وقوع یک زمینلرزه به بزرگی ۳.۸ در جنوب جاجرود، بار دیگر توجهها را به فعالیت لرزهای در شرق تهران و گسلهای فعال اطراف پایتخت جلب کرده است. این زمینلرزه در بامداد ۹ شهریور ۱۴۰۵ رخ داد و در بخشهایی از شرق تهران احساس شد. رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی نیز با اشاره به این رخداد، شرق تهران و محدوده رودهن و دماوند را از پهنههای لرزهخیز دانسته است.
بررسی رخدادهای ثبتشده نشان میدهد زمینلرزه جاجرود، نهمین زمینلرزه با بزرگی بیش از ۳ در شرق تهران طی ۱۶۴ روز نخست سال ۱۴۰۵ بوده است. این رخدادها در محدودهای شامل پردیس، بومهن، رودهن، دماوند و جاجرود ثبت شدهاند و در ماههای گذشته نیز چند زمینلرزه با بزرگی بالاتر از ۴ در این منطقه رخ داده است.
شرق تهران از نظر زمینشناسی در مجاورت چند ساختار فعال قرار دارد و گسل مشا یکی از مهمترین آنهاست. این سامانه گسلی بیش از ۲۰۰ کیلومتر طول دارد و در بخشهایی از البرز مرکزی امتداد یافته است. مطالعات و گزارشهای زلزلهشناسی نشان میدهد این پهنه در گذشته نیز زمینلرزههای قابل توجهی را تجربه کرده است.
فعالیت لرزهای این منطقه موضوع تازهای نیست. در سه ماه نخست سال ۱۴۰۵ نیز ۱۵ زمینلرزه با بزرگی ۲.۵ تا ۴.۶ در شمالشرق تهران ثبت شده بود. این رخدادها باعث شدهاند توجه بیشتری به وضعیت گسلهای فعال اطراف پایتخت و ضرورت آمادگی در برابر زلزله معطوف شود.
با این حال، افزایش تعداد زمینلرزههای کوچک و متوسط بهتنهایی به معنای آن نیست که زلزلهای بزرگ در روزها یا هفتههای آینده حتماً رخ خواهد داد. زلزلهشناسان بارها تأکید کردهاند که با دانش فعلی نمیتوان زمان دقیق وقوع یک زلزله بزرگ را پیشبینی کرد. بنابراین، مشاهده چندین زمینلرزه در یک منطقه نباید به شکل پیشبینی قطعی یک زلزله شدید تفسیر شود.
آنچه اهمیت بیشتری دارد، آمادگی در منطقهای است که سابقه فعالیت لرزهای دارد و جمعیت قابل توجهی را در خود جای داده است. در چنین شرایطی، مقاومسازی ساختمانها، رعایت اصول ایمنی، شناخت محلهای امن و آماده بودن دستگاههای امدادی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
زمینلرزههای اخیر شرق تهران در واقع یک یادآوری دوباره درباره وضعیت لرزهخیزی اطراف پایتخت هستند؛ منطقهای که گسلهای مهمی در اطراف آن قرار گرفتهاند. بنابراین، به جای ایجاد هراس از وقوع یک زلزله قریبالوقوع، مهمترین پیام این رخدادها را باید افزایش توجه به آمادگی و کاهش آسیبپذیری تهران و شهرهای اطراف آن دانست.
منابع
- ایسنا
- خبرآنلاین
- مهر
- همشهری آنلاین
