افراد ۱۶ ساله در ایران میتوانند برای دریافت گواهینامه موتورسیکلت اقدام کنند؛ اما این امکان شامل تمام موتورسیکلتها نمیشود. بر اساس توضیحات رئیس مرکز صدور گواهینامه پلیس راهور فراجا، نوجوانان از ۱۶ سالگی مجاز به دریافت گواهینامه دو گروه «الفـم» و «الفـ۱» هستند که بهترتیب برای موتورسیکلتهای بسیار سبک و موتورسیکلتهای تا ۱۲۵ سیسی در نظر گرفته شدهاند. دریافت گواهینامه موتورسیکلتهای قویتر به سن بالاتری نیاز دارد.
این مقررات بر اساس اصلاح آییننامه صدور انواع گواهینامههای رانندگی در آذر ۱۴۰۲ تصویب شده و اجرای آن از دیماه ۱۴۰۳ در دستور کار قرار گرفته است. بنابراین کاهش سن دریافت گواهینامه از ۱۸ به ۱۶ سال، یک تغییر قانونی جدید در آبان امسال نیست؛ بلکه پلیس راهور در اظهارات تازه خود، شرایط و محدودیتهای آن را مجدداً توضیح داده است.
بر اساس دستهبندی اعلامشده، گواهینامه «الفـم» برای موتورسیکلتهای بنزینی با حجم موتور حداکثر ۵۰ سیسی یا موتورسیکلتهای برقی با توان حداکثر ۴ کیلووات در نظر گرفته شده است. گروه «الفـ۱» نیز موتورسیکلتهایی با حجم سیلندر حداکثر ۱۲۵ سیسی یا توان حداکثر ۱۱ کیلووات را شامل میشود. دارندگان این دو گواهینامه با رعایت مقررات مربوط، اجازه رانندگی در معابر درونشهری را دارند.
برای موتورسیکلتهای قدرتمندتر، محدودیت سنی افزایش پیدا میکند. متقاضیان گواهینامه «الفـ۲» باید حداقل ۱۸ سال تمام داشته باشند و این گروه برای موتورسیکلتهایی با توان حداکثر ۳۵ کیلووات در نظر گرفته شده است. دریافت گواهینامه گروه «الف» برای سایر موتورسیکلتها نیز به حداقل ۲۱ سال سن نیاز دارد. در نتیجه، داشتن گواهینامه ۱۶ سالگی مجوز رانندگی با هر نوع موتورسیکلتی محسوب نمیشود.
متقاضیان ۱۶ ساله برای دریافت گواهینامه باید گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع پزشکی معتبر ارائه دهند، دوره آموزش عملی را در آموزشگاه یا مرکز مجاز بگذرانند و در آزمونهای نظری آییننامه و مهارت عملی رانندگی قبول شوند. بنابراین صرف رسیدن به ۱۶ سالگی یا خرید یک موتورسیکلت سبک، مجوز قانونی تردد در خیابانها نیست و دریافت گواهینامه متناسب با وسیله نقلیه الزامی است.
پلیس راهور همچنین درباره تبلیغات فروش موتورسیکلتهای بدون نیاز به گواهینامه هشدار داده است. طبق اعلام جانشین پلیس راهور فراجا، تمامی وسایل نقلیه موتوری برای تردد در معابر عمومی باید شمارهگذاری شده و پلاک معتبر داشته باشند و راننده نیز باید گواهینامه متناسب با وسیله نقلیه را دریافت کرده باشد. این الزام درباره موتورسیکلتهای برقی نیز برقرار است و برقیبودن وسیله بهتنهایی آن را از مقررات گواهینامه و پلاک معاف نمیکند.
والدین پیش از خرید موتورسیکلت برای نوجوانان به این نکته توجه کنند
# والدین پیش از خرید موتورسیکلت برای نوجوانان به این نکته توجه کنند: اگر فرزند خانواده ۱۶ یا ۱۷ سال دارد، نمیتوان صرفاً با دریافت گواهینامه گروه «الفـ۱» برای او هر موتورسیکلتی خرید. حجم موتور و توان وسیله باید با رده گواهینامه مطابقت داشته باشد. برای مثال، موتورسیکلتی با حجم ۱۵۰ سیسی در محدوده گواهینامه ۱۲۵ سیسی قرار نمیگیرد. همچنین حتی با داشتن گواهینامه، استفاده از کلاه ایمنی استاندارد، رعایت محدودیتهای تردد و نظارت خانواده اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دریافت مجوز به معنای حذف خطرات رانندگی در سنین نوجوانی نیست.
در مجموع، قانون فعلی امکان دریافت گواهینامه موتورسیکلت سبک را از ۱۶ سالگی فراهم کرده، اما این امتیاز با محدودیتهای مشخصی همراه است. خانوادهها باید پیش از ثبتنام در آموزشگاه یا خرید موتورسیکلت، نوع گواهینامه مورد نیاز و مشخصات فنی وسیله را بررسی کنند تا نوجوانان بهجای مواجهه با جریمه و مشکلات قانونی، از ابتدا در چارچوب مقررات رانندگی کنند.
جدول شرایط سنی دریافت گواهینامه موتورسیکلت
#
نوع گواهینامه |
حداقل سن |
محدوده موتورسیکلت |
|---|
الفـم |
۱۶ سال |
بنزینی تا ۵۰ سیسی یا برقی تا ۴ کیلووات |
الفـ۱ |
۱۶ سال |
تا ۱۲۵ سیسی یا ۱۱ کیلووات |
الفـ۲ |
۱۸ سال |
تا ۳۵ کیلووات |
الف |
۲۱ سال |
سایر موتورسیکلتها |