یک مطالعه جدید روی نزدیک به ۹ هزار نوجوان آمریکایی نشان می‌دهد کودکانی که در سن ۱۲ سالگی گوشی هوشمند شخصی دارند، در سال‌های بعد با احتمال بیشتری علائم مرتبط با اختلالات خوردن را تجربه می‌کنند. این پژوهش که در مجله معتبر JAMA Network Open منتشر شده، یکی از تازه‌ترین مطالعاتی است که ارتباط میان دسترسی زودهنگام به گوشی هوشمند و سلامت نوجوانان را بررسی کرده است.
پژوهشگران داده‌های ۸۹۵۷ نوجوان را از مطالعه بزرگ Adolescent Brain Cognitive Development یا ABCD بررسی کردند. حدود ۷۰ درصد این افراد در ۱۲ سالگی صاحب گوشی هوشمند بودند. محققان وضعیت آنها را در ۱۲ و ۱۴ سالگی مقایسه کردند و علائمی مانند پرخوری، رفتارهای جبرانی برای جلوگیری از افزایش وزن و وابستگی اعتمادبه‌نفس به وزن را مورد بررسی قرار دادند.
نتایج نشان داد مالکیت گوشی هوشمند در ۱۲ سالگی با افزایش احتمال بروز برخی از این علائم همراه بوده است. برای مثال، نوجوانانی که در ۱۲ سالگی گوشی هوشمند داشتند، در بررسی دوساله با ۶۷ درصد احتمال بیشتر برای بروز علائم پرخوری و با ۵۰ درصد احتمال بیشتر برای رفتارهای جبرانی نامناسب با هدف جلوگیری از افزایش وزن مواجه بودند. همچنین احتمال اینکه اعتمادبه‌نفس آنها به وزن گره خورده باشد، بیش از دو برابر گزارش شد.
اما چرا گوشی هوشمند ممکن است با چنین مسئله‌ای ارتباط داشته باشد؟ پژوهشگران چند احتمال را مطرح کرده‌اند. دسترسی شخصی و بدون نظارت به شبکه‌های اجتماعی می‌تواند نوجوان را بیشتر در معرض تصاویر بدن‌های ایده‌آل، مقایسه ظاهری با دیگران و محتوای مرتبط با رژیم‌های غذایی قرار دهد. استفاده شبانه از گوشی و اختلال خواب نیز یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند بر اشتها و تنظیم احساس گرسنگی و سیری تأثیر بگذارد. با این حال، این موارد هنوز به‌عنوان علت قطعی اثبات نشده‌اند.
این یافته با نتایج تحقیقات قبلی نیز تا حدی هم‌راستا است. یک مطالعه پیشین روی نوجوانان نشان داده بود که افزایش زمان استفاده از نمایشگر، شبکه‌های اجتماعی و استفاده مشکل‌ساز از تلفن همراه با احتمال بیشتر بروز علائم اختلالات خوردن ارتباط دارد. یک مرور نظام‌مند منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز پس از بررسی ۳۵ مطالعه، ارتباط میان استفاده مشکل‌ساز از گوشی و علائمی مانند نارضایتی از تصویر بدن و رفتارهای غذایی نامنظم را گزارش کرد؛ البته نویسندگان تأکید کرده‌اند که بخش قابل توجهی از شواهد موجود از مطالعات مقطعی به دست آمده و قطعیت آنها پایین است.
با وجود این نتایج، پژوهشگران نمی‌گویند که گوشی هوشمند مستقیماً باعث اختلال خوردن می‌شود. این مطالعه یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد و عوامل دیگری مانند شرایط خانوادگی، وضعیت اقتصادی، استفاده از شبکه‌های اجتماعی، خواب و ویژگی‌های فردی نوجوانان نیز می‌توانند در این رابطه نقش داشته باشند. خود محققان نیز بر ضرورت انجام مطالعات بیشتر برای مشخص شدن سازوکار دقیق این ارتباط تأکید کرده‌اند.
پیام اصلی این تحقیق برای والدین، صرفاً کنار گذاشتن گوشی نیست؛ بلکه سن شروع استفاده مستقل، نوع محتوایی که کودک می‌بیند، میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی و استفاده از گوشی هنگام خواب اهمیت دارد. پژوهشگران معتقدند دسترسی زودهنگام و بدون نظارت به فضای دیجیتال می‌تواند در دوره حساس نوجوانی، زمینه مواجهه بیشتر با محتوای مرتبط با ظاهر و وزن را فراهم کند.
