تلفات ریپرها در ایران آمریکا را به فکر پهپاد جدید انداخت؛ جایگزین ارزان‌تر در راه است

تلفات سنگین پهپادهای MQ-9 Reaper آمریکا در جریان عملیات نظامی علیه ایران، برنامه نیروی هوایی این کشور برای ساخت نسل بعدی پهپادهای رزمی و شناسایی را سرعت بخشیده است. مقام‌های نیروی هوایی آمریکا می‌گویند دیگر نمی‌توان برای سال‌ها منتظر پایان عمر عملیاتی ریپر ماند و باید گزینه‌ای ارزان‌تر و قابل‌تحمل‌تر در برابر تلفات جنگی توسعه پیدا کند.

طبق گزارش Defense One، از دست رفتن ده‌ها فروند MQ-9 در عملیات اخیر علیه ایران باعث شده بحث جانشین این پهپاد که پیش از این نیز مطرح بود، با سرعت بیشتری دنبال شود. کریستوفر نیمای، ژنرال نیروی هوایی آمریکا، گفته است که تجربه عملیات‌های اخیر نشان داده واشنگتن به مجموعه‌ای متنوع‌تر از پهپادها نیاز دارد؛ تجهیزاتی که در صورت از دست رفتن، هزینه بسیار کمتری به ارتش تحمیل کنند.

MQ-9 Reaper طی سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین پهپادهای دوربرد آمریکا برای مأموریت‌های شناسایی و حمله بوده است، اما قیمت بالا و ارزش عملیاتی آن باعث شده از دست دادن تعداد زیادی از این پهپادها به یک مشکل جدی تبدیل شود.

Washington Post در ماه اوت گزارش داده بود که ارتش آمریکا دست‌کم ۴۵ فروند MQ-9 را در جنگ با ایران از دست داده است؛ رقمی که حدود یک‌چهارم ناوگان ریپرهای آمریکا را شامل می‌شد. ارزش هر فروند بسته به تجهیزات و پیکربندی آن می‌تواند به ده‌ها میلیون دلار برسد.

رویکرد جدید نیروی هوایی آمریکا صرفاً ساخت یک ریپر جدید با تجهیزات پیشرفته‌تر نیست. مقام‌های این نیرو تأکید کرده‌اند که پهپاد آینده باید ارزان‌تر، ساده‌تر و قابل‌جایگزینی‌تر باشد تا آمریکا بتواند تعداد بیشتری از آن را در اختیار داشته باشد.

طبق گزارش‌های منتشرشده، برنامه جدید نیروی هوایی به دنبال هواگردی با هزینه‌ای در حدود ۱۰ میلیون دلار برای بدنه اصلی است؛ البته هزینه حسگرها، سامانه‌های مأموریتی و تجهیزات دیگر جداگانه محاسبه خواهد شد. این رقم فاصله قابل‌توجهی با هزینه عملیاتی و تجهیزاتی MQ-9 دارد.

پنتاگون پیش‌تر نیز در قالب برنامه‌های جدید خود از صنعت دفاعی خواسته بود گزینه‌هایی برای پهپادهای دوربرد ارزان‌تر ارائه کنند؛ پهپادهایی که بتوانند بخشی از مأموریت‌های فعلی MQ-9A را انجام دهند. Defense News گزارش داده بود که این تغییر رویکرد مستقیماً با تلفات ریپرها در جنگ با ایران ارتباط دارد.

یکی از گزینه‌های مطرح، MQ-9B، نسخه ارتقایافته خانواده ریپر است؛ اما مقام‌های نیروی هوایی آمریکا ظاهراً تمایل ندارند صرفاً یک نسخه گران‌تر از همین خانواده را به‌عنوان راه‌حل نهایی انتخاب کنند.

به گفته ژنرال نیمای، آمریکا به جای تکیه بر یک پلتفرم مشابه MQ-9، به مجموعه‌ای از سامانه‌ها با هزینه و سطح ریسک متفاوت نیاز دارد. به همین دلیل، گزینه‌ای مانند MQ-9B ممکن است بررسی شود، اما فعلاً نشانه‌ای وجود ندارد که این پهپاد به‌عنوان جانشین قطعی ریپر انتخاب شده باشد.

برنامه جایگزینی MQ-9 پیش از جنگ نیز مطرح بود، اما تلفات اخیر باعث شده زمان‌بندی آن جلو بیفتد. Air & Space Forces در ماه مه گزارش داده بود که نیروی هوایی آمریکا پس از از دست دادن حدود دو دهه فروند MQ-9 در عملیات «Epic Fury» به دنبال خرید سریع تعدادی پهپاد جایگزین است.

اکنون مقام‌های آمریکایی می‌گویند تجربه عملیات در منطقه نشان داده استفاده از تعداد محدودی هواگرد گران‌قیمت در محیط‌هایی که سامانه‌های دفاعی می‌توانند آنها را هدف قرار دهند، از نظر اقتصادی پایدار نیست. به همین دلیل، آینده ناوگان پهپادی آمریکا احتمالاً به سمت تعداد بیشتر، هزینه کمتر و ترکیبی از پهپادهای مختلف حرکت خواهد کرد.

در نتیجه، خبر فعلی به معنای کنار گذاشته‌شدن فوری MQ-9 Reaper نیست. ریپر همچنان در خدمت نیروی هوایی آمریکا قرار دارد، اما جنگ با ایران به یکی از مهم‌ترین عوامل برای تغییر نگاه پنتاگون به نسل بعدی پهپادهای رزمی تبدیل شده است.