در دنیای هلی‌کوپترهای نظامی، کمتر پرنده‌ای به اندازه Mil Mi-24 Hind با یک لقب ترسناک شناخته می‌شود. این هلی‌کوپتر شوروی که در دوران جنگ سرد طراحی شد، از همان ابتدا قرار نبود فقط یک بالگرد تهاجمی معمولی باشد؛ Mi-24 همزمان می‌توانست با تسلیحات سنگین به مواضع دشمن حمله کند و تعدادی نیروی نظامی را به منطقه نبرد منتقل کند. همین ترکیب غیرمعمول باعث شد مجاهدین افغان در جریان جنگ شوروی در افغانستان آن را «ارابه شیطان» بنامند.
Mi-24 در دهه ۱۹۶۰ در اتحاد جماهیر شوروی توسعه پیدا کرد و ناتو نام Hind را برای آن انتخاب کرد. طراحی این هلی‌کوپتر با بسیاری از نمونه‌های غربی تفاوت داشت؛ بدنه زره‌پوش، دو موتور قدرتمند، بال‌های کوچک جانبی برای حمل تسلیحات و کابین عقبی برای جابه‌جایی نیرو، به آن اجازه می‌داد در یک مأموریت هم نقش پشتیبانی آتش را ایفا کند و هم نیرو جابه‌جا کند. نسخه‌های مختلف این خانواده می‌توانستند تا حدود هشت سرباز را حمل کنند.
یکی از ویژگی‌های مهم Mi-24، ترکیب قدرت آتش و سرعت با بدنه‌ای نسبتاً سنگین بود. مشخصات خانواده Mi-24 حداکثر سرعتی در حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت را نشان می‌دهد و برخی نسخه‌ها به توپ‌های ۱۲.۷ میلی‌متری یا توپ‌های خودکار مجهز شدند. بسته به مدل، موشک‌های ضدزره، راکت‌ها و دیگر مهمات نیز روی بال‌های جانبی نصب می‌شدند. همین تسلیحات باعث شد Hind بتواند هم علیه نیروهای زمینی و هم علیه اهداف زرهی وارد عمل شود.
اما شهرت این هلی‌کوپتر فقط به میدان نبرد محدود نشد. یکی از عجیب‌ترین فصل‌های تاریخ Mi-24 به سال ۱۹۸۸ برمی‌گردد؛ زمانی که یک فروند از نسخه صادراتی آن، یعنی Mi-25، در یک پایگاه متروکه در شمال چاد باقی مانده بود. آمریکا که علاقه زیادی به بررسی فناوری هلی‌کوپترهای شوروی داشت، تصمیم گرفت این پرنده را به دست بیاورد. نتیجه، عملیات مخفیانه‌ای با نام Operation Mount Hope III بود.
در این عملیات، نیروهای یگان ویژه هوانوردی ارتش آمریکا، موسوم به 160th SOAR، دو فروند MH-47 Chinook را با هواپیمای C-5 به چاد منتقل کردند. سپس خدمه آمریکایی شبانه حدود ۴۹۰ مایل پرواز کردند، بدون کمک‌های ناوبری خارجی خود را به محل رساندند و Mi-25 را آماده حمل کردند. یک Chinook هلی‌کوپتر شوروی را به‌صورت آویزان با کابل حمل کرد و گروه در مسیر بازگشت حتی با یک طوفان شن شدید نیز روبه‌رو شد.
اهمیت این عملیات نشان می‌دهد که Mi-24 فقط یک هلی‌کوپتر جنگی معمولی برای ارتش شوروی نبود؛ فناوری و طراحی آن آن‌قدر برای آمریکا ارزش اطلاعاتی داشت که واشنگتن حاضر شد برای خارج‌کردن یک فروند از منطقه‌ای دورافتاده در آفریقا، یک عملیات پیچیده و پرریسک اجرا کند. هلی‌کوپتر به آمریکا منتقل شد تا مورد بررسی و استفاده آموزشی قرار گیرد و بعدها به موزه منتقل شد.
امروز نیز خانواده Mi-24 همچنان در تاریخ هوانوردی نظامی جایگاه ویژه‌ای دارد و نمونه‌های مختلف آن در کشورهای متعددی استفاده یا نگهداری شده‌اند. لقب «ارابه شیطان» نیز بیش از آنکه صرفاً یک نام تبلیغاتی باشد، بازتاب ترسی است که این هلی‌کوپتر در میدان نبرد افغانستان ایجاد کرده بود؛ پرنده‌ای سنگین، زره‌پوش و مسلح که می‌توانست همزمان نیرو حمل کند و با قدرت آتش قابل‌توجه وارد میدان شود.
مشخصات کلی Mi-24
# | مشخصه | اطلاعات |
| نام | Mil Mi-24 Hind |
| کشور سازنده | اتحاد جماهیر شوروی |
| نوع | هلی‌کوپتر تهاجمی و پشتیبانی نزدیک با قابلیت جابه‌جایی نیرو |
| ظرفیت حمل نیرو | حدود ۸ سرباز |
| حداکثر سرعت | حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت |
| موتور | ۲ موتور توربوشفت TV3-117 |
| تسلیحات | بسته به مدل شامل مسلسل یا توپ خودکار، راکت و موشک‌های ضدزره |
| نام ناتو | Hind |
| لقب مشهور | Devil's Chariot؛ «ارابه شیطان» |
ماجرای «ارابه شیطان» دقیقاً چیست؟
#لقب Devil's Chariot بیش از همه به Mi-24 Hind نسبت داده می‌شود و در منابع مربوط به تاریخ این هلی‌کوپتر آمده است که مجاهدین افغان در جریان جنگ شوروی در افغانستان از این نام برای اشاره به آن استفاده می‌کردند. بنابراین اگر در گزارش‌های فارسی از «هلی‌کوپتر ارابه شیطان» صحبت می‌شود، منظور اصلی Mi-24 و خانواده آن است، نه AH-64 Apache یا یک بالگرد آمریکایی.
منابع
:
- Popular Mechanics: ماجرای عملیات مخفی آمریکا برای به‌دست‌آوردن Mi-24، U.S. Department of Defense گزارش Operation Mount Hope III :Forbes
- جزئیات عملیات Mount Hope III
- کتاب Mil Mi-24 Hind Attack Helicopter: The 'Devil's Chariot
