در بازارهای سنتی، قیمت کالا معمولاً از طریق معامله واقعی کشف میشود؛ اما در پلتفرمهای آگهیمحور، قیمتهای پیشنهادی فروشندگان نیز به مرور به مرجع ذهنی خریداران و فروشندگان تبدیل میشود.
بسیاری از کاربران معتقدند هنگام جستوجوی خودرو، مسکن یا تلفن همراه در دیوار با آگهیهایی مواجه میشوند که فاصله معناداری با قیمت معاملات واقعی دارند. منتقدان میگویند بخشی از این آگهیها نه برای فروش واقعی، بلکه برای آزمایش بازار، بالا نگه داشتن انتظارات قیمتی یا جلب تماس منتشر میشوند.
هرچند دیوار مسئول تعیین قیمت نیست، اما حجم بالای مراجعه کاربران باعث شده قیمتهای درجشده در این پلتفرم عملاً به یکی از مراجع غیررسمی بازار تبدیل شوند.
پرونده آگهیهای جعلی؛ زخمی که هنوز بسته نشده
# یکی از مهمترین انتقادهای وارد به دیوار، تکرار پروندههای کلاهبرداری با استفاده از آگهیهای جعلی است.
در سالهای مختلف پلیس فتا بارها از شناسایی باندها و افرادی خبر داده که با درج آگهیهای فروش خودرو، استخدام، لوازم خانگی یا کالاهای الکترونیکی اقدام به دریافت بیعانه و کلاهبرداری از کاربران کردهاند.
بیشتر بخوانید: پلیس فتا: 60 درصد کلاهبرداریهای سایبری در پلتفرم دیوار انجام میشود
در یکی از تازهترین نمونهها، پلیس فتا تهران از دستگیری افرادی خبر داد که با عنوان «فروش فوری خودرو» در دیوار از کاربران کلاهبرداری میکردند.
همچنین پلیس فتا درباره رشد آگهیهای جعلی استخدام در پلتفرمهای آگهیمحور از جمله دیوار هشدار داده و اعلام کرده برخی از این آگهیها با هدف سرقت اطلاعات یا دریافت وجه از متقاضیان منتشر میشوند.
۴۱ هزار آگهی تکراری؛ اعترافی ناخواسته به یک مشکل بزرگ؟
# یکی از عجیبترین پروندههای مرتبط با دیوار مربوط به کاربری است که توانسته بود با سوءاستفاده از یک باگ نرمافزاری بیش از ۴۱ هزار آگهی تکراری منتشر کند.
خود دیوار اعلام کرده این اقدام باعث اختلال در نمایش آگهیها و وارد شدن خسارت به کاربران شده و علیه فرد مذکور شکایت کرده است. همچنین این شرکت گفته طی یک سال بیش از ۵۰۰ هزار آگهی تکراری را حذف کرده است.
اگرچه این آمار از تلاش دیوار برای مقابله با تخلف حکایت دارد، اما از زاویهای دیگر یک پرسش مهم را مطرح میکند:
اگر نیم میلیون آگهی تکراری شناسایی و حذف شدهاند، چه تعداد از آنها پیش از حذف در معرض دید کاربران قرار گرفته و بر تجربه خرید و فروش اثر گذاشتهاند؟
نارضایتیهای پرتکرار کاربران
# بررسی شکایتها و بازخوردهای کاربران در شبکههای اجتماعی و انجمنهای اینترنتی نشان میدهد چند محور اصلی بیش از سایر موارد تکرار میشوند:
- مشاهده آگهیهای غیرواقعی و تکراری
- حذف یا رد شدن برخی آگهیهای سالم بدون توضیح کافی
- دشواری ارتباط با پشتیبانی در برخی پروندهها
- حضور دلالان و آگهیدهندگان حرفهای در دستهبندیهایی که قرار بوده بازار مصرفکننده به مصرفکننده باشند
- اختلاف میان وضعیت واقعی کالا و توضیحات درجشده در آگهی
البته باید توجه داشت که حجم بالای کاربران دیوار به این معناست که بخشی از این نارضایتیها الزاماً نشانه ضعف ساختاری نیست و در هر بازار آنلاین بزرگی نیز دیده میشود.
مسئولیت دیوار کجاست؟
# مدافعان دیوار میگویند این پلتفرم تنها بستر انتشار آگهی است و نمیتواند صحت تکتک معاملات را تضمین کند.
اما منتقدان معتقدند وقتی یک پلتفرم به مرجع اصلی خرید و فروش آنلاین کشور تبدیل میشود، دیگر نمیتواند صرفاً به نقش «تابلوی اعلانات» اکتفا کند. از نگاه آنها، انتظار عمومی از دیوار فراتر از انتشار آگهی است و شامل کشف رفتارهای مشکوک، مقابله با قیمتسازی، شناسایی آگهیهای فریبنده و حفاظت مؤثرتر از کاربران نیز میشود.
مشکل اصلی دیوار احتمالاً خود «کلاهبرداری» نیست؛ زیرا کلاهبرداران در هر بازاری حضور دارند. چالش اصلی این است که آیا ابزارهای نظارتی و هوشمند این پلتفرم با سرعت رشد بازار آن همگام بودهاند یا خیر.
دیوار امروز صرفاً یک استارتاپ نیست؛ بلکه بخشی از زیرساخت تجارت آنلاین ایران محسوب میشود. هرچه این جایگاه بزرگتر شود، انتظار کاربران برای شفافیت، پاسخگویی و نظارت مؤثر نیز بیشتر خواهد شد.
این گزارش با هدف بررسی عملکرد و چالشهای یکی از بزرگترین پلتفرمهای آگهی آنلاین کشور تهیه شده است. بدیهی است در صورت تمایل شرکت دیوار به ارائه توضیحات، مستندات یا پاسخ رسمی درباره موارد مطرحشده، این رسانه آمادگی انتشار آن را در قالب جوابیه و با حفظ امانتداری حرفهای خواهد داشت.