامه تأمین شود.
چه کسانی مشمول طرح بیمه قالیبافان میشوند؟
قالیبافان و فعالان صنعت فرش میتوانند در چارچوب این تفاهمنامه از پوشش بیمهای استفاده کنند و طبق اعلام مسئولان، شهرنشین یا روستانشین بودن مانع استفاده از این حمایت نیست.
آیا بیمه جدید همان بیمه تأمین اجتماعی قالیبافان است؟
خیر. این تفاهمنامه میان صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر و شرکت سهامی فرش ایران منعقد شده و با سازوکار بیمه قالیبافان در سازمان تأمین اجتماعی تفاوت دارد.
ثبتنام بیمه ۷۰ درصدی قالیبافان از چه زمانی آغاز میشود؟
در گزارشهای منتشرشده از زمان امضای تفاهمنامه، زمان دقیق ثبتنام عمومی و سامانه اختصاصی آن اعلام نشده است.