جنگنده نسل پنجم KAAN ترکیه با آغاز آزمایشهای تاکسی نمونه P1 به مرحله مهمی از توسعه رسید و برای نخستین پرواز در ماههای آینده آماده میشود.
شرکت صنایع هوافضای ترکیه (TUSAŞ) با آغاز آزمایشهای تاکسی با نیروی پیشران روی نمونه اولیه P1، برنامه توسعه جنگنده نسل پنجم KAAN را وارد مرحله مهم دیگری کرد.
این آزمایشها که پیش از نخستین پرواز انجام میشوند، نشان میدهند پروژه بومی ترکیه برای ساخت جایگزین جنگنده F-35 همچنان مطابق برنامه پیش میرود و انتظار میرود نمونه P1 طی چند ماه آینده نخستین پرواز خود را انجام دهد.
آزمایش تاکسی با نیروی پیشران یکی از مراحل استاندارد توسعه هواپیماهای نظامی است. در این مرحله، هواپیما با استفاده از موتورهای خود روی باند حرکت میکند تا مهندسان عملکرد سامانه ترمز، هدایت روی زمین، پاسخ موتور، پایداری و رفتار کلی هواپیما را بررسی کنند. این ارزیابیها باید با موفقیت انجام شوند تا نمونه اولیه مجوز ورود به مرحله پرواز را دریافت کند.
نمونه P1 به پیکربندی نهایی نزدیک شده است
#شرکت TUSAŞ ویدئویی از این آزمایش منتشر کرده است که در آن جنگنده نسل پنجم دوموتوره KAAN ترکیه با نیروی موتورهای خود روی باند حرکت میکند. به گفته این شرکت، نمونه P1 نخستین نمونه اولیهای است که از نظر طراحی و تجهیزات، شباهت زیادی به نسخه نهایی تولیدی دارد و به همین دلیل نقش مهمی در ادامه روند توسعه این جنگنده ایفا خواهد کرد.
برنامه جنگنده نسل پنجم ترکیه پس از آن سرعت بیشتری گرفت که آمریکا در سال ۲۰۱۹، در واکنش به خرید سامانه پدافند هوایی S-400 روسیه توسط ترکیه، این کشور را از برنامه جنگنده F-35 کنار گذاشت. پس از این تصمیم، آنکارا توسعه یک جنگنده نسل پنجم بومی را به یکی از اولویتهای اصلی صنایع دفاعی خود تبدیل کرد.
نخستین نمونه اولیه این جنگنده با شناسه P0 در ۲۱ فوریه ۲۰۲۴ نخستین پرواز خود را انجام داد. مأموریت اصلی آن نمونه، آزمایش سامانه کنترل پرواز، بررسی ویژگیهای آیرودینامیکی و ارزیابی عملکرد سامانههای پایه بود. اکنون نمونه P1 با استفاده از تجربههای بهدستآمده از همان آزمایشها ساخته شده است.
مهندسان در این نسخه، بخشهایی از سازه هواپیما را بازطراحی کردهاند، شکل خارجی آن را بهینهسازی کردهاند و سامانههای مأموریتی نزدیک به نسخه عملیاتی را در آن نصب کردهاند. این نمونه همچنین برای ارزیابی ظرفیت سوخت داخلی، محفظه حمل تسلیحات و یکپارچهسازی حسگرها مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
موتور آمریکایی امروز، موتور بومی در آینده
#جنگنده KAAN حدود ۲۱ متر طول و ۱۴ متر دهانه بال دارد و برای دستیابی به سرعت ۱.۸ ماخ و پرواز در ارتفاع ۵۵ هزار پا، معادل حدود ۱۶.۸ کیلومتر، طراحی شده است.
نمونههای اولیه این جنگنده از دو موتور General Electric F110-GE-129 استفاده میکنند؛ همان خانواده موتوری که روی جنگندههای F-16 نیروی هوایی ترکیه نیز نصب شده است. هر موتور با استفاده از پسسوز حدود ۳۰ هزار پوند رانش تولید میکند و تاکنون ۱۰ موتور ساخت آمریکا برای پشتیبانی از مراحل توسعه و تولید اولیه این پروژه در اختیار ترکیه قرار گرفته است.
با وجود این، ترکیه قصد ندارد در بلندمدت به موتورهای آمریکایی وابسته بماند. شرکت TUSAŞ و شرکت TUSAŞ Engine Industries در حال توسعه موتور توربوفن TF35000 هستند تا پس از ورود نخستین ۲۰ تا ۴۰ فروند KAAN به خدمت، این موتور بومی جایگزین موتورهای F110 شود.
برنامه توسعه KAAN در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت. شرکت TUSAŞ اعلام کرده است که نمونه اولیه P2 تا پایان سال ۲۰۲۶ به ناوگان آزمایشی اضافه میشود. حضور همزمان چند نمونه اولیه به مهندسان اجازه میدهد آزمایشهای پروازی، اویونیک، سامانههای مأموریتی و ارزیابیهای سازهای را بهصورت موازی انجام دهند و روند توسعه را سریعتر پیش ببرند.
مهمت دمیراوغلو، مدیرعامل TUSAŞ، نمونه P1 را نخستین جنگنده KAAN با «پیکربندی واقعی» توصیف کرده و گفته است این هواپیما نسبت به نمونه نمایشی P0 به نسخه نهایی تولیدی بسیار نزدیکتر است. به گفته او، اضافه شدن نمونههای بیشتر باعث افزایش تعداد پروازهای آزمایشی و کوتاهتر شدن زمان توسعه خواهد شد.
برنامه فعلی TUSAŞ تولید ۱۴۸ فروند جنگنده KAAN را هدفگذاری کرده است. برخی گزارشهای صنعت دفاعی نیز از احتمال سفارش ۴۸ فروند توسط اندونزی خبر میدهند، هرچند مقامهای رسمی هنوز جزئیات این قرارداد احتمالی را اعلام نکردهاند.
بر اساس برنامه اعلامشده، نخستین جنگندههای KAAN باید در سال ۲۰۲۸ به نیروی هوایی ترکیه تحویل داده شوند. تحقق این هدف به موفقیت آزمایشهای پیشرو، نخستین پرواز نمونه P1 و تکمیل فرآیند ارزیابی سامانههای مختلف این جنگنده بستگی دارد. در صورت ادامه روند فعلی، KAAN میتواند به نخستین جنگنده نسل پنجم بومی ترکیه تبدیل شود و نقش مهمی در نوسازی ناوگان رزمی این کشور ایفا کند.
