اگر تصور میکنید کچاپ از همان ابتدا ترکیبی از گوجهفرنگی، سرکه و شکر بوده، باید بدانید داستان این سس محبوب بسیار متفاوتتر است. کچاپی که امروز کنار سیبزمینی و همبرگر میخوریم، فاصله زیادی با نخستین شکل این چاشنی دارد.
ریشه کچاپ به صدها سال قبل و شرق آسیا برمیگردد؛ جایی که نوعی سس تخمیری بر پایه ماهی و مواد دیگر تهیه میشد. این سس در مسیر تجارت دریایی به جنوب شرق آسیا و سپس اروپا راه پیدا کرد و دریانوردان بریتانیایی آن را با خود به کشورشان بردند.
نکته جالب این است که وقتی کچاپ وارد آشپزی بریتانیا شد، هنوز خبری از گوجهفرنگی نبود. آشپزها نسخههای مختلفی از آن را با ماهی، قارچ، گردو و حتی مواد گیاهی دیگر درست میکردند. در واقع واژه کچاپ برای مدتها به یک نوع سس مشخص محدود نبود و به انواع مختلف چاشنیها گفته میشد.
گوجهفرنگی چگونه وارد کچاپ شد؟
# تغییر بزرگ در اوایل قرن نوزدهم و در آمریکا اتفاق افتاد. گوجهفرنگی کمکم به ماده اصلی نسخه جدید کچاپ تبدیل شد و در سال ۱۸۱۲ یکی از نخستین دستورهای منتشرشده برای کچاپ گوجهفرنگی در آمریکا ثبت شد. از اینجا بود که مسیر کچاپ به سمت شکل امروزی آن تغییر کرد.
اما کچاپ امروزی فقط نتیجه اضافه شدن گوجه نیست. تولید صنعتی باعث شد این سس شیرینتر، غلیظتر و ماندگارتر شود. افزایش استفاده از سرکه و شکر نیز به شکلگیری همان طعم شیرین و ترشی کمک کرد که امروز برای بیشتر مردم با کلمه «کچاپ» شناخته میشود.
چرا کچاپ امروزی اینقدر معروف شد؟
# ورود شرکتهای بزرگ غذایی به بازار در اواخر قرن نوزدهم نقش مهمی در استاندارد شدن طعم و ظاهر کچاپ داشت. Heinz از سال ۱۸۷۶ تولید کچاپ را آغاز کرد و با تولید انبوه و عرضه گسترده، به یکی از مهمترین نامهای این صنعت تبدیل شد.
به این ترتیب، سسی که زمانی ریشه در چاشنیهای تخمیری شرق آسیا داشت، پس از چند قرن تغییر مسیر به یکی از شناختهشدهترین همراهان فستفود در جهان تبدیل شد؛ و شاید عجیبترین بخش ماجرا همین باشد که کچاپ امروزی بیشتر نتیجه یک سفر چندصدساله بین فرهنگهاست تا یک اختراع متعلق به یک کشور خاص.